गुरु–चेलाबीच प्रतिस्पर्धा

आफूलाई प्रशिक्षित गराउनेसँग चुनाव लड्न पाउँदा खुसी छु – जयकुमार राई
वाम राजनीतिका तेस्रो, चौथो पुस्तासम्मले मलाई सघाउँछन् – अशोक राई
प्रदीप मेन्याङ्बो

धरान — सुनसरी क्षेत्र १ को प्रतिनिधिसभामा गुरु र चेला उम्मेदवारबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने भएको छ । धरानमा कांग्रेस र संघीय समाजवादी फोरमबीच चुनावी तालमेल भएपछि प्रतिनिधिसभाका लागि फोरम वरिष्ठ नेता अशोक राईले उम्मेदवारी दिएका छन् ।

राईलाई सहयोग गरेबापत सुनसरी फोरमले प्रदेशसभामा सुनसरी १ कका किशोर राई र ख का बुद्धि कटवाललाई सघाउने सर्त रहेको छ । अन्य निर्वाचन क्षेत्रमा यस्तो नभए पनि धरानमा लोकतान्त्रिक गठबन्धन भनिएको छ ।

राष्ट्रिय राजनीतिमा चिनिएका फोरमका राईलाई चुनौती दिँदै उनबाटै प्रशिक्षित चेला जयकुमार राई एमाले माओवादी गठबन्धनबाट प्रतिनिधिसभाका साझा उम्मेदवार छन् । भलै, जिल्लास्तरका नेता भए पनि आफ्ना गुरुको सम्मान गर्दै चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएको उनले बताए । सुनसरी १ पञ्चायतकालदेखि वामपन्थी पकड भएको क्षेत्र मानिन्छ । कांग्रेसले कहिल्यै जित्न नसकेको अवस्थामा प्रतिनिधिसभा चुनावमा गुरु अशोक पुराना वामपन्थी मत र कांग्रेसको मत, चेला जय एमाले र माओवादी केन्द्रको मत तान्न लालायित छन् ।

निश्चिन्त रहेका अशोक राईले भने, ‘धरानबाटै मैले आफ्नो राजनीतिक जीवन सुरु गरेको हुँ र यहाँ वाम राजनीतिका तेस्रो चौथो पुस्ताका युवा नेता कार्यकर्ता अधिकांश मैले उत्पादन, प्रशिक्षण दिएको हुँदा अब गुरुदक्षिणा दिने पालो उनीहरूको आएको छ ।’ उनी ती चेलाले आफूलाई गुरुदक्षिणास्वरूप अमूल्य मत दिएर जिताउनेमा ढुक्क छन् ।

धरानमा विगतदेखि नै एमाले विजयी हुँदै आएको क्षेत्र भएको पनि उनी बिर्सन सक्दैनन् । वाम गठनबन्धनका उम्मेदवार जयको भन्दा आफ्नो राजनीतिक उचाइ अग्लो भएकाले सोहीअनुसार मतदाताले मूल्यांकन गर्ने उनको दाबी छ । चुनावी राजनीतिमा नयाँ अनुहार जयकुमार पनि अशोक राई आफ्नो गुरु भएको स्विकार्छन् । उनलाई ‘आफ्नै गुरुसँग चुनावी प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्दा कत्ति चिन्ता लागेको छैन ?’ जिज्ञासामा उनले भने, ‘गुरुसँग राजनीतिक प्रतिस्पर्धा गर्ने हो । यो रेस्लिङ होइन । पार्टी र सैद्धान्तिक विचारको लडाइँ हो । अशोक गुरुसँग म किन डराउने ? मैदानमा जहिल्यै उत्साही हुनुपर्छ भन्ने उनैले सिकाएका थिए ।’

एमालेका राई पहिल्यैदेखि आफ्नो पार्टीको वर्चस्व रहँदै आएको ठाउँमा अझ वाम गठबन्धनले जित सुनिश्चित रहेकामा ढुक्क छन् । साबिक भरौल, बराहक्षेत्र र बक्लौरीका सबैमा एमालेले नै जित्दै आएकाले अरूले कुनै ‘चान्स’ नपाउने जयको भनाइ छ ।

गठबन्धनले आफ्नै उम्मेदवारले जित्ने दाबी गर्दै आएका छन् । सुनसरी क्षेत्रनम्बर १ मा प्रतिनिधि र प्रदेशसभा निर्वाचनका लागि १ लाख २२ हजार ६ सय ८ मतदाता छन् । चुनावी अंकगणितअनुसार स्थानीय तहको निर्वाचनमा सुनसरी क्षेत्र नं १ मा एमालेले ३० हजार १ सय ३८ ल्याएको थियो ।यस्तै, कांग्रेसले २३ हजार २४ मत प्राप्त गरेको थियो । माओवादी केन्द्रले १२ हजार ७ सय ४०, नयाँ शक्ति पार्टीले ५ हजार ५ मत र राप्रपाले ५ सय ८७ मत पाएको थियो ।

प्रदेश र प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा वाम गठबन्धन भएपछि माओवादी केन्द्र र एमालेले पाएको कुल मत जोड्दा ४२ हजार ८ सय ७८ हुन्छ । कांग्रेस र संघीय समाजवादी फोरमले पाएको मत जोड्दा २८ हजार २९ हुन्छ ।

चुनावी अंकगणित यस्तो रहे पनि फोरमका संगठन सचिव ध्यानबहादुर राईको तर्क अर्कै छ । ‘स्थानीय तहमा एमालेले जिते पनि परिवर्तनलाई आत्मसात् गर्ने मतदाताले फेरि उसैलाई दिन्छन् भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन,’ उनले भने, ‘पहिले उसले पाएको मत यसपटक अशोकमा जान्छ ।’ तर स्वतन्त्र राजनीतिक विश्लेषक प्राडा राजेन्द्र शर्माले सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का मतदाताको प्रवृत्ति जहिले पनि एउटै धारमा बग्ने गरेको बताए । उनले भने, ‘इतिहासकालदेखि यो क्षेत्र वामपन्थीको आधार क्षेत्र बन्दै आएको छ । यहाँका मतदाताले उम्मेदवार हेर्दैनन् । वामपन्थीले जस्तो कम प्रभावशाली वा विवादास्पद उम्मेदवार उठाए पनि पार्टीको नीति र सिद्धान्तअनुसार मत दिन्छन् ।’

‘समानुपातिक मतका लागि उम्मेदवारी’
धरान– राजनीतिक ध्रुवीकरणबीच मध्यमार्गी जनमतलाई सुरक्षित गर्न नयाँ शक्ति पार्टी, नेपालले प्रतिनिधि र प्रदेशसभा चुनावमा भाग लिएको बताएको छ । पार्टीको प्रदेश समितिले बुधबार पत्रकार सम्मेलन गरी प्रदेश १ को धनकुटा, झापा ३, सुनसरी ४ बाहेक सबै स्थानमा नयाँ शक्तिले प्रतिनिधि र प्रदेशसभामा उम्मेदवारबारे जनाएको छ ।

पार्टीका प्रदेश १ संयोजक राजेन्द्र किरातीले मध्यमार्गी पार्टीका रूपमा वाम र लोकतान्त्रिक गठबन्धनसँग केही सिटको तालमेलका लागि प्रस्ताव गर्दा गोरखा र रसुवामा बाहेक नपत्याएको बताउँदै भने, ‘प्रदेश एकमा हाम्रो उम्मेदवारी चुनाव जित्नका लागि भन्दा मध्यमार्गी जनमत समानुपातिक मतमार्फत सुरक्षित गराउनुका लागि हो ।’ उनले राजनीतिक परिवर्तनमा त्यसअघि नपत्याएका शक्तिले खोलेको भूमिकाजस्तै नयाँ शक्तिलाई हेर्न आग्रह गरे ।

पार्टीले प्रदेशसभा चुनावमा केही सिटका लागि तालमेल प्रयास गरेको उनले बताए । सुनसरी १ मा तालमेल प्रयास भए पनि मनोनयनपत्र दाखिलापछि मात्र जवाफ आएको बताउँदै संयोजक किरातीले भने, ‘तालमेलको छलफल मतदानको अघिल्लो दिनसम्म चल्न सक्छ ।’ केन्द्रीय सदस्य सुनीता मरिक डोमले दलित, महिला, पिछडिएका समुदायबाट सबैभन्दा बढी समावेशी उम्मेदवार बनाउने नयाँ शक्ति भएको दाबी गरिन् ।

प्रकाशित : कार्तिक २३, २०७४ ०८:४१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पहिलेका उम्मेदवारले झुक्याए, अहिलेकाले के गर्छन् ?

प्रशान्त माली

दलचोकी (ललितपुर) — केही वर्षअघिसम्म दलचोकी गाउँमा भ्यु टावर लेखिएको फ्लेक्स बोर्ड ठाउँ–ठाउँमा राखिएको थियो । भ्युु टावर हेर्न भनेर फाट्टफुट्ट पर्यटक पनि आउँछन् । तर, कोन्ज्योसोम गाउँपालिका–३ दलचोकीमा कुनै भ्यु टावर नै छैन ।

‘यो २०६४ को चुनावमा भोट माग्न आएका नेताहरूले दलचोकीवासीलाई पर्यटकीय क्षेत्र बनाउने भनेर दिएको आश्वासन मात्र हो,’ स्थानीय लाक्पा शेर्पाले भने, ‘भ्यु टावर छ भनेर झुक्किएर मानिसहरू हेर्न आउने गरेका छन् तर यहाँ भ्यू टावर छैन् ।’ 

दक्षिणी ललितपुरमा २०७० को संविधानसभा निर्वाचनमा जितेका कांग्रेस नेता एवं अर्थराज्यमन्त्री उदयशमशेर राणा र हालै एमाले पार्टी प्रवेश गरेका पूर्वडीआईजी नवराज सिलवालको यो क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा छ । ललितपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. १ का प्रतिनिधिसभा उम्मेदवार राणा मतदातालाई रिझाउन दक्षिण दुर्गम पहाडी भेगमा ४ दिन बस्ने गरी बुधबार दलबलसहित पुगे । सिलवाल पनि भोट माग्न गाउँमै छन् । सिलवाल शनिबार दलचोकी पुगेका थिए ।

दलचोकीमा आयोजित चुनावी प्रचारप्रसार कार्यक्रमलाई लक्षित गर्दै शेर्पाले भने, ‘जसले विकासका महत्त्वाकांक्षी योजना ल्याउँछ त्यसैलाई चुन्ने छु ।’ उनले थप आश्वासन दिएर जाने मात्र होइन, आफूले जनाएका प्रतिबद्धतासमेत बिर्सने नेतालाई भोट नदिने बताए । 

उपत्यकामा दलचोकी सिरुडाँडाको साग प्रख्यात छ । गुजुमुजु साग भनेपछि बजारमा अन्य ठाउँबाट ल्याइएको सागभन्दा पहिला बिक्री हुन्छ । तर गाउँमा उक्त साग बजारसम्म पुर्‍याउने गतिलो सडक छैन । ‘ग्राभेलसमेत नगरेका बाटा छन्,’ उनले भने, ‘यसपालि सोचविचार पुर्‍याएर विकासप्रेमीलाई मात्र मत हाल्नेछु ।’

दक्षिण ललितपुर साना जलविद्युत् आयोजनका लागि उपयुक्त क्षेत्र हो । भूकम्पले क्षतिग्रस्त करिब १५ वटा साना जलविद्युत् सञ्चालन हुन सकेको छैन । यहाँ ठोस्ने, टुंगुल, खानी खोला छन् । ‘अहिले खोलाको पानी खेर गइरहेको छ,’ दलचोकीका विष्णुप्रसाद सञ्जेलले भने, ‘तर पनि कुनै नेतामा यसको सदुपयोग गरौं भन्ने सोच छैन ।’ उनले यसपालि हाम्रा भन्दा पनि राम्रा नेतालाई चुन्ने बताए ।
कोन्ज्योसोम गाउँपालिका नजिकैको चिया पसलमा बुधबार दिउँसो स्थानीयहरू चुनावी जित–हारको जोड घटाउ गर्दै थिए । नेताहरू भोट माग्न दक्षिण पसेपछि गाउँमा पनि माहोल तातेको छ । 

चिया तान्दै चन्द्रबहादुर घलानले भने, ‘दक्षिणका गाउँवासी प्राय: किसान छन्, यहाँ विश्वकै नमुना कृषि पर्यटनको सम्भावना छ ।’ उनले आफू कांग्रेस निकट भए तापनि राम्रो योजना ल्याउनेलाई चुन्ने बताए । दलचोकी कामी टोलकी सानुकान्छी सुनुवारलाई भने निर्वाचनको कुनै मतलब छैन । 

साबिक गाविस भवन नजिकै घाम ताप्दै गरेकी दमकी बिरामी सुनुवारले भनिन्, ‘मुटु पनि दुख्छ, आँखा पनि राम्रोसँग देख्दिनँ ।’ उनले भनिन्, ‘म बुढीलाई गाउँमै एउटा अस्पताल भइदिएको भए हुन्थ्यो ।’ बुधबार राणा दलचोकी र शंखु पुगे भने सिलवाल छम्पी र डुकुछापका मतदातालाई रिझाउन घरदैलोमा व्यस्त रहे । प्रदेशसभातर्फको ६ सिटमा कांग्रेसबाट क्षेत्र नं. १ ‘क’ मा ऋषिराम घिमिरे र ‘ख’ का मीनकृष्ण महर्जन पनि मतदातालाई आफ्नो पक्षमा पार्न गाउँ पसेका छन् । उनीहरूका प्रतिद्वन्द्वी क्रमश: माओवादीकी सुशीला पुन, एमालेका चेतनाथ सञ्जेल पनि गाउँमै छन् । 

 

प्रकाशित : कार्तिक २३, २०७४ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT