राजधोव समुदायबाट पहिलो मन्त्री

अवधेशकुमार झा

मोरङ — ३० हजार मात्र जनसंख्या रहेको तराई मधेसको अल्पसंख्यक राजधोव समुदायबाट पहिलोपटक मुलुकको कार्यकारीमा प्रतिनिधित्व भएको छ । एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा सोमबार गठन भएको मन्त्रिपरिषद्मा राजधोव समुदायका सत्यनारायण मण्डल मन्त्री भएपछि उक्त तहमा पुग्ने उनी पहिलो भए ।

एमालेबाट समानुपातिक सभासद मण्डलले सोमबार बिनाविभागीय मन्त्रीको शपथ लिएका छन् । उनी एमाले स्थायी कमिटी समस्य पनि हुन् । नेपालमा कुल २५ देखि ३० हजार संख्यामा राजधोव जाति छन् । उनीहरूको मुख्य बसोबास सप्तरीको भारदह, पोर्ताहा, महदेवा, भगनी मलेठ, बनौला र नकटी रायपुर गाविसको कटैयालगायत क्षेत्र हो ।

यसबाहेक केही सीमित परिवार सुनसरी, मोरङ, सिरहा र उदयपुरमा पनि बस्छन् । राउत, खड्गा, अधिकारी, मण्डल, इसर, विश्वास, माझी, पैकरालगायत थरबाट राजधोव जाति परिचित छ ।

Yamaha

‘म मन्त्री बन्नु पनि अल्पसंख्यक राजधोव समुदायको एउटा समग्र परिचयसँगै उत्थान सुरुवात हो,’ शपथ लिएपछि कान्तिपुरसित टेलिफोनमा मन्त्री मण्डलले भने, ‘आफ्नो जाति समुदाय, पार्टी र आमनेपाली नागरिकले राखेको अपेक्षा पूरा गर्नेतर्फ दत्तचित्त भएर लाग्नेछु ।’

उनले आफू मन्त्री बन्नु हरेक अल्संख्यक, पिछडावर्ग र पछाडि पारिएका वर्गको सम्मानका रूपमा लिएको बताए । सप्तरीको सप्तकोसी नगरपालिका ५ स्थायी घर भएका मण्डल मन्त्री भएपछि राजधोव समुदायले खुसी व्यक्त गरेका छन् । राजधोव उत्थान संगमका अध्यक्ष मुंगालाल माझीले भने, ‘अल्पसंख्यक राजधोव समुदायबाट नेपालको इतिहासमै पहिलोपटक मन्त्री हुँदा हर्षित छौं । राष्ट्र निर्माण र जातीय उत्थानमा उहाँको योगदान होस् भन्ने हाम्रो शुभकामना छ ।’

राजनीतिक पदमा यसअघि पनि मण्डल नै उक्त जातिबाट सबभन्दा उच्च तहमा पुगेका थिए । ०४८ मा उनी राष्ट्रियसभा सदस्य भएका थिए । नेपालको इतिहासमा राजधोव जातिबाट पहिलोपटक मन्त्री भएका मण्डलसित आफ्नै जाति समुदायले पनि निकै अपेक्षा गरेका छन् । ‘राजधोव जातिलाई जातीय वर्गीकरणमा समावेश गरी राष्ट्र निर्माणसँगै जातीय उत्थान र विकासमा उहाँको योगदान हामीले अपेक्षा गरेका हौं,’ माझीले भने । लामो आन्दोलनपछि जातीय अनुसूचीमा आफ्नो जातिलाई सूचीकृत गरिए पनि वर्गीकरणमा अन्य समूहमा राखिएकामा राजधोव जातिले विरोध गर्दै आएका छन् ।

राजधोव समुदायका अगुवा नेपाल शिक्षक युनियन सप्तरी अध्यक्ष फुलेश्वर मण्डलले वर्तमान मन्त्रिपरिषद्मा अल्पसंख्यक जातिबाट पनि प्रतिनिधित्व हुनुले सिंगो राजधोव जातिलाई खुसी तुल्याएको बताए । उनले भने, ‘राजनीतिक विचारधारा जे भए पनि एक त मधेसी त्यसमा पनि अल्पसंख्यक राजधोव जातिले मन्त्रिपरिषद्मा स्थान पाउनु खुसी र गौरवको विषय हो ।’ मन्त्रिमण्डलबाट आफूहरूले राष्ट्र निर्माण र जातीय उत्थान र विकासमा योगदानको अपेक्षा राखेको उनले बताए ।

०२८ मा कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्यता लिएका मण्डल ०३६ देखि सक्रिय राजनीतिमा छन् । ‘मैले पार्टीमा आजसम्म गरेको नि:स्वार्थपूर्ण सेवाकै कारण त्यसको मूल्यांकन भएको छ,’ मण्डलले भने ।

प्रकाशित : आश्विन २६, २०७२ ०८:५८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

‘हलिउडमा पनि लैंगिक विभेद’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — नायिका एम्मा वाटसन उमेरमा कलिलै भए पनि सोचमा परिपक्व लाग्छिन् । कुरा चपाएर बोल्दिनन् उनी । जस्तो, हालैका दिन उनले प्वाक्क बोलिन्– लैंगिक विभेद कुनै एसियाली/अफ्रिकी मुलुकमा मात्र छैन, अमेरिकामै छ, अझ हलिउडमा पनि । ‘मैले हलिउडमा पनि लैंगिक विभेद भोगेकी छु,’ उनले भनेकी छन् र त्यसको आधार भने तथ्यांक रहेको बताएकी छन्, ‘आजसम्म मैले १७ पटक पुरुष निर्देशकबाट काम गर्दा केवल दुई महिला निर्देशकसँग गरें । निर्माताको हकमा पनि १३ पुरुष निर्माताको फिल्म गर्दा केवल एकजना मात्रै निर्मात्रीसँग काम गरें ।’

नायिका एम्मा वाटसन उमेरमा कलिलै भए पनि सोचमा परिपक्व लाग्छिन् । कुरा चपाएर बोल्दिनन् उनी । जस्तो, हालैका दिन उनले प्वाक्क बोलिन्– लैंगिक विभेद कुनै एसियाली/अफ्रिकी मुलुकमा मात्र छैन, अमेरिकामै छ, अझ हलिउडमा पनि ।‘मैले हलिउडमा पनि लैंगिक विभेद भोगेकी छु,’ उनले भनेकी छन् र त्यसको आधार भने तथ्यांक रहेको बताएकी छन्, ‘आजसम्म मैले १७ पटक पुरुष निर्देशकबाट काम गर्दा केवल दुई महिला निर्देशकसँग गरें । निर्माताको हकमा पनि १३ पुरुष निर्माताको फिल्म गर्दा केवल एकजना मात्रै निर्मात्रीसँग काम गरें ।’

उनले यही आधारलाई टेकेर हलिउडमा लिंगका आधारमा अझै पनि विभेद रहेकाले महिला खुलेर आउन नसकेको बताएकी हुन् । ‘हलिउडमा क्रियाशील महिला र पुरुषको संख्याले नै विभेद देखाउँछ,’ उनले थपिन् । २५ वर्षे नायिकाले आफ्ना कयौँ महिला साथीहरू यस्तै विभेदपूर्ण नीतिका कारण छिट्टै हलिउडबाट पलायन भए पनि आफू समानताको वकालत गर्दै अहिलेसम्म टिकेकामा आफैँलाई खुसी लागेकी उल्लेख गरेकी छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २६, २०७२ ०८:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT