‘सहयात्री’ बीच टक्कर पहिलो चरण

विद्या राई

भोजपुर — प्रदेशसभा उम्मेदवार अजम्बर राई काङमाङ र राजेन्द्र राई कुनै बेला राजनीतिक सहयात्री थिए । ४० को दशकदेखि विद्यार्थी राजनीतिबाट उनीहरूको यात्रा सुरु भएको हो । उनीहरू दुवै एमालेको विद्यार्थी संगठनमा सक्रिय थिए । संघीय फोरमका काङमाङ लोकतान्त्रिक गठबन्धनबाट र एमालेका राई वामबाट चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् ।

काङमाङ टेम्केमैयुम गाउँपालिकाका र राई षडानन्द नगरपालिकाका बासिन्दा हुन् ।  राई ०४३ तिर काठमाडौं पुगेपछि आरआर क्याम्पसको स्ववियु सदस्य हुँदै ०४९ मा सभापति निर्वाचित भए । काङमाङ भोजपुर बहुमुखी क्याम्पसको स्ववियु सदस्य भए । ०४७ मा युवा संघ स्थापना भएपछि उनको राजनीति भोजपुर संयोजक हुँदै युवा संघतिर मोडिएको थियो ।

०५४ मा एमाले विभाजनपछि काङमाङ मालेतिर लागे । काङमाङ माले सम्बद्ध युवा संघको महासचिव हुँदा राई एमाले सम्बद्ध अनेरास्ववियुको महासचिव हुँदै २ पटक अध्यक्ष बने । पार्टी एकीकरणपछि राई अखिलको अध्यक्ष र काङमाङ युवा संघको सचिव भए । राई अखिल अध्यक्षबाट बिदा भएपछि काङमाङ युवा संघको अध्यक्ष बने ।  ०६५ को आठौं महाधिवेशनमा राई प्रतिनिधि भएनन् । तर काङमाङ झलनाथ प्यानलबाट वैकल्पिक केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भए । एमालेभित्र रहँदा बेग्लाबेग्लै पद भए पनि जिम्मेवारी वहनमा दुवैको एकता हुन्थ्यो ।

संविधानसभाको दोस्रो निर्वाचनताका एमालेले पहिचानको मुद्दालाई लत्याएको भन्दै काङमाङ संघीयमा लागे । त्यसपछि काङमाङ र राईको राजनीतिक यात्रा दुई धार बन्यो ।
काङमाङ र राईको उम्मेदवारीमा रोचक कुरा भनेको एउटै राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट जन्मिएर दुईधारमा पुग्दासम्म बलिया र खारिएका यी प्रतिस्पर्धी कसले बाजी मार्ला भन्ने नै हो । यो निर्वाचन काङमाङका लागि दोस्रो र राईका लागि पहिलो अनुभव हो ।

०७० को संविधानसभा निर्वाचनमा तेस्रो स्थान ल्याएका काङमाङलाई यतिबेला कांग्रेस र दुवै राप्रपाको साथ छ । पहिलोपल्ट उठेका राईलाई माओवादी केन्द्रको साथ छ । अध्ययनशील, निष्ठावान्, निडर, प्रखर, वैचारिक ज्ञान र भूगोलप्रति माया गर्ने यी दुवै उम्मेदवार मतदाताबाट रुचाइएकाभित्र पर्छन् ।

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०७:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

राणा र तामाङको रस्साकस्सी

पहिलो चरण
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — निर्वाचन क्षेत्र नं. २ को प्रतिनिधिसभातर्फ लोकतान्त्रिक गठबन्धनबाट राप्रपा (प्रजातान्त्रिक) का पशुपतिशमशेर राणा र वाम गठबन्धनका एमाले उम्मेदवार शेरबहादुर तामाङका बीचमा चुनावी प्रतिस्पर्धा चुलिएको छ । २०७० को दोस्रो संविधानसभा चुनावमा पनि यी दुवै उम्मेदवार आमनसामने भएका थिए । राणालाई एमाले युवा नेता तामाङले हराएका थिए ।

तत्कालीन क्षेत्र नं. ३ बाट लगातार २०४८, २०५१ देखि २०५६ को संसदीय चुनाव जितेका राणालाई २०६४ सालको पहिलो संविधानसभाको चुनावमा माओवादी केन्द्रका दाबा तामाङले हराए । ०६४ को निर्वाचनअघि जित्दै आएको क्षेत्रबाट राणा चुनावी प्रतिस्पर्धामा होमिएका छन् । संघीय संरचनाअघि ३ क्षेत्र रहेको सिन्धुपाल्चोकमा अहिले २ क्षेत्र कायम भएको छ । पहिलेको क्षेत्र नं. ३ सँगै प्रतिनिधिसभा २ अन्तर्गत अहिलेको संरचनामा केही गाउँ थपिएका छन् । थपिएका गाउँ दुवैको पकड क्षेत्र भएकाले पनि यो पटक फेरि दुवै चुनावी मैदानमा उत्रिएको गठबन्धन बताउँछन् । स्थानीय तहको मत परिणाम हेर्दा लोकतान्त्रिकको वाम गठबन्धनको तुलनामा करिब १० हजार २ सय ७२ मत कम छ । प्रतिनिधिसभाको क्षेत्र नं. २ मा वाम गठबन्धनको ४० हजार ७ सय ८८ मत छ । यसै क्षेत्रमा लोकतान्त्रिक गठबन्धनको मत ३० हजार ५ सय १६ छ ।

युवा नेता तामाङले निर्वाचन क्षेत्रमा कालोपत्रे सडक सञ्जाल, बिजुली, स्वास्थ्यचौकीदेखि सम्पूर्ण भौतिक विकास र समृद्धिलाई एजेन्डा बनाएको बताए । ‘रोजगारी सिर्जना गरी विदेशिने क्रम रोकनेछु, गाउँगाउँमा विकासको प्रारम्भ गर्नेछु,’ उनले भने । 

‘वार’ कि ‘पार’ मा राणाको भविष्य राप्रपा (प्रजातान्त्रिक) का अध्यक्ष राणाको राजनीतिक भविष्य यो निर्वाचनको परिणामले निर्धारण गर्दैछ । मंसिर १० मा हुने निर्वाचनमा राणा पराजित भएमा उनको राजनीतिक भविष्य अन्योल हुने सम्भावना पनि छ । पार्टी झनै सानो हुँदै जानु र उमेरसमेत ढल्कँदै गएकाले अबको निर्वाचन परिणाम राणाको पोल्टामा नपरे उनको राजनीतिक भविष्य संकटमा पर्ने देखिन्छ । २०३१ सालमा साबिक थुम्पाखर गाउँ पञ्चायतको उपप्रधानपञ्च जितेका उनले जिल्ला पञ्चायतको उपसभापति हुँदै राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्य जितेका थिए ।

२०३१ पछिको २०३४, २०३८ देखि २०४३ मा भएका राष्ट्रिय पञ्चायतमा उनी निर्वाचित भएका थिए । बहुदलपछिका तीन निर्वाचनमा विजयी राणा संविधानसभाका दुवै निर्वाचनमा पराजित भए । प्रजातन्त्र पुन:स्थापनापछिको पहिलो निर्वाचनमा पञ्चहरूको अस्तित्व नभएका बेला पनि उनले चुनाव जितेका थिए । ०५१ को निर्वाचनमा क्षेत्र नं. ३ बाट कांग्रेसका कान्छा लामालाई हराउँदै राणा सांसदमा निर्वाचित भए । ०५६ सालको चुनावमा राणाले जिल्लाको दुईवटा क्षेत्रबाट एकसाथ चुनाव लडे । क्षेत्र नं. १ मा कांग्रेसका मोहनबहादुर बस्नेतसँग हारेका उनले क्षेत्र नं. ३ मा बाजी मारे । दुईपटकसम्म राणाबाट पराजित कांग्रेसका कान्छा लामा यस पटक उनैलाई जिताउन लागिपरेका छन् ।

तामाङ बाहुल्य रहेको प्रतिनिधिसभा क्षेत्र नं २ मा राणालाई विजयको झन्डा गाड्नु धेरै चुनौती बनेको छ । एमालेका शेरबहादुर तामाङ र माओवादी केन्द्रका पूर्वसभासद दाबा तामाङ प्रदेश सभाको उम्मेदवार भएकाले राणालाई विजय पाउनु सहज छैन । तत्कालीन क्षेत्र नं. २ को करिब २५ हजार मतदाता वर्तमान क्षेत्र नं. २ मा परेकाले राणा हौसिएका हुन् । ‘स्थानीय तहको मत आँकलन गरेर मात्रै हुँदैन, यो फरक निर्वाचन हो,’ पशुपति शमशेर भन्छन् । ७ पटक चुनाव लडेका राणाले ५ पटक जित र २ पटक हार व्यहोरेका छन् । 

धर्मसंस्कृति, सडकजस्ता पूर्वाधारको स्थायी विकास, गाउँमा विकासको खाका र समृद्ध नेपाल, राष्ट्रियता संरक्षणलाई मुख्य एजेन्डा बनाएर चुनावी प्रचारमा लागिरहेको राणा बताउँछन् । ‘यसपटक मेरो जित निश्चित छ,’ उनले भने, ‘वाम गठबन्धनले कुनै असर गर्दैन ।’

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७४ ०७:०६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्