घरमै वृद्धभत्ता

प्रशान्त माली

ललितपुर — पाटन न्याँखा चोक । ‘घरमा को हुनुहुन्छ, एकाबिहानै घरबाहिर आवाज सुनेपछि मिरेन वज्राचार्यले झ्यालबाट हेरे  । ‘को होला कसलाई खोज्नुभएको ?’ भन्ने प्रश्नमा ‘वृद्धभत्ता बाँड्न वडा कार्यालयबाट आएका प्रतिनिधि भएको’ जवाफ पाए ।

ललितपुर महानगरपालिका–१६ नम्बर वडामा घरैमा पुगेर वृद्धभत्ता वितरण गर्दै वडा सदस्य पञ्चवज्र वज्राचार्य । तस्बिर : प्रशान्त/कान्तिपुर

३४ वर्षीय वज्राचार्यले यसअघि हजुरआमाको नामको वृद्धभत्ता दिनभर कुरेर बैंकबाट लिँदै आएका थिए ।

बैंकले भत्ता पाउन सम्बन्धित व्यतिm नै उपस्थित हुनुपर्छ भनेपछि उनले भत्ता लिने आस मारिसकेका थिए । कारण उनकी ७४ वर्षीय हजुरआमा लक्ष्मीको प्यारालाइसिसले राम्रोसँग दायाँ हात र खुट्टा चल्दैथ्यो । एकैछिनपछि नातिले लक्ष्मीलाई हात समाएर बाहिर ल्याए । खुसीले मुस्कुराउँदै लक्ष्मीले भत्ता बाँड्न आउनेलाई धन्यवाद दिइन् ।

उनले वृद्धभत्ताबापत पाएको ८ हजार रुपैयाँ सामाजिक कार्यमा खर्च गर्ने बताइन् । चाकुपाटका ७२ वर्षीय लक्ष्मीशोभा वज्राचार्यले सुगर र प्रेसरको औषधि सेवन गरेको १५ वर्ष भइसक्यो । ७५ वर्षीय श्रीमान् बाबुकाजी मुटुका बिरामी हुन् । दुवैजना मुस्किलले घर भित्र र बाहिर गर्छन् । उनीहरूलाई एक त बैंक कहाँ छ भनेर थाहा छैन । छोराहरू आ–आफ्नो काममा व्यस्त छन् ।

Yamaha

बाबुकाजी भन्छन्, ‘हामीहरूले भत्ता लिनै नजाने सोच बनाएका थियौं । घरमै आएर दिन आउँदा जनप्रतिनिधि आएको महसुस भयो ।’ उनले पनि यो पैसा समाज विकासमा लगाउने बताए ।

न्याँखा चोककै ८० वर्षीय माइला शाक्य खुट्टाका बिरामी हुन् । बैसाखीको सहाराले मुस्किलले हिंड्डुल गर्छन् । ‘वृद्धभत्ता लिन झिसमिसेमै उठेरर हिंड्नुपर्छ । एक पटक छोटकटी बाटो गल्ली भएर गा:बहालस्थित बैंकसम्म पुगेर पैसा लिएर फर्कें,’ उनले भने, ‘बाटोमा रिंगटा लागेर लड्ने डरले पछि गइनँ । हातखुट्टा झमझमाउने समस्या छ ।’

यी तीन प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । ललितपुर महानगरपालिका १६ मा ३ सय २५ जनाको घरधुरीमा पुगेर भत्ता वितरण गर्न वडा सदस्य पञ्चवज्र वज्रचार्य सक्रिय रहे । ‘अब २ सय ३५ जनालाई तिहार अगाडि वितरण गर्नेछु,’ उनले भने, ‘बैंकले ज्येष्ठ नागरिकका सम्बन्धित व्यक्तिलाई वडाको सिफारिसमा रकम उपलब्ध नगराएपछि वृद्धवद्धाले दु:ख भोग्नुपरेको देखेर घरदैलो अभियान चलाएका हौं ।’

उनका अनुसार नगरका अधिकांश अपांग, वृद्धवृद्धा र विधवालाई भत्ता लिनकै लागि बैंकसम्म धाउन गाह्रो पर्ने गरेको छ । ‘सरकारले स्थानीय तहबाट भत्ता वितरण गर्दा अनुगमन गर्न नसक्दा आर्थिक हिनामिना भएको भन्दै बैंकबाट वितरण गर्‍यो,’ उनले भने, ‘चुनावका बेला घरघरमा भत्ता वितरण गर्ने भनिएअनुसार कार्यान्वयन गरेका हौं ।’

मासिक २ हजारका दरले चार महिनाको ८ हजार रुपैयाँ वितरण गरिएको छ । सरकारले नगरपालिकाको खातामा पैसा जम्मा गरिदिन्छ । नगरपालिकाले वडाअनुसार फरक–फरक स्थानको बैंकमा जम्मा गरिदिन्छ । ललितपुर महानगरपालिका १६ को गा:बहालस्थित नेपाल बैंकमा परेको थियो ।

ललितपुर महानगरपालिका १६ का वडाध्यक्ष निर्मलरत्न शाक्यले सरकारले दिने वृद्धभत्ता खानेहरूको तालिकामा पूरा ठेगाना नभएको र कसैको नागरिकता नभएकाले सम्बन्धित व्यक्ति भेट्न गाह्रो परिरहेको बताए । ‘दोहोरो भत्ता लिनेलाई लक्षित गरी सूचना प्रकाशित गरिसकेका छौं,’ उनले भने, ‘पेन्सन खाने व्यक्तिहरूले धमाधम फिर्ता गरिरहेका छन् ।’ ललितपुर महानगरपालिका–११ ले पनि इखाछेँ, कुम्भेश्वर, चोबुननी, पाटन ढोका, त:ननी टोलमा पुगेर वृद्धभत्ता वितरण गरिसकेको छ ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०८:४९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

खानेपानीको च्याम्बरमा खसेर मृत्यु : दाेषीलाई कारबाही माग

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — साताअघि कीर्तिपुरस्थित खानेपानीको भल्भ च्याम्बरमा खसेर मृत्यु भएका साइकलयात्री श्यामसुन्दर श्रेष्ठलाई शनिबार एक कार्यक्रमबीच श्रद्धाञ्जली दिइएको छ  । उपत्यका र काभ्रेका विभिन्न साइकल प्रयोगकर्ताको पहलमा श्रेष्ठलाई श्रद्धाञ्जली दिइएको हो  ।

कीर्तिपुरको ल्याबोरेटरी स्कुल नजिकको भल्भ च्याम्बरमा अघिल्लो शनिबार साइकलसहित मृत भेटिएका श्यामसुन्दर श्रेष्ठको श्रद्धाञ्जलीमा सहभागी साइकलयात्री । तस्बिर : शिल्पा कर्ण/कान्तिपुर

कार्यक्रममा श्रेष्ठकी दिदी शुभद्रा, उपत्यका र काभ्रेका विभिन्न साइकल प्रयोगकर्ताहरूको संगठन, मनोक्रान्ति नेपाललगायत संस्थाका प्रतिनिधिले उनीप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका थिए । उनको सम्झनामा घटनास्थलमा सेतो साइकल राखिएको छ ।

चागलनिवासी शुभद्राले सामान्य दुर्घटना मात्र नभई राज्यको लापरबाहीले भाइको ज्यान गएको बताइन् । ‘उसले नेपाल र भारतका धेरै ठाउँमा साइकल यात्रा गरिसकेको थियो,’ उनले भनिन्, ‘कतै केही भएको थिएन । यहीं आएर खुला राखेको ढलमा ठोक्किँदा ज्यान गयो ।’ अहिले स्ल्याब राखेको स्थान पहिल्यै छोपिएको भए श्यामको ज्यान जोगिन्थ्यो कि भन्ने उनलाई लाग्छ ।

उनले दोषीलाई कारबाही र पीडितलाई क्षतिपूर्ति दिन माग गरिन् । ‘क्षतिपूर्ति पायौं भने त्यो हामी राख्दैनौं, कुनै ट्रस्ट वा समाजसेवा गर्ने संस्थालाई दान गर्छौं,’ उनले भनिन् । उनले जतिसक्दो चाँडो प्रहरीले अनुसन्धान टुंग्याउनुपर्ने बताइन् । पोस्टमार्टम रिपोर्ट आउन १० दिन लाग्नु लाजमर्दो भएको उनले गुनासो गरिन् ।ज्येष्ठ सदस्य ललितपुरका ६६ वर्षीय लक्ष्मीबहादुर महर्जन र शुभद्राले श्रेष्ठको सम्झनामा राखिएको सेतो साइकलमाथि फूल अर्पित गरेपछि उपस्थित सबैले श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका थिए ।

अधिवक्ता सुनीलरञ्जन सिंहले च्याम्बरको स्ल्याब खुलै राख्ने मान्छे दोषी रहेको बताए । उनले भने, ‘यसको कानुनी उपचारमा जेजति सहयोग चाहिन्छ, त्यो म गर्न तयार छु । यसमा तीनै तहको सरकार जिम्मेवार छ । मुख्य त स्थानीय तहको दोष हो ।’ खाल्डो छोप्न आफूले पटक–पटक केयूकेएलका कर्मचारीलाई आग्रह गर्दा पनि अटेर गरिएको उनले बताए । सम्बन्धित सरकारी निकायविरुद्ध उजुरी दर्ता गरेर कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउन सकिने भएकाले त्यसका लागि पहल गर्न उनले सुझाए । पत्रकार तथा नागरिक अगुवा कनकमणि दीक्षितले श्रेष्ठको मरणलाई व्यर्थ जान दिन नहुने बताए । ‘यस घटनामा कानुन र जवाफदेहिताको कुरा ल्याउनैपर्छ,’ उनले भने, ‘सानो जमात भए पनि आन्दोलन सुरुवात गर्नुपर्छ । काठमाडौं स्मार्ट सिटी होइन, साइकल सिटी बन्नुपर्छ ।’

साइकलमा यात्रा गर्नेलाई सडक सुरक्षित बनाउनुपर्नेमा झन् जोखिमयुक्त बनाइएको उनको भनाइ थियो । नेपाल साइकल सोसाइटीका अध्यक्ष रत्नराम श्रेष्ठले सम्बद्ध निकायको गैरजिम्मेवार अभिव्यक्तिले पीडित परिवारलाई थप पीडा दिएको बताए । उनले भने, ‘अहिले श्यामसुन्दरजीको मृत्यु भयो । भविष्यमा त्यो ठाउँमा जोकोही पनि हुन सक्छ । सरकारी निकायले आफ्नो कमजोरी सुधार्नुपर्‍यो ।’ उनले सडक सुरक्षा सरकारको प्राथमिकताको विषय बन्न नसक्नु दुखद रहेको बताए । योगा शिक्षक र अध्यात्मतर्फ झुकाव राख्ने ३८ वर्षीय श्यामसुन्दर श्रेष्ठको घर फर्किने क्रममा गत शुक्रबार भल्भ च्याम्बरमा खसेर मृत्यु भएको थियो । भोलिपल्ट शनिबार बिहानै साइकलसहित उनको शव भेटिएको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक १८, २०७५ ०८:४७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT