ढालियो बिस्केट जात्राको लिङ्गो

कान्तिपुर संवाददाता

भक्तपुर — प्रशिद्ध बिस्का जात्राको लिङ्गो ढालिएको छ । चैत्र मसान्तको दिन राति भेलुखेलमा बाजागाजासहित विधिपूर्वक उभ्याइएको ५५ हात लामो लिङ्गो दिनभर पूजाआजा गरी आइतबार साँझ ढालिएको हो । लिङ्गोको कोखा (टुप्पो) मा नाग र नागिनीको प्रतीक स्वरूप दुईवटा ध्वजा बाँधी अष्टमातृकाको प्रतीक आठ वटा डोरीले बाँधी उभ्याइने प्रचलन छ ।

लिङ्गोको कोखामा झुण्ड्याइएका दुईवटा ध्वजालाई वीरध्वजा, विश्वध्वजा र आकाश भैरवका ध्वजासमेत भनिन्छ । भक्तपुरको प्रशिद्ध बिस्केटको लिङ्गो जात्रा हेर्नाले सुख, समृद्धि सहकाल आउनुका साथै शत्रु नाश हुन्छ भन्ने मान्यता छ ।
अष्टमात्रिकाको प्रतिक मानिने लिङ्गोमा नाग, नागिनाको प्रतिक स्वरुप हलिपतका ध्वजा बाँधेर फहराइन्छ । त्यसलगत्तै खलाँ टोलमा भैरवनाथ र भद्रकालीको रथलाई एकापसमा जुधाईने परम्परा छ । लिङ्गो ढालिसकेपछि भेलुखेलबाट भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ गःहिटी पुर्‍याएको छ । जात्राको आठौं दिन भक्तपुरमा रहेका सम्पूर्ण देवीदेवताको सगुन पूजा गरिन्छ । यसलाई स्थानीय नेवारी भाषामा द्यो सगं बिइगु भनिन्छ । जात्राको नवौ दिन वैशाख ५ गते बिहान तालाक्वस्थित उभ्याइएको ज्याठा गणेशको 'ल्हा मरुम्ह यसीं' हात नभएको लिङ्गो ढालिन्छ र बेलुका जात्राको पहिलो दिन जस्तै भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ तानेर जात्रा सम्पन्न गरिने परम्परा छ ।

नेपाल सम्वत् २६८ अर्थात् लिच्छवी कालभन्दा अगाडिदेखि राजाजगत ज्योति मल्लले विशेष रूपमा मनाउने व्यवस्था गरेको इतिहासमा उल्लेख छ । त्यसपछि नेपाल सम्वत् ८२७ मा राजा भूपतिन्द्र मल्ल बिस्केट जात्रालाई थप व्यवस्थित गरी आठरात र नौ दिनसम्म मनाउने प्रचलन बसाएको उल्लेख गरिन्छ ।

प्रकाशित : वैशाख १, २०७६ १९:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

कांग्रेसले जागरण अभियान चलाउने

वैशाख ११ देखि अभियान सुरु हुने, तीन चरणमा सञ्चालन हुने
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कांग्रेसले नयाँ वर्षको आरम्भसँगै पार्टी संगठन सुधारका लागि जागरण अभियान चलाउने भएको छ । कांग्रेस सहमहामन्त्री प्रकाशरण महतले पहिलो चरणको अभियान वैशाख ११ गते सुरु हुने बताए । 'कार्यक्रम र समयतालिकाको औपचारिक घोषणाको तयारीमा छौं,' उनले भने, 'तीन चरणको कार्यक्रम वैशाखबाट मंसिरसम्म चल्नेछ ।' 

पार्टी प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले जागरण अभियानका लागि सचिवालयले कार्यक्रम तयार पारिरहेको जानकारी दिए । पार्टी केन्द्रीय कार्यालयले गर्ने कार्यक्रमका अतिरिक्त केन्द्रीय नीति तथा प्रशिक्षण प्रतिष्ठानले प्रशिक्षणका कार्यक्रम लैजाने भएको छ । उपसभापति विमलेन्द्र निधि प्रमुख रहेको प्रतिष्ठानले युवा मतदातालाई पार्टीप्रति आकषिर्त गर्ने खालका कार्यक्रम र प्रशिक्षण सञ्चालन गर्ने तयारी गरिरहेको छ । जिल्ला र क्षेत्रीय कार्यसमितिले पनि आआफ्नो अभियान चलाउने छन् ।

प्रवक्ता शर्माका अनुसार कांग्रेसले २०७६ साललाई जागरण अभियानसँग जोड्ने तयारी गरेको छ । अभियान पहिलो चरणमा ७७ जिल्ला, दोस्रो चरणमा ३ सय ३० निर्वाचन क्षेत्र र तेस्रो चरणमा ७ सय ५१ स्थानीय तहमा पुर्‍याउने लक्ष्य छ । अभियानलाई समन्वय गर्न सबै केन्द्रीय सदस्यलाई जिल्ला खटाउने तयारी कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले गरिरहेका छन् । पार्टीका सबै भ्रातृसंस्था तथा शुभेच्छुक संस्थाहरूलाई फरक जिम्मेवारीका साथ अभियानमा परिचालन गराइने छ ।

सहमहामन्त्री महतले अभियानको मुख्य लक्ष्य सरकारका गलत कामकारबाहीलाई आम जनतामाझ लैजाने हुने बताए । पार्टीका नीति, सिद्धान्त, कांग्रेस नेतृत्वमा रहेका बेला भएका उपलब्धिलाई समेत आम जनताको घरदैलोमा पुर्‍याउने लक्ष्य कांग्रेसले लिएको उनले बताए । 'महासमिति बैठकबाट पारित पार्टीको आर्थिक तथा राजनीतिक प्रस्ताव र पार्टीको विधानलाई समेत कार्यकर्तामाझ बुझाउने प्रयास हुनेछ,' महतले भने, 'स्थानीय तहमा पार्टीका समस्या र विवाद सुल्झाउने कामसमेत हुनेछ ।'

पहिलो चरणको कार्यक्रम एक महिनासम्म चल्नेछ । त्यसपछि दोस्रो र तेस्रो चरणका कार्यक्रम सुरु हुनेछ । केन्द्रले आयोजना गरेका कार्यक्रम मंसिरसम्म चल्नेछन् । प्रतिष्ठान र तल्ला तहका निकायले कार्यक्रम जारी राख्ने छन् ।
अभियानलाई प्रभावकारी बनाउन पार्टीका केन्द्रीय विभाग गठनको तयारीमा सभापति देउवा लागेका छन् । महाधिवेशन सम्पन्न भएको दुई महिनाभित्र गठन हुनुपर्ने विभाग तीन वर्ष बित्दासमेत गठन गरिएको छैन । पार्टीभित्रको आन्तरिक किचलो नदेखिने गरी विभाग गठन गर्न देउवाले वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल र पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलासँग परामर्श थालेका छन् ।

विधानमा २८ विभागको व्यवस्था छ । केन्द्रीय कार्यसमितिले आवश्यकताबोध गरे बढाउन सक्ने व्यवस्था विधानमा छ । यसअघि केन्द्रीय कार्यसमितिले फुटाएर ४२ विभाग बनाएको थियो । 'बढाउने या विधानकै व्यवस्थाअनुसार २८ वटा मात्रै गठन गर्ने भन्नेबारे छलफल भइरहेको छ,' सहमहामन्त्री महतले भने, 'एक/दुई दिनमै विभाग गठन हुन्छ ।'

प्रकाशित : वैशाख १, २०७६ १९:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT