अस्पतालमा बढ्यो चोरी

बिरामीको सामान राख्ने स्थानमा लकर नहुँदा दैनिक केही न केही सामान हराउने गरेको छ
फातिमा बानु

काठमाडौँ — मंगलबार बिहान ४ बजे एक युवक थापाथलीस्थित प्रसूतिगृहको क्याबिनमा छिरे । उपचारका लागि एकजना मात्र राखिएको क्याबिनमा अपरिचित व्यक्ति पसेपछि बिरामीपक्ष एकछिन आत्तिए ।

बिरामीका कुरुवा आत्तिएर कराएपछि युवक भाग्नै लागे पनि अस्पताल प्रशासनबाट समातिए । सोधपुछ गर्दा युवकले आफू शौचालयको खोजीमा अस्पताल पसेको बताए पनि शंका लागेपछि नजिकैको प्रहरी कार्यालयमा बुझाइएको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ ।

प्रशासन प्रमुख रानु थापा भन्छिन्, ‘बिहानै ४ बजे बाहिरको मान्छे शौचालयकै लागि माथिल्लो तलाको क्याबिनसम्म पुग्न पर्दैन । शौचालय त गेटनजिकै छ, तलतिर पनि छ ।’ दुई महिनाअघि प्रसूतिगृहमा राति एक कुरुवाको मोबाइल हरायो । उनले तत्कालै प्रशासनमा उजुरी गरेपछि अस्पतालले सीसीटीभी फुटेज हेरे । उनको मोबाइल राति सँगै सुतेका अर्का कुरुवाले चोरेका रहेछन् ।

Yamaha

वीर अस्पतालमा पनि केही समयअघि पार्किङस्थलबाट कर्मचारीको मोटरसाइकल हरायो । सीसीटीभी फुटेजबाट चोर पत्ता लाग्यो, मोटरसाइकल पनि भेटियो ।

चोर्ने व्यक्ति भेटिएमा अस्पतालले प्रहरीको जिम्मा लगाइदिने गरेको छ । कुरुवाका सामान कुरुवाले नै चोर्ने गरेका घटना बढी छन् । कोही औषधि किनेर ल्याइदिन्छु भन्दै पैसा लिएर गायब हुन्छन् । कान्ति बाल अस्पतालमा छोरीको उपचार गर्न बसेका एकको ५ हजार रुपैयाँ हरायो ।

दिनभरि बिरामी कुरुवा बनेर गफ गरेका व्यक्ति सँगै सुतेर आधा रातमा गायब भए । उनलाई त्यही व्यक्तिमाथि शंका छ । उनले प्रशासनमा समेत उजुरी दिएको बताए । पैसा भने अझै भेटिएको छैन । उनी चिन्तित छन् । भन्छन्, ‘घरबाट उपचार गर्ने पैसा आफैंसँग राखेको छु, मोबाइल र पैसा हराउला भनेर रातभर सुत्दिनँ ।’

पाटनको मानसिक अस्पतालमा पनि अवस्था उस्तै छ । बिरामीको सामान राख्ने स्थानमा लकर नहुँदा दैनिक केही न केही सामान हराउने गरेको छ । सामान हराएपछि खोजीकार्यमा अस्पताल प्रशासनले चासो नदेखाइदिने कुरुवाहरूको गुनासो छ ।

अस्पतालका तथ्यांक अधिकृत वासुदेव कार्कीले अस्पतालमा सामान लक गरेर राख्ने व्यवस्था भएको दाबी गरे । पछिल्लो समय अस्पताल परिसरभित्र चोरीका घटना बढ्ने गरेका छन् । प्रसूतिगृहको प्रशासनमा दैनिक कोही न कोही सामान हराएको उजुरी लिएर पुग्छन् ।

सुतेकै ठाउँबाट पैसाको पर्स, मोबाइल र महत्त्वपूर्ण कागजात हराउँदा बिरामी र कुरुवा हैरान छन् । अधिकांशलाई अस्पतालले सीसीटीभी फुटेज हेरेर पत्ता लगाई कारबाही गर्ने गरेको छ । पैसा निकालेर नागरिकता, बिल जस्ता कागजात भने ओपीडी र शौचालयमा फालिएको भेटिन्छ ।

महाराजगन्जस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा पनि दिनहुँ चोरी र ठगीका घटना हुने गरेका छन् । पार्किङ स्थलबाटै मोटरसाइकल तथा बिरामीका पैसा, मोबाइल र गहना हराउने गरेका छन् । भीडभाड हुँदा गोजीबाट नै मोबाइल र पैसा हराउँछ । तर कतिपय अस्पतालमा टोकन प्रणाली लागू भएपछि लाइनमा बस्दा पैसा हराउने समस्या समाधान भएको छ ।

विशेषगरी आईसीयू वार्डबाट बिरामी र कुरुवाका सामान हराउने गरेको अस्पतालका वरिष्ठ मेडिकल रेकर्डर कुमार केसीले बताए । उनले भने, ‘बिरामी र कर्मचारी दुवैका सामान हराउँछन्, धाराका टुटीदेखि जे भेट्यो त्यही चोर्छन् ।’ महाराजगन्जस्थित कान्ति बाल अस्पतालले अस्पतालभित्र चोरीका घटना बढ्न थालेपछि सीसीटीभी जोडेको छ । अस्पतालका सूचना अधिकारी रमेशनर्सिङ केसी भन्छन्, ‘चोरी अझै घटेको छैन, उजुरी आइरहेका छन् ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:२४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

गुँला बाजामै बित्यो ३ दशक

प्रशान्त माली

ललितपुर — ठेंचो न्ह्यछेँ टोलका ५५ वर्षीय जितगोविन्द्र महर्जनको पुर्खाले गुँला बाजा बजाउँदै आएको तीन शताब्दी भयो । उनको पुस्ताले मल्लकालदेखि न्ह्यछेँ दाफा (एक प्रकारको बाजा) खलकमा कजी (व्यवस्थापक) को जिम्मेवार सम्हाल्दै आएका छन् ।

खलकमा आबद्ध सदस्य मिलेर गुँला र यँला पर्वको अवसरमा एक महिना दाफा गाउने चलन छ ।

पुर्खाले जोगाउँदै आएको परम्परा धान्न अहिले उनी दैनिक दाफा गाउन खटिने गरेका छन् । दाफा गाउन उनलाई खिं बाजा बजाएर राजेन्द्र महर्जन र जगतबहादुर महर्जन, छुस्या, झ्याली र ता: बाजा बजाएर जितमेल महर्जन, ज्ञानबहादुर र कृष्ण महर्जनले साथ दिने गरेका छन् । दाफा गीत गाउन गुरुहरू दसलाल महर्जन, श्रीराम, ज्ञानभक्त सक्रिय छन् ।

ठेंचो तल्लो लाछी टोलस्थित ब्रह्मायणी सत्तलमा दाफा गाउन आउने क्रममा भेटिएका उनी भन्छन्, ‘बौबाजेको पालासम्म ८४ राग गाउँथ्यो । अहिले लोप हुँदै ३४ रागमा सीमित भएको छ । तैपनि गाउन छोडेका छैनौं ।’ उनका अनुसार पर्वको अवसरमा कुशेऔंसीमा ब्रह्मायणी मन्दिरमा रातभर बाजा बजाई पूजापाठ गर्नुपर्छ ।

‘त्यतिबेला फोखी (विशेष ताल) बजाइन्छ,’ उनले भने, ‘यो ताल गाएपछि नाथगुरुसमेत आएर नृत्य गर्ने जनविश्वास छ ।’ सिखछें दाफा खलकका कजी तुल्सीनारायण महर्जन र तुल्सीगोविन्द महर्जनको परिवारले पनि पुस्तौंदेखि दाफा गाउँदै आएका छन् ।

खलमा आबद्ध ४२ जना सदस्य छन् । उनीहरू मिलेर अहिले ठेंचोमा बिहान पालैपालो दाफा गाउँदै आएका छन् । नेवारहरू बाह्रै महिना सांस्कृतिक चाडपर्व मनाउँछन् । जीवनयापन गर्न आवश्यक खाद्यपदार्थ, लत्ताकपडा, विधि व्यवहार, आर्थिक सम्पन्नतालगायत आधारमा वैज्ञानिक रूपमा चाडपर्व व्यवस्थापन गरिएको हुन्छ ।

ऋतुअनुसार मनाइने विभिन्न पर्वमध्ये साउन शुक्ल प्रतिपदादेखि भाद्र शुक्ल प्रतिपदा एक महिनासम्म मनाइने गुँला विशेष पर्वका रूपमा मनाइन्छ । प्रा. सुवर्ण शाक्य भन्छन्, ‘विक्रम संवत्मा नयाँ वर्ष वैशाख भनेजस्तै नेवारले कछला महिनालाई नयाँ वर्षका रूपमा मान्छन् । गुँला भनेको ऋतुअनुसार मनाइने १२ औं महिनामध्ये नवौं महिना हो । ‘गुँ’ को अर्थ नौ र ‘ला’ को महिना भन्ने बुझिन्छ ।’

उनका अनुसार गुँला महिनालाई सम्पूर्ण गुणयुक्त महिनाका रूपमा लिइन्छ । ‘गुन्हुला शब्द अपभ्रंश भएर गुनुला हुँदै गुँला भएको हो । मानिसले ११ महिनासम्म व्यवहार बस्दा चाहेर वा नचाहेर झुट बोल्ने र पाप गरेका हुन्छन् । यसलाई पखाल्न यो महिना व्रत बस्ने, दुष्कर्म छोडेर सुकर्म, पुण्य सञ्चय र दान गर्ने गर्छन्,’ उनले भने, ‘त्यसैले यस महिनालाई धर्ममास पनि भनिन्छ । यो अवधिसम्म जाँडरक्सी, माछामासु र बलि चढाउँदैनन् ।’

चार युगमध्ये मानिसले धर्म छोडिसकेको युगका रूपमा कलियुगलाई लिइन्छ । यसलाई अधर्म युग पनि भनिन्छ । सत्य युगमा सत्यकर्म गरेजस्तै अधर्म युगमा दुष्कर्म बढी हुन्छ । गुँला पर्वलाई दुष्कर्मको पाप भोग्न नपरोस् भनेर सौभाग्य लाभ प्राप्त गर्न धर्मकर्म गर्ने गुणयुक्त महिनाका रूपमा पनि लिइने उनको भनाइ छ ।

यो महिना इसापूर्व ५८८ मा सुरु भएको हो । शाक्य भन्छन्, ‘त्यतिबेला बुद्धले तपस्यामा बाधा दिन आउने मारगनहरूलाई जितेर सम्यक् सम्बोधित्व प्राप्त गरेको उपलक्ष्यमा यो धर्म परम्परा मान्न थालेको हो ।’ पर्वमा विशेष गरेर एकै पटक खि, धा:, सिङभेरि, मृदंग, झ्याली गरेर नौ बाजा, नौ ग्रन्थ, नौ प्रकारका गेडागुडी खाने र नौ प्रकारकै पोसाक लगाउने चलन छ ।

यी बाजा बजाउनाले सुषुप्त अवस्थामा रहेको मनलाई जागृत गराउने जनविश्वास छ । यो बौद्ध कला सम्पदा प्रदर्शन गर्ने महिना पनि हो । मानिसहरू उपत्यकाका विभिन्न धार्मिक स्थलमा गएर बुद्धको स्तोत्र पाठ गर्छन् ।

बुद्ध गुनलाई अनुकरण गरेर आफू पनि उद्धार हुने कामना गर्छन् । ज्योति उत्पन्न भएको स्वयम्भूस्थित गोश्रृंग पर्वतमा प्रार्थना पूजा गरेर वाद्यवादन बजाएर खुसी मनाउने चलन छ ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:२३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT