एम्बुलेन्सलाई झन् जाम

शिल्पा कर्ण

काठमाडौँ — केही दिनअघि आफन्तलाई अचानक बिसन्चो भएपछि जनकपुरका पवन कर्णले स्थानीय अस्पतालमा पुर्‍याए । चिकित्सकले तत्काल सामान्य उपचारपछि काठमाडौं रिफर गरिदिए ।

बिहान ६ बजे जनकपुरबाट एम्बुलेन्समा हिँडेका उनी काठमाडौं पुग्दा २ बजिरहेको थियो । सामान्यत: अन्य गाडीले पुर्‍याउने समय नै लाग्यो राजधानी पुग्न ।

‘बनेपादेखि नै एम्बुलेन्सले साइरन बजाउन थाले पनि जामले निकै ढिला भयो,’ उनले भने, ‘दुई ठाउँको ट्राफिक जाममा प्रहरीले सहयोग गर्‍यो । कोटेश्वरमा एक घण्टा जति जाम पर्‍यो । शनिबार दिउँसो अस्पताल पुर्‍याइसक्दा बिरामीको मृत्यु भइसकेको चिकित्सकले घोषणा गरे । जाम नभएको भए ज्यान बचाउन सकिन्थ्यो कि भन्ने लाग्छ उनलाई । कति ठाउँमा साइरन बजाइरहेको एम्बुलेन्सलाई समेत अन्य गाडीले ठाउँ नदिएको उनले बताए ।

Yamaha

नर्भिक अस्पताल थापाथलीमा कार्यरत भरतबहादुर राउतले ५ वर्षअघिको घटना सम्झिए, ‘बानेश्वरका एक वृद्धको घरबाट फोन आएपछि एम्बुलेन्स लिएर गएँ । जामले गर्दा त्यहाँ पुग्नै नपाई उनले ज्यान गुमाए ।’

यस्ता कैयौं घटना उनको सम्झनामा छन्, जहाँ बिरामीलाई ल्याउन जाँदासम्म मृत्यु भइसकेको हुन्छ । २०५० सालतिर सडक निकै फराकिलो महसुस हुन्थ्यो उनलाई । २०६० यता भने बिरामीलाई अस्पताल ल्याउनै गाह्रो हुन थालेको छ । ‘सडकभरि गाडी नै गाडी देखिन्छन् । एम्बुलेन्स ओझेलमा पर्छ, बाटो पाउनै मुस्किल,’ उनले अनुभव सुनाए, ‘आजकाल ट्राफिक प्रहरीले चाहेर पनि सहयोग गर्न सक्ने अवस्था छैन ।’

साँघुरो ठाउँमा समेत दुईपांग्रेले ओगट्न थालेका छन् अचेल । उपत्यकामै एम्बुलेन्स चलाउने गर्छन् नवराज तामाङ । उनले एम्बुलेन्स चलाउन थालेको वर्ष दिन पनि पुगेको छैन । प्रसूति गृहमा उनले चलाउने एम्बुलेन्समा गर्भवती महिला, भर्खरै शल्यक्रिया गरिएका सुत्केरी या नवजात शिशु हुन्छन् । तिनलाई कहिले अस्पताल पुर्‍याइदिउँ लाग्छ उनलाई। तर जामले गाह्रो बनाउँछ । उनलाई कठिन यसकारण पनि छ कि गर्भवती बोकेको एम्बुलेन्सलाई खाल्डाखुल्डीबाट जोगाउँदै चलाउनुपर्ने हुन्छ ।

एकपल्ट बिरामी बोकेर उनी घण्टौं जाममा परे । त्यस अवस्थामा न साइरनले काम गर्‍यो न बत्तीले नै । केही महिनाअघि राष्ट्रपति विदेश जाने बेलामा उनले चलाएको एम्बुलेन्स नक्सालमा थियो र पछाडि हप्ता दिन पुगेका शिशु थिए ।

शिशुको मुटुमा समस्या देखिएकाले गंगालाल अस्पताल पुर्‍याउनुपर्ने थियो । तर जामले ‘समय निस्केपछि’ पो पुगिने हो कि भन्ने डर थियो । एक घण्टापछि जाम खुल्यो र उनले शिशुलाई अस्पताल पुर्‍याए ।

उपत्यकाको त्रिपुरेश्वर–कलंकी, भक्तपुर–कोटेश्वर आउँदा निकै जाम हुने गरेको एम्बुलेन्स चालकको अनुभव छ । एम्बुलेन्समा बिरामी भएको अवस्थामा मात्र होइन, बिरामी लिन जाने बेला पनि उत्तिकै आत्तिएका हुन्छन् चालक ।

तर यस अवस्थामा ट्राफिक प्रहरीले नपत्याइदिने गरेको उनीहरू गुनासो गर्छन् । ‘बिरामी लिन जाँदा पनि हामीलाई उत्तिकै हतार हुन्छ । तर एम्बुलेन्स रित्तै भएको अवस्थामा ट्राफिक प्रहरीले ध्यान दिँदैन,’ तामाङले भने।

उपत्यकामा जामको समस्या यति धेरै भए पनि व्यवस्थापनतर्फ राज्यले खासै चासो दिन नसकेको आरोप छ एम्बुलेन्स चालकहरूको । दुई दशकभन्दा बढी एम्बुलेन्स चलाएका राउत हृदयाघात, रक्तचापजस्ता नसर्ने रोगको जोखिम बढदै गएकाले सुविधासम्पन्न एम्बुलेन्सको आवश्यकता झनै बढेको बताउँछन् ।

उनको विचारमा एम्बुलेन्स, दमकलजस्ता आकस्मिक सवारीसाधनका लागि छुट्टै लेन बनाउनुपर्छ । यसका साथै उपत्यकामा गाडीको संख्या नियन्त्रण गर्न सक्नुपर्छ । अन्य गाडी चालकलाई पनि सचेत बनाउन सक्नुपर्ने उनी धारणा राख्छन् ।

पूर्व एसपी जगतमान श्रेष्ठ विकसित मुलुकमा आकस्मिक साधनका लागि बेग्लै लेन भएपनि नेपालमा चाहेर पनि एम्बुलेन्सलाई बाटो छाड्न सकिने अवस्था नरहेको बताउछन्।

एम्बुलेन्सभन्दा बढी महत्त्व भीआईपी र भीभीआईपी सवारीलाई दिँदा परेको मर्काबारे राज्यले आँखा चिम्लिएको उनी बताउँछन् ।

महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखा प्रमूख एसएसपी बसन्त पन्तले भने सडकमा खटिएका ट्राफिक प्रहरीले एम्बुलेन्स, दमकललगायत अत्यावश्यक सवारीसाधनलाई पहिलो प्राथमिकता दिने गरेको बताए । ‘सडक प्रयोगकर्ताको चेतनाको कमीले एम्बुलेन्स, दमकललाई समेत सडक नछाडेको पाइन्छ,’ पन्तले भने, ‘ट्राफिक प्रहरीले सडक जतिसक्दो छिटो खुलाएर अत्यावश्यक सवारीसाधनको व्यवस्थापन गर्ने गरेको छ ।’

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:५०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

श्लेष्मान्तकमा कंक्रिट: निर्माण रोक्न पुरातत्त्वको निर्देशन

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — पुरातत्त्व विभागले पशुपति क्षेत्रको श्लेष्मान्तकमा कंक्रिटको पैदल मार्ग निर्माण रोक्न निर्देशन दिएको छ । विभागले बुधबार पशुपति क्षेत्र विकास कोषलाई पत्र लेख्दै तत्काल काम रोक्न निर्देशन दिएको हो ।

यात्रुको सुविधाका लागि भन्दै कोषले दुई साताअघि थालेको पैदल मार्ग (वाक वे) को निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ ।

विश्वरूप मन्दिर अगाडिको क्षेत्रमा सिमेन्ट ओछयाएर कुरूप बनाइसकेपछि बल्ल पुरातत्त्व विभागले काम रोक्न पत्राचार गरेको हो । ‘पशुपति संरक्षित क्षेत्रभित्रको विश्वरूप मन्दिर परिसरमा यस विभागको स्वीकृति नलिई मापदण्डविपरीत फुटपाथ निर्माण भइरहेको देखिएको हुँदा उक्त निर्माण कार्य तत्काल रोक्का राखी के–कस्तो निर्माण कार्य गर्न लागिएको हो, यस विभागमा यथाशीघ्र जानकारी गराउनुहुन आदेशअनुसार अनुरोध गर्दछु,’ पुरातत्त्व अधिकृत देवेन्द्र भट्टराईले लेखेको पत्रमा छ ।

कोषले पर्यटकलाई मृगस्थली क्षेत्र घुम्न सजिलो होस् भनेर बाटो बनाउन लागेको बताउँदै आएको थियो । २ करोड ९९ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर यहाँ पैदल मार्ग बनाउन लागेको समाचार प्रकाशित भएपछि विभागले स्थलगत अध्ययन टोली खटाएको थियो ।

टोलीले प्रतिवेदनसमेत दिइसकेको छ । पुरातत्त्वले तयार पारेको प्रतिवेदनमा ७० मिटर लामो र ४ मिटर चौडाइको बाटोमा, ५/६ इन्चको मोटो ढलान गरेको उल्लेख छ । ‘जमिन सतहबाट एक फिट तलबाट खनेर ढलान गरेको देखिन्छ,’ प्रतिवेदनमा छ ।

विभागले कंक्रिटका सबै संरचना भत्काउन लगाउने जनाएको छ । पहिला बनाउन दिने अनि भत्काउन लगाएर सार्वजनिक सम्पत्तिको नास भएको भन्दै सम्पदा अभियन्ताले आपत्ति जनाएका छन् । ‘यो रानीपोखरीकै अर्काे शृंखला हो,’ सम्पदा अभियन्ता सञ्जय अधिकारी भन्छन्, ‘रानीपोखरीमा पनि कंक्रिट राखुन्जेल पुरातत्त्व मौन रहयो । सम्पदाप्रेमी सडकमा ओर्लिएपछि मात्रै रोक्न पत्राचार गर्‍यो ।’

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:४८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT