मेलम्चीमा ३४ करोड लिटर थपिने

याङग्री र लार्केको डीपीआर तयार
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — खानेपानी तथा सरसफाइ मन्त्रालयले मेलम्ची खानेपानी आयोजनाअन्तर्गत दोस्रो चरणमा याङग्री र लार्के खोलाको विस्तृत अध्ययन परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) तयार भएको जनाएको छ । डीपीआर स्पेनको परामर्शदाता कम्पनी इप्टिसाले तयार गरेको हो ।

गतवर्ष आयोजनाले दिएको एक वर्षको समयावधिभित्र परामर्शदाताले डीपीआर तयार गरी बुझाएको हो । ‘अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञले यस विषयमा छलफल गरिराखेका छन्,’ खानेपानी मन्त्रालयका सचिव गजेन्द्रकुमार ठाकुरले भने, ‘डीपीआरका सुधार गर्नुपर्ने पक्ष समेटेर स्वीकृत गरिनेछ ।’ नर्वे, क्यानडा, भारतलगायतका मुलुकबाट विज्ञ मगाएर छलफल भइरहेको उनले बताए । तीन महिनाभित्र अन्तर्राष्ट्रिय टेन्डर आह्वानमार्फत काम सुरु गरिने उनले जनाए ।


Yamaha

सिन्धुपाल्चोकको याङग्री र लार्के खोलाबाट ३४ करोड लिटर पानी उपत्यकामा ल्याउने लक्ष्य आयोजनाको छ । यी खोलाबाट थप पानी आपूर्तिका लागि सुरुङको संरचना निर्माण सुरु भइसकेको पनि ठाकुरले बताए । मेलम्चीदेखि लार्केबीच निर्माण गर्नुपर्ने सुरुङको लम्बाइ ११ किमि छ ।


मेलम्चीको अम्बाथान (हेडवर्कस) बाट २ किलोमिटर पर लार्के खोला छ । लार्केबाट याङग्रीको मुहानसम्म २ किलोमिटर सुरुङ बनाएर ल्याइने पानी सिधै मेलम्चीको हेडवर्क अम्बाथानमा ल्याइएर मिसाइन्छ । तीनवटै खोला मेलम्ची, याङग्री र लार्केबाट गरी कुल ५१ करोड लिटर पानी अम्बाथानदेखि २६ किलोमिटर टाढाको सुन्दरीजलमा सुरुङबाट ल्याइनेछ ।


साढे ८ करोड लिटर पानी प्रशोधन गर्न सक्ने केन्द्रको निर्माण सम्पन्न भइसकेको र अर्को प्रशोधन केन्द्र पनि निर्माण भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । काठमाडौं उपत्यकामा दैनिक ३८ करोड लिटर पानी आवश्यक भए पनि १२ करोड लिटर मात्र आपूर्ति हुँदै आएको छ ।


बर्खामा भने उपत्यकामा १७ करोड लिटर पानी आपूर्ति हुन्छ । मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका प्रमुख सूर्यप्रसाद कँडेलले याङग्री र लार्के खोलासम्म पुग्ने सडक विस्तार तथा स्तरोन्नतिको काम सुरु भइसकेको बताए । २०२१ सम्ममा ३४ करोड लिटर पानी उपत्यकामा ल्याउने लक्ष्य छ । याङग्री र लार्केबाट डाइभर्सन सुरुङमार्फत पानी आपूर्ति गर्न करिब ३० अर्ब रुपैयाँ लाग्ने अनुमान छ । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) ले मेलम्चीको दोस्रो आयोजनामा लगानी गर्नेछ ।

पानी ३ महिनामा सुन्दरीजल
त्यसैगरी अम्बाथानदेखि सुन्दरीजलसम्मको २६ किमि सुरुङ ढलान गर्ने काम धमाधम भइरहेको छ । आयोजना प्रमुख कँडेलले ३ महिनाभित्र सुन्दरीजल प्रशोधन केन्द्रमा पानी खसाल्ने बताए ।


यो पानी समानुपातिक ढंगले उपत्यकावासीलाई वितरण गरिनेछ । हाल उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा खानेपानीको पाइप बिछयाउने र धारा जोड्ने काम भइरहेको आयोजना कार्यान्वयन निर्देशनालय प्रमुख त्रिरेशप्रसाद खत्रीले बताए ।


खानेपानी वितरणका लागि ८० हजार धारा जडान भइरहेको खानेपानी आयोजना निर्देशनालयका निर्देशक त्रिरेशप्रसाद खत्रीले जानकारी दिए । जसमध्ये ६० हजारभन्दा बढी धारा जडान भइसकेका छन् । मंहाकालचौर, बाँसबारी, पानीपोखरी, बालाजु, खुमलटार, आरुबारी, कीर्तिपुर, कटुञ्जे र भक्तपुरमा रिजर्भ टयांकी निर्माण कार्य भइरहेको पनि उनले बताए ।


६ सय ४० किलोमिटर पाइप बिछयाइसकिएको जनाउँदै उनले सुन्दरीजलदेखि महांकालसम्म १० किमिमा पाइपमा पानी परीक्षण पनि भइसकेको बताए । उनका अनुसार परीक्षणका क्रममा बाग्मतीको प्रशोधित ३ करोड लिटर पानी महाकांल पानी टयांकीमा पठाइएको थियो ।


प्रकाशित : भाद्र ६, २०७५ १०:४३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बल्ल अन्डरपास

कोटेश्वर, मित्रपार्क र नयाँबानेश्वरमा पनि बनाइने
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — कलंकी चोकमा शुक्रबार भेटिएका ट्याक्सीचालक वसन्त लामा अन्डरपास (भूमिगत बाटो) ले ट्राफिक जाममा कमी आउनेमा ढुक्क देखिन्थे । ५ वर्षदेखि ट्याक्सी चलाउँदै आएका उनी कलंकीदेखि कालीमाटीसम्म दैनिक हुने ट्राफिक जामले आजित भइसकेका थिए ।

काठमाडाैंकाे कलंकीमा शुक्रबारदेखि सञ्चालनमा अाएकाे अण्डरपासमा गुडेका गाडी । तस्बिर : इलिट जाेशी । कान्तिपुर

‘अब त ट्राफिक जाम कम होला,’ १० मिनेटको बाटो पनि नभए पनि कालीमाटीदेखि कलंकी पुग्न करिब १ घण्टा लाग्ने गरेको उनको अनुभव छ । सडक पूर्वाधार निर्माणमा मुलुककै पहिलो ‘अन्डरपास’ निर्माण सम्पन्न भएपछि लामाजस्ता धेरै चालक तथा यात्रुलाई सुबिस्ता हुने अनुमान छ । अत्यधिक जाम हुने कलंकी–नागढुंगा, कलंकी–सीतापाइला, कंलकी–कालीमाटी र कंलकी–बल्खु क्षेत्रमा अब अन्डरपासका कारण जाम नहुने लामाको पनि विश्वास छ । अन्डरपास शुक्रबारदेखि सञ्चालनमा ल्याइएको सडक विभागका प्रवक्ता मुक्ति गौतमले जानकारी दिए ।

‘अरू ठाउँमा समेत अन्डरपास निर्माण गर्दै छौं,’ उनले भने, ‘उपत्यकामा जाम कम गर्न अन्डरपास निकै आवश्यक छ ।’ चक्रपथको मित्रपार्क र कोटेश्वर तथा नयाँबानेश्वरमा अन्डरपास आवश्यक भएको गौतमले बताए । कोटेश्वरमा अन्डरपास निर्माण गर्न अर्थमन्त्रालयमार्फत् जापान सरकारलाई अनुरोध गर्न लागिएको उनले बताए । ‘नयाँबानेश्वरमा खानेपानीको पाइप तथा ढलका कारण केही समस्या हुन सक्छ,’ उनले भने, ‘तर कोटेश्वरमा चाँडै निर्माण हुन्छ ।’


उपत्यका ट्राफिक महाशाखाले कंलकी क्षेत्रलाई उपत्यकाको सबभन्दा बढी ट्राफिक जाम हुने स्थानमा राखेको थियो । ‘अब त जाम घट्ला,’ उपत्यका ट्राफिक महाशाखाका प्रमुख वसन्त पन्तले भने, ‘यस क्षेत्रमा ट्राफिक प्रहरीले केही राहत पाउँछन्, ।’ मुलुककै लाइफ लाइन मानिएको कंलकी–नागढुंगा क्षेत्रको ट्राफिक जाममा कमी आउने उनले बताए ।

चीन सरकारको अनुदान सहयोगमा निर्माण भइरहेको कोटेश्वर–बल्खु–कलंकी चक्रपथ सुधार आयोजनाअन्तर्गत अन्डरपास निर्माण भएको हो । कलंकी चोकमा निर्माण सम्पन्न भएको ४ लेनको अन्डरपास ८ सय मिटर लामो छ । योसँगै कोटेश्वर–बल्खुपुल–कलंकी कम्तीमा १० किलोमिटर लामो सडकलाई ८ लेनमा विस्तार गर्ने काम पनि अन्तिम चरणमा पुगेको छ ।

५ अर्ब रुपैयाँ अनुदान सहयोगमा चक्रपथको पहिलो खण्ड विस्तारको काम भएको हो । चिनियाँ कम्पनी सांघाई कन्स्ट्रक्सनले अन्डरपास निर्माण गरेको हो । सन् २०१७ जनवरीमा सम्पन्न हुने सम्झौता गरे पनि भूकम्प र भारतको नाकाबन्दीका कारण निर्माण एक वर्षपछि धकेलिएको हो ।

हाल थानकोटबाट आउने सवारीसाधन कालीमाटीतर्फ जान र बल्खुबाट आएका साधन सीतापाइलातर्फ मोडिँदा ट्राफिक जाम हुने गर्छ । अब अन्डरपास चक्रपथतिर जाने सवारीसाधनले प्रयोग गर्नेछन् । चार लेनमा निर्माण भएको अन्डरपासको २ लेन बल्खुबाट सीतापाइलातिर जान र २ लेन सीतापाइलाबाट बल्खुतिर जान प्रयोग गरिएको छ । चक्रपथ परिक्रमा गर्दा अब कलंकी चोकमा रोकिनु पर्दैन । कालीमाटीतिरबाट थानकोट जान र आउन अन्डरपासमाथि निर्माण भएको सडक प्रयोग गरिएको आयोजनाले जनाएको छ ।

अन्डरपासको दायाँ र बायाँ सहायक दुई/दुई लेनको सडक निर्माण गरिएको छ । त्यसैगरी कोटेश्वर–कलंकी १० दशमलव ४ किलोमिटर सडकखण्ड विस्तारको कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको प्रवक्ता गौतमले बताए ।


बल्खु–कोटेश्वर खण्डमा आठ लेनमै कालोपत्रे भइसकेको उनले बताए । बल्खु–कलंकी क्षेत्रमा धमाधम काम भइरहेको उनले बताए । ‘दुई महिनाभित्र सबै काम सम्पन्न हुन्छ,’ उनले भने, ‘अब चक्रपथको कलंकी–महाराज खण्डको विस्तारको काम पनि सुरु हुन्छ ।’ आगामी असोजदेखि कलंकी–महाराजगन्ज ८ दशमलव २ किलोमिटर खण्डको काम अघि बढाउन चीन र नेपाल सरकारकाबीच द्विपक्षीय सम्झौता भइसकेको छ ।

अहिले उक्त खण्डको सडक सीमाभित्र पर्ने संरचना, घर, टहरा, खानेपानी, विद्युत्, टेलिफोनलगायत पोल हटाउने काम भइरहेको छ । चीन सरकारको ६ अर्ब रुपैयाँ अनुदानमा सडक विस्तार गर्न लागिएको गौतमले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७५ ०८:३४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT