स्रोत बढाउन नदी दोहन

हरिहरसिंह राठौर

बेनीघाट (धादिङ) — आन्तरिक स्रोत बढाउने नाममा स्थानीय तह नै नदी दोहन गर्ने होडबाजीमा देखिएका छन् । जनप्रतिनिधिहरू दोहनले पार्न सक्ने असर विचारै नगरी नदीका बगर ठेक्कामा बाँडिरहेका छन् । 

त्रिशूली र बूढीगण्डकीले छोएका नुवाकोट, धादिङ र गोरखा तीनै जिल्लाका स्थानीय तहले यी नदीको बगर क्रसर व्यापारीलाई कौडीको भाउमा ठेक्कामा दिएका हुन् । पदाधिकारी, कार्यकारी अधिकृतहरूको मिलेमतोमै यो काम भइरहेको छ । नुवाकोटले धादिङसँग सीमा जोडिएका रातामाटे र कोल्फुखोला बगरबाट निर्माण सामग्री उत्खनन र बिक्रीवितरण गर्न अनुमति दिएको छ ।
बेनीघाटसँग सीमा जोडिएको गोरखाको सिउरेनीटार बगर विभिन्न कम्पनीलाई ठेक्का दिइएको छ । ती कम्पनीले स्थानीय तहलाई बुझाउने भन्दा जनप्रतिनिधि र कार्यकारी अधिकृतलाई बुझाउने रकम दोब्बरहुन्छ । गण्डकी गाउँपालिकाको सिफारिसमा जिससले ठेकेदारलाई प्रतिट्रिपर ८ सय ६६ रुपैयाँ र गण्डकी गाउँपालिकाले प्रतिखेप ६ सय रुपैयाँ निकासी कर लिई बगर उत्खनन गर्न दिएको हो ।
धादिङ, पिडा–१ का अर्जुन श्रेष्ठले बूढीगण्डकी र त्रिशूलीको संगमस्थल सिउरेनीटार बगरबाट कात्तिक १४ देखि जेठ मसान्तसम्म २ सय ७० घनफिट ढुवानी क्षमताको ट्रिपरमा ९ सय ६६ ट्रिप निर्माण सामग्री उत्खनन र बिक्रीवितरण गर्न पाउने गरी ठेक्का सकारेका थिए । तर, दुई महिना नपुग्दै ४ हजार टिप निर्माण सामग्री उत्खनन र बेचबिखन गरेपछि गोरखा जिससले रोक लगाएको छ । समितिको टोलीले नदीकिनार मापदण्डभन्दा गहिरो पारिएको, मासिक सय ट्रिपर मात्रै उत्खनन गर्न पाइनेमा दैनिक सय ट्रिपरसम्म बिक्री गरिएको फेला पारेको थियो । ‘सर्त र सम्झौताभन्दा बढी लैजान लागेको, मापदण्डभन्दा बढी गहिर्‍याएर उत्खनन गर्न थालेपछि स्थानीयको दबाबमा काम रोक्न लगाई थप परिणामको मूल्य लिन जिससलाई पत्राचार गरेका छौं,’ गण्डकी–८ का वडाप्रमुख रामप्रसाद रेग्मीले बताए ।
व्यापारीले गोरखातर्फका त्रिशूली किनारका निजी जग्गा भाडामा लिएर अवैध बालुवा खानी सञ्चालनमा ल्याएका छन् । धादिङतर्फ त्रिशूलीमा स्काभेटरलगायत उपकरणले ढुंगा, गिट्टी निकाल्न रोकिएपछि बन्द हुन लागेका क्रसर उद्योग गोरखाको सिउरेनीटारे बगर स्थानीय तहले ८ लाखमै बेचेपछि हौसिएका छन् । उनीहरूले रातारात सयौं खेप कच्चा पदार्थ खरिद गरिसकेका छन् । मलेखुस्थित फुर्केखोला पुलनजिकैको बगर पनि सिद्धलेख गाउँपालिकाले जेठ मसान्तसम्मका लागि १० लाख रुपैयाँमा स्थानीय क्रसरलाई ठेक्का दिएको छ । गजुरी गाउँपालिका, गल्छी, थाक्रे र धुनीबेंसीले पनि आ–आफ्ना भागमा परेका त्रिशूली किनारमा गिट्टी–बालुवा संकलन फुकुवा गरेका छन् ।
गल्छी–त्रिशूली सडक विस्तारका नाममा त्रिशूली बगर उत्खनन गर्न जिसस नुवाकोटबाट अनुमति पाएका ठेकेदारले एक महिनामै हजारौं ट्रिपर निर्माण सामग्री धादिङ तथा स्थानीय क्रसर उद्योगमा पुुर्‍याइसके । बेनीघाट–रोराङ गाउँपालिका प्रमुख पित्तबहादुर डल्लाकोटीले नदी उत्खननबाट त्रिशूलीमा व्यापक प्रदूषण बढेको जनाए । नियन्त्रणका लागि स्थानीय तहका पदाधिकारीको बैठक र प्रशासनमा हारगुहार गरे पनि सुनुवाइ नभएको उनको भनाइ छ । ‘मुखमा लाखौं रकमको बुजो लागेपछि हाम्रो आवाज कसैले सुनेन,’ उनले भने । नुवाकोट जिससका संयोजक शान्तराम तामाङले नदीकिनार ठेक्का लगाइएको विषयमा कुनै प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७४ ०७:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

२ सय ८२ दीक्षित

कान्तिपुर संवाददाता

कञ्चनपुर — सुदूरपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयका कुलपति एवं प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले शनिबार स्नातक र स्नातकोत्तरका विभिन्न संकायका २ सय ८२ विद्यार्थीलाई दीक्षित गरेका छन् । उक्त अवसरमा वरिष्ठ आँखा विशेषज्ञ डा. रामप्रसाद पोखरेललाई मानार्थ विद्यावारिधिको उपाधि प्रदान गरियो । 

पहिलो दीक्षान्त समारोहमा प्रधानमन्त्री देउवाले विश्वविद्यालय स्थापनाका लागि सुदूरपश्चिमवासीले गरेको पहल महत्त्वपूर्ण रहेको र अब गुणस्तरीय, नैतिकवान एवं योग्य जनशक्ति उत्पादन पहिलो लक्ष्य हुनुपर्ने बताए । ‘विश्वविद्यालयको शैक्षिक र अनुसन्धानात्मक गतिविधिको स्तरोन्नतिमा लाग्न म सबै पक्षसँग आग्रह गर्छु,’ उनले भने ।
दीक्षान्त समारोह अघि बसेको विश्वविद्यालय सिनेटको बैठकले १५ वटा क्याम्पसलाई सरकारी सुविधासहित आंगिक बनाउने निर्णय गरेको छ । ‘थप ६ क्याम्पसलाई पनि आंगिक बनाउने तयारी छ,’ प्रधानमन्त्री देउवाले भने, ‘यसबारे छिट्टै मन्त्रिपरिषद्ले निर्णय गर्नेछ ।’ आंगिक क्याम्पस थपिँदै गएपछि विश्वविद्यालयको दायरा फराकिलो हुँदै जाने उनले बताए । उपप्रधान एवं शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठले प्राकृतिक र विविध पहिचानले भरिपूर्ण यस क्षेत्रमा विश्वविद्यालयसमेत विशिष्ट पहिचान स्थापित गर्न सफल हुने बताए । विश्वविद्यालयले आफ्ना नियमित शैक्षिक र प्रशासनिक गतिविधिका अतिरिक्त आवश्यक स्रोतको पहिचान गरी अध्ययन गर्नुपर्ने उनले बताए । समारोहमा उपकुलपति भूषण श्रेष्ठले विश्वविद्यालयका शैक्षिक र भौतिक संरचना निर्माणको गतिविधि प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।
दीक्षान्त पदक प्रदान
पहिलो दीक्षान्त समारोहमा विभिन्न संकायका परीक्षामा सबैभन्दा बढी अंक ल्याएर उत्कृष्टता हासिल गर्ने २ छात्रालाई भाइस चान्सलर पदक र २ छात्रलाई चान्सलर पदक प्रदान गरिएको छ । विश्वविद्यालयका कुलपति एवं प्रधानमन्त्री देउवाले उनीहरूलाइ पदक प्रदान गरी सम्मान गरे ।
भाइस चान्सलर पदक पाउनेमा स्नातक बीबीएतर्फ ३.९५ अंक ल्याउने प्रतिभा भट्ट र स्नातकोत्तर टीईएसओएलतर्फ३.४३ अंक ल्याउने जानकीकुमारी विष्ट छन् । यसैगरी
चान्सलर पदक प्राप्त गर्नेमा बीबीएतर्फ ३.९९ अंक प्राप्तगर्ने नीरज थापा र स्नातकोत्तर सीपीएलतर्फ ३.६५ अंकल्याउने विष्णुदत्त भट्ट छन् ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७४ ०७:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT