ठगी गिरोह समातियो

ओभरसिज, सहकारी र कन्सल्टेन्सी सञ्चालकमा एकै व्यक्ति
प्रशान्त माली

ललितपुर — पोल्यान्ड पठाइदिन्छु भनी साढे ३ करोड ठगी गर्ने गिरोह प्रहरी अनुसन्धानमा परेका छन्  । ग्वार्कोस्थित दृष्मा ओभरसिज कम्पनीका पूर्वप्रमुख हरिबहादुर लामासहितलाई प्रहरीले पक्राउ गरी अनुसन्धान थालेको हो  । सिन्धुपाल्चोकका लामालाई काठमाडौंबाट पक्राउ परेका हुन् । यसअघि पक्राउ परेका कम्पनीका व्यवस्थापक अरुणकुमार महतोलाई प्रहरीले म्याद थप गरेर अनुसन्धान गरिरहेको छ ।

कम्पनीका सञ्चालक दीपक तामाङ भने फरार छन् । सञ्चालक नै रहेका दीपककी श्रीमती विमला केन्द्रीय कारागारमा छन् । महानगरीय प्रहरी परिसर जावलाखेलमा कम्पनीविरुद्ध ३ सय ७ जनाभन्दा बढीले साढे २ करोड रुपैयाँ ठगी गरेको उजुरी दिएका छन् । एकै पटक धेरै संख्यामा उजुरी परेको यो विरलै घटना हो ।

पोल्यान्ड जाने, धेरै पैसा कमाउने अनि परिवारका सबै सदस्यलाई त्यही सिफ्ट गराउने सपना थियो दोलखा कालिञ्चोक गाउँपालिका– २ का २६ वर्षीय रमेश थापाको । सिन्धुपाल्चोकका सुमन तामाङ र सन्तोष तामाङको पनि पोल्यान्डमा ५ वर्ष मिहिनेत गरेर पीआर लिने सोच थियो ।

कम्पनीका सञ्चालकले थापालाई दुई वर्षअघि अन्तर्वाताका लागि भनी ग्वार्कोस्थित नबिल बचत तथा ऋण सहकारी संस्थामा आफ्नै नाममा एक लाख रुपैयाँ मुद्दती खातामा जम्मा गर्न लगाएका थिए । त्यतिबेला थापाले केही गरी विदेश जान नपाएमा सहकारीमा आफ्नै नाममा जम्मा भएको रकम सजिलै फिर्ता लिन सक्ने सोची ढुक्क भएर जम्मा गरेका थिए ।

उनको ६ महिनापछि वर्क परमिट आयो । विदेश उडाउन भिसामा ‘स्टाम्पिङ’ गर्नुपर्ने त्यसका लागि नेपालमा पोल्यान्डको दूतावास नभएकाले भारतको नयाँ दिल्ली जानुपर्ने भन्दै थापासँग नोल एजुकेसन कन्सलटेन्सीमार्फत थप ८० हजार लिए । विभिन्न कारणले वर्क परमिट मिति सक्किएकाले विदेश उड्न थप ३ महिना लाग्ने भनी उनलाई कुर्न लगाए । हुदाँहुँदै डेढ वर्ष झुल्याए । सहकारीमा पैसा लिनेको भीड बढ्न थालेपछि बल्ल उनले आफू ठगिएको चाल पाए । उनी भन्छन्, ‘ओभरसिज, सहकारी र कन्सलटेन्सी एउटै व्यक्तिले चलाएको रैछ ।’

गोरखाका सूर्यबहादुर आले र कञ्चनपुरका रमेशकुमार विष्ट पनि ठगिएको चाल पाएपछि उजुरी दिन महानगरीय प्रहरी परिसर जावलाखेल पुगेका छन् । प्रहरीका अनुसार म्यानपावर सञ्चालकले विदेश पठाइदिन्छु भनी प्रतिव्यक्ति ५० हजारदेखि ३ लाख रुपैयाँसम्म लिएका छन् ।

महानगरीय प्रहरी परिसर जावलाखेलका एसएसपी रवीन्द्रबहादुर धानुकले उजुरीका आधारमा कम्पनीमा छापा मारेर एक सय ५५ वटा पासपोर्ट, कम्प्युटर सीपीयू र कागजात नियन्त्रणमा लिएको बताए । ‘फरार व्यक्तिको खोजी भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘कम्पनीले दुई वर्षअघि सार्वजनिक विज्ञापन गरी पैसा लिएको तीन महिनापछि उडाउने प्रलोभन देखाएका थिए ।’

प्रहरीका अनुसार ठगिने महिला पनि धेरै छन् । पाँचथरकी यशोदा गुरुङलाई पोल्यान्डमा माछा, च्याउ, तरकारी प्याकिङको सहज काममा मिलाइदिने भनेर प्रालोभनमा परेका थिए । उनी भन्छिन्, ‘दैनिक ८ घण्टा काम गरेर महिनाको एक लाख ७५ हजारसम्म कमाउन सकिन्छ भनेका थिए ।’ उनका अनुसार कम्पनीले सुरुमा पोल्यान्डमा ५८ जना कामदार पठाएर विश्वास दिलाएका थिए । ‘त्यसमा ३१ जना महिला र २७ जना पुरुष कामदार थिए,’ उनले भनिन्, ‘ठगिएपछि बल्ल नाटक भनेर थाहा पाएँ ।’

एसएसपी धानुकका अनुसार ठगिनेहरू मुख्यतः बिचौलियाले गर्दा फस्ने गरेका छन् । ‘बिचौलियाको सूचनाकै भर परी कतार जाँदा दुःख पाएको र ठगिएको गुनासो लिएर आउने थुप्रो छन्,’ उनले भने, ‘मासिक डेढ लाख रुपैयाँ पाउने आसमा सेक्युरिटी गार्डमा मलेसिया जाने र सडक खन्ने काममा पर्‍यो भनेर उजुरी दिने धेरै छन् ।’ उनले कतिपय म्यानपावर कम्पनीमा भारतीय दलाल पनि संलग्न रहेको बताए । ‘खाडी मुलुकको ठगीको घटनामा म्यानपावर कम्पनी र युरोप, अमेरिका र पोल्यान्ड पठाउने ठगी घटनामा व्यक्तिगत दलालको बढी संलग्नता छ,’ उनले भने ।

वैदेशिक रोजगार विभागले म्यानपावर व्यवसायलाई मर्यादित र ठगीरहित बनाउन ११ बुँदे परिपत्र जारी गरेको छ । वैदेशिक रोजगारीमा पठाउँदा कामदारको व्यवस्थित अभिलेख राख्न भनेको छ । कामदारसँग पासपोर्ट लिँदा कति समयसम्म म्यानपावरमा रहने हो भन्ने कुरा खुलाउनुपर्ने नियम छ । त्यसको जानकारी भर्पाई गरेर कामदारलाई दिनुपर्ने व्यवस्था छ ।

तर, दृष्मा कम्पनीले त्यस्तो गरिएको छैन । उल्टो सुरुआतमै शुल्क लिने र लामो समय पासपोर्ट होल्ड गरेर राखेका थिए । म्यानपावर कम्पनीले सबै गतिविधि वेबसाइट बनाएर अपडेट गर्नुपर्ने, नागरिक बडापत्र राख्नुपर्ने, सूचनापाटी तथा उजुरीपेटिका राख्नुपर्ने भए पनि त्यस्तो गरिएको छैन ।

प्रकाशित : फाल्गुन १९, २०७५ ०७:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

साइकल सिटी सपना

प्रशान्त माली

ललितपुर — ललितपुर महानगरपालिकाका मेयर चिरीबाबु महर्जनले महानगरलाई आफ्नो कार्यकालमा साइकल सिटी बनाएर छाड्ने योजना सुनाएका छन् । यसका लागि नेपाल साइकल सोसाइटी काठमाडौंसँग सम्झौता भएर डिजाइन तयार भइरहेको उनको भनाइ छ ।

पाटन दरबार परिसरमा यातायात र पैदल यात्रीको चहलपहल । तस्बिर : कान्तिपुर

‘साइकल लेन विकास गर्न यस आर्थिक वर्षमा ५० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएका थियौं,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘बाटोमा पेन्टिङ गरेर साइकल लेन भनेर चिनाइनेछ ।’

पाटन दरबार क्षेत्र केन्द्र बनाएर चारै दिशाबाट चारवटा साइकल लेनको बनाउने महानगरको योजना छ । उपत्यकामा १ हजार ६ सय किमि सडक सञ्जाल छ । तर साइकल रुट अवस्था दयनीय छ । साइकल लेन मात्र नभई पैदलयात्रु सुरक्षित, सजिलै र साइकल पार्किङ सुविधा छैन । नेपालमा बर्सेनि झन्डै १ सय २५ अर्बको इन्धन आयात हुन्छ । साइकल प्रयोगलाई ल्याउन सकेमा इन्धनको खर्च अन्य विकास निर्माणमा प्रयोग गर्न सकिने मेयर महर्जनको भनाइ छ । भन्छन्, ‘साइकल लेनको वैशाख २० भित्रमा अध्ययन प्रतिवेदन तयार भइसक्छ ।’

सम्पदा क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर सवारीसाधन आवतजावत एकतर्फी गर्ने योजना पनि महानगरको छ । ‘दरबार क्षेत्रमा मोटरसाइकल निषेध गर्छौं,’ उनले भने, ‘निषेध गर्न नमिल्ने ठाउँमा एकतर्फी गर्छौं ।’ उनले यस्तो गर्नाले साइकल लेनले प्राथमिकता पाउने बताए । ‘हरिसिद्धि, सुनाकोठी, भैंसेपाटी, खोकना,बुङ्मती बस्तीसमेत समावेश गरी काम भइरहेको छ,’ उनले भने ।

अहिले सहर धूवाँधूलोले कुरूप छ । साइकल लेन निर्माणले सुन्दरता बढाउने र वातावरण प्रदूषण कम गर्ने महानगरको विश्वास छ । अहिले ट्राफिक व्यवस्थापन जिम्मेवारी महानगरभित्र परेको छ । ट्राफिक जामले सबैभन्दा बढी खतरा साइकल यात्रुलाई छ । उनले अबदेखि सडकको डिजाइन गर्दा साइकल लेन प्राथमिकतामा राखिने बताए ।

उनले अन्य नगरपालिकासँग समन्वय गरेर साइकल रुटको विकास गरिने बताए । उपत्यकामा प्रमुख साइक्लिङ गन्तव्यस्थल गोदावरी, चोभार, शिवपुरी, गोकर्ण, नागार्जुन, स्वयम्भू, बूढानीलकण्ठ, चारुमती, पशुपतिनाथ, गुह्येश्वरी, बौद्ध स्तूपलगायत छन् । २० किमि रुटमा काष्ठमण्डपबाट सुरु भएर बल्खु, चाल्नाखेल, बुङ्मती हुँदै खोकनासम्म पुग्न सकिन्छ । ५० किमि रुटमा पाटन–चोभार–कीर्तिपुर–नैकाप–सीतापाइला–बालाजु–धापासी–कपन–बौद्ध रुट छन् । ७५ किमिमा कीर्तिपुर–मच्छेगाउ–बलम्बु–इचंगु नारायण–बालाजु–टोखा–बाँसबारी–बौद्ध रुटमा छन् । सय किमि यात्रा बौद्ध–सुन्दरीजल–भक्तपुर छ ।

ललितपुरको दक्षिण पहाडी भेगमा एकदेखि १२ दिनसम्मको प्याकेज टुर गर्न मिल्ने स्थान छन् । साइक्लिङबाट जंगल सफारी, भारदेउको गुप्तेश्वर गुफा, गिम्दीको चमेरे गुफा, गोटीखेलबाट काभ्रेको पनौती निस्कने महादेव गुफा, गिम्दीको चमेरे गुफा र प्युटारको नागगुफा उत्कृष्ट गन्तव्य स्थल पुग्न सक्ने रुट छन् ।

बाटोमा मृग, खरायो, कालिज, हरिण, जरायो, मृगजस्ता वन्यजन्तु अवलोकन गर्न सकिन्छ । अहिले यी रुट ओझेलमा छन् । पहिचान गरेर व्यवस्थित बनाउन सकेमा पर्यटन प्रवर्द्धन सम्भावना छ । प्रत्येक वर्ष काठमाडौंदेखि खोकनासम्म साइक्लिङ गरिँदै आएको छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन १८, २०७५ ०७:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्