कर्मचारीकै अटेरी

कान्तिपुर संवाददाता

गोरखा — दुर्गमको धार्चे गाउँपालिकाको विकासका लागि प्रमुखसँग योजनाका चाङ छन् । तर, कुनै पनि योजनाले गति लिएका छैनन् । १ सय ५० भन्दा बढी योजना बोकेर गाउँपालिका प्रमुख सन्तोष गुरुङ सदरमुकामदेखि मन्त्रालयसम्म धाइरहेका छन् ।

विकटको धार्चे साबिकका केरौंजा, उइया, लाप्राक, गुम्दा, काशीगाउँ र लापु मिलेर बनेको हो । सदरमुकामबाट निकै टाढाको यो गाउँपालिका विकास पूर्वाधारमा निकै पछाडि छ । जनप्रतिनिधिसँग विकास निर्माण हाँक्ने योजना र इच्छाशक्ति भए पनि तीन महिनादेखि गाउँपालिका कार्यालयमा कार्यकारी अधिकृत नै नहुँदा समस्या परेको उनको गुनासो छ । ‘चुनाव जितेको दिनदेखि योजना बुन्दै हिँडेको छु,’ उनले भने, ‘कर्मचारीको साथ अहिलेसम्म पाउन सकिनँ ।’ कार्यकारी अधिकृत नहुँदा स्वास्थ्य चौकीहरूलाई आवश्यक औषधिसमेत खरिद गर्न नसकेको उनले गुनासो गरे । ‘कर्मचारीहरूले तलबसमेत खान पाएका छैनन्,’ उनले भने । धार्चेमा ७ वटा वडा छन् । ४ वटामा मात्रै वडासचिव छन । दरबन्दीअनुसार कर्मचारी नहुँदा दैनिक कार्यालय सञ्चालनमै सकस भएको उनले बताए । ‘काम गर्न खोजे पनि मन्त्रालयबाट योजना बन्दै छ भनेर रोकिन्छ,’ उनले भने, ‘नयाँ व्यवस्था, हामी पनि नयाँ छौं, कामको तरिकाबारे मन्त्रालय पनि प्रस्ट छैन ।’

Yamaha

गाउँपालिकाको विकासको गुरुयोजना बनाउन खोज्दा स्थानीय विकास मन्त्रालयले रोकेको उनले बताए । उनी गाविसका पूर्वअध्यक्ष पनि हुन् । स्थानीय तहले शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, खानेपानी र सडकलगायत भौतिक पूर्वाधारको योजना तयार पारेका छन् । अधिकांश योजनाको अध्ययन गर्ने काम सकिएको छ । दुर्गममा पर्ने धार्चेमा विद्यालयहरू समायोजन गरेर आवासीय विद्यालय बनाउन अध्ययन भइरहेको वडाध्यक्ष राज गुरुङले बताए । लाप्राकमा आरोही पार्क, गुम्दाको सिङलामा भीसी पार्क, लापुबेंसीमा ह्यारी हिल प्रवद्र्धन गर्न अध्ययन भइरहेको छ ।

‘मन्त्रालयको सहयोग पाएर कर्मचारीको साथ पाए, धेरै योजना ५ वर्षभित्र पूरा गर्न सकिने खालका छन्,’ प्रमुख गुरुङले भने, ‘योजना कसरी अघि बढाउने भन्नेमा मन्त्रालय प्रस्ट नभएकाले चार महिना हाम्रो दौडधुपमै खेर गयो ।’ प्रतिनिधि र प्रदेशसभा निर्वाचनपछि अब बन्ने सरकारप्रति उनी आशावादी छन् । ‘जिल्ला विकास समिति पनि अब पहिलेको जस्तो रहेन,’ उनले भने, ‘गाउँपालिकाले बनाउने बजेट र योजनामा प्रस्ट निर्देशन र बजेटको निकासा नभएसम्म जनप्रतिनिधि दौडेर मात्रै काम गर्न सजिलो होइन रहेछ ।’ फ्री वाइफाई गाउँपालिका, जडीबुटी उद्यान, खानीहरूको अध्ययन गर्न भौगर्भिक अध्ययन भइरहेको छ । वडाहरू जोड्न सडक विस्तारका लागि टेन्डर हुने प्रक्रियामा रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । एक घर एक धारा र एक घर एक चर्पीलगायतका योजना सुरु नै हुन सकेका छैनन् ।

प्रकाशित : पुस ४, २०७४ ०९:०३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

स्थानीय तहका सात महिना- देखिने काम शून्य

कान्तिपुर संवाददाता

सुर्खेत — स्थानीय तह निर्वाचन सम्पन्न भएको ७ महिना बितिसक्यो । यस अवधिमा के–के काम भए ? जनप्रतिनिधिले देखाउने गतिला काम एउटै छैनन् । सबैसँग उही जवाफ छ, निर्वाचन आचारसंहिता र स्थानीय शासन ऐन जारी हुन ढिलाइ हुँदा खासै काम गर्न सकिएन । स्थानीय तहले नियमितबाहेक अन्य काम गर्न नसक्दा आलोचना हुन थालिसकेको छ ।

वीरेन्द्रनगर प्रदेश ६ को राजधानी हुने पक्कापक्की भइसकेको छ । सरकारले प्रस्तावित राजधानीका रूपमा आवश्यक संरचना व्यवस्थापन गर्दैछ । तर वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले भने नगरक्षेत्र सुधारका न्यूनतम योजना सञ्चालन पनि गर्न सकेको छैन । फोहोर व्यवस्थापन हुन सकेको छैन । भित्री सडक मर्मत भएका छैनन् । ढल निकास व्यवस्थित भएको छैन । पार्किङ असुविधा, सार्वजनिक जग्गाको बढदो अतिक्रमणलगायतका समस्या समाधान हुन सकेका छैनन् ।

नियमित कामहरू पनि गर्न नसकेर जनप्रतिनिधिले आफ्नो पदीय गरिमा जोगाउन नसकेको सर्वसाधारणको टिप्पणी छ । पटकपटक गुनासो गर्दासमेत जनप्रतिनिधिले नगर क्षेत्र सुधारको काम गर्न नसकेको स्थानीय व्यवसायी सौगात ढुंगानाले गुनासो गरे । ‘जनप्रतिनिधि आएर केही होला भन्ने सोचेका थियौं,’ उनले भने, ‘चुनाव जितेर पनि हाम्रा जनप्रतिनिधिले आफ्नो अधिकारसम्म प्रयोग गर्न सकेनन् ।’

सुर्खेतका दुई ठूला वीरेन्द्रनगर र गुर्भाकोट नगरपालिकाले चुनावका कारण ठूला महत्त्वका काम गर्न नसकेको जनाएका छन् । गुर्भाकोट नगरपालिकाका मेयर हस्तबहादुर पुनले स्थानीय शासन ऐन, निर्वाचन आचारसंहिता र कर्मचारी अभावका कारण सोचेजस्तो लक्ष्य हासिल हुन नसकेको बताए । ‘अब निर्वाचन सकियो । थुपै्र काम रोकिएका छन्,’ उनले भने, ‘नगरसभाले पारित गरेका सबै योजना क्रमिक रूपले अघि बढाउँछौं ।’

वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले वडा कार्यालय स्थापना, आवधिक योजना तथा गुरुयोजना निर्माणको सुरुवात, हिंसापीडित महिलाका लागि हेल्पडेस्क स्थापना, आमा सुरक्षा कार्यक्रम, बालिका वचत कार्यक्रम सुरु भइसकेको जनाएको छ । उपमेयर मोहनमाया ढकालले चुनावी वर्षले स्थानीय तहमा पूर्वाधारका ठूला कार्यक्रम सञ्चालन गर्न नसकेको बताइन् । ‘बल्ल स्थानीय शासन सञ्चालनसम्बन्धी ऐन लागू भएको छ,’ ढकालले भनिन्, ‘कानुन बन्न ढिलाइ हुँदा पक्कै पनि सोचेअनुसारको काम गर्न सकेनौं ।’ केही कानुनी अड्चनले कतिपय काम हुन नसकेको बताइन् । नगर विकास समिति स्थानीय सरकारको मातहत नहँुदा नगरपालिकालाई दीर्घकालीन योजना निर्माण गर्न समस्या भएको उनको भनाइ छ ।

वीरेन्द्रनगर, गुर्भाकोटमात्र होइन, जिल्लाका ९ वटै स्थानीय तहले देखिन लायक प्रगति गर्न सकेका छैनन् । ‘गाउँगाउँमा सिंहदरबार’ भनिए पनि कर्मचारी अभावले वडा तहमा कार्यालय स्थापना नै हुन नसकेको जनप्रतिनिधिको गुनासो छ । गुर्भाकोटका मेयर पुनले लामो समयसम्म स्थानीय शासन सञ्चालनसम्बन्धी ऐनहरू लागू हुन नसक्दा घोषणापत्रअनुसार काम गर्नमा ढिलाइ भएको बताए ।

सडकलाई प्राथमिकता
नेपालगन्ज– दुई दशकसम्म स्थानीय निकाय जनप्रतिनिधिविहीन हुँदा विकास निर्माणका काम ठप्पप्राय: थिए । स्थानीय तह चुनावपछि भने कामले गति लिन थालेको छ । जनप्रतिनिधिहरू नगर तथा गाउँसभा सकाएर योजना कार्यान्वयन गर्न थालेका छन् । जिल्लामा सबैभन्दा पहिले गाउँसभा गरेको खजुरा गाउँपालिकाले ग्रामीण सडक स्तरोन्नतिको योजनालाई प्राथमिकतामा राखेर काम अगाडि बढाएको छ । उक्त पालिकाले ६ करोडको बजेट सडक पूर्वाधारका लागि छुट्याएको छ ।

खजुराको राधापुर, सीतापुर र खजुरा सडकको स्तरोन्नतिको काम सुरु गरिएको हो । खजुरा बजारमा रहेको क्यान्सर अस्पताल जाने सडकका लागि एक करोड रुपैयाँ छुट्याएर काम अगाडि बढाइएको छ । ‘सडक स्तरोन्नतिलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर काम सुरु गरिसकेका छौं । प्रभावकारी कामका लागि अनुगमन पनि गरिरहेका छौं,’ खजुरा गाउँपालिका अध्यक्ष किस्मतकुमार कक्षपतिले भने, ‘दुई दशकदेखि विकासका काम रोकिएका थिए । ती काम पूरा गरेर जनप्रतिनिधि भएको अनुभूति जनतालाई दिने प्रयासमा छौं ।’

यस्तै २० वटा विद्यालयमा प्रोजेक्टरको माध्यमबाट पढाइ सुरु गरिएको छ । त्यसका लागि विद्यालयलाई प्रोजेक्टर र ल्यापटप उपलब्ध गराइएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । ‘विद्यालयमा नयाँ विधिले पढाइ सुरु गरेका छौं । सामुदायिक विद्यालयको पढाइमा सुधार ल्याउने गरी काम गर्छौं,’ गाउँपालिका अध्यक्ष कक्षपतिले भने, ‘जनतालाई खुसी पार्ने गरी काम गर्दै छौँ ।’ यसअघि उक्त पालिकाले ज्येष्ठ नागरिकका लागि गाउँमै नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर गरेर सर्वसाधारणको मन जित्ने प्रयास गरेको थियो ।

प्रकाशित : पुस ४, २०७४ ०९:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT