पचास लाखको लोभमा साथीको छोरा अपहरण

जनकराज सापकोटा

काठमाडौं — साउन १२ गते अपहरणमा परेर तीन दिनपछि मुक्त भएका बालक विवेक चौधरीको अपहरणमा संग्लन दुई मुख्य अभियुक्तलाई महानगरिय प्रहरी अपराध महाशाखाले पक्राउ गरेको छ ।

अपहरणका मुख्य योजनाकार राजु विकलाई उदयपुरको गाईघाटबाट र अर्का अभियुक्त विष्णु पाण्डेलाई रामेछाप मन्थली नगरपालिका १२ स्थित घरबाटै प्रहरीले पक्रेर ल्याएको हो । अनौठो त के छ भने अपहरणका मुख्य योजनाकार राजु अपहरित बालकका बाबुका बाल्यकालदेखिका साथी हुन् ।

क्षेत्रपाटी पकनाजोलस्थित सरस्वती बोर्डिङ स्कुलको गेटबाट राजुले अपहरण गरेर काँडाघारीस्थित एक घरमा राखेका थिए । प्रहरीका अनुसार मनग्गे पैसा असुल्ने उद्देश्यले अपहरणको योजना बनाएका राजुले मन्थलीबाट विष्णुलाई पैसा कमाउने काम भएको आश्वासन दिएर काठमाडौं बोलाएका थिए ।

अपहरणको तीन दिन अघि मात्रै राजुले अनलाईन बजारबाट मोटरसाईकल भाडामा लिएका थिए । भाडाको मोटरसाईकलमा विष्णुलाई राखेर राजु विवेकलाई लिन बोर्डिङमै पुगेका थिए । विवेकलाई बीचमा राखेर उनीहरुले काडाघारीमा बस्ने विष्णुको दिदीको डेरामा पुऱ्याएका थिए । विष्णुले बच्चा आफ्नो साथीको छोरा भएको र उसको बाबु बिरामी परेकाले केही दिन राखिदिन अनुरोध गरेका थिए ।

अनौठो त के छ भने राजु बच्चा लुकाए लगत्तै आफ्ना साथी विशाललाई भेटन घरमै पुगेका थिए । छोरा अपहरणमा परेको चिन्तामा परेर बेहोस भएका विशाललाई राजुले नै अस्पताल पुर्‍याएको थिए र सलाईन चढाएर होस नर्फकिउन्जेल त्यही बसेका थिए । यिनै राजु भोलिपल्ट बालक पढ्ने बोर्डिङमा गएर स्कुलले लापरबाही गरेको भन्दै चर्को झगडासमेत गरेका थिए । त्यसैको भोलिपल्ट भने राजुले फोनमार्फत पचास लाख रुपैयाँ दिए मात्र बच्चालाई अपहरणमुक्त गर्न सकिने भन्दै बार्गेनिङ गरेका थिए । अपहरणकारी राजुले आफ्ना भिनाजुले प्रयोग गरेर थन्काईराखेको सिम मागेर त्यसैबाट विशालसँग सम्र्पक गरेका थिए ।

सुरुमा बच्चा हराएको विश्वासमा परेका अभिभावक तीन दिनपछि अर्थात १४ गते मात्रै महानगरिय अपराध महाशाखामा पुगेका थिए । अनुसन्धान टोलीले विद्यालयको गेट बाहिर र भित्र रहेको सिसी टिभी फुटेजका आधारमा अपहरणकारी बच्चासँग नजिकको चिनाजानीको मान्छे रहेको र मोटरसाईलमा राखेर लगेको निष्कर्ष निकालको थिए । त्यसैका आधारमा प्रहरीले राजुमाथी शंकाको सुई घुमाएको थियो ।

अचम्म त के छ भने बालक अपहरण गरेको तीन दिनसम्म अपहरणकारी बच्चाको बाबुसँग थिए । कतीसम्म भने अपहरणबारे महानगरिय अपराध महाशाखामा उजुरी गर्न पनि उनी आफै पुगेका थिए । प्रहरीले चौतर्फी निगरानी बढाएपछि अपहरणकारीहरु सोमबार काठमाडौं छाडेर भागेका थिए भने सोही बिहान चार बजे बाल काडाघारीबाट सकुशल उद्दार गरिएको थियो ।

अपहरणकारी राजु र बच्चाको बाबु विजय एक कक्षादेखि नौ कक्षासम्म सँगै पढेका साथी थिए । उनीहरुविच यति नजिकको सम्बन्ध थियो कि, बिजयको आर्थिक कारोवार र आम्दानीका धेरै कुरा राजुलाई थाह थियो । अपहरणकारी नजिककौ चिनेजानेको मान्छे भएको र राजु हुनसक्ने प्रहरीको शंकालाई माथि पनि विजयले विश्वास गरेका थिएनन् ।

शनिबार अपहरणकारी सार्वजनिक गरिने खबर पाउँदा बालकका बाबु विजय गोर्खाको मनकामना मन्दिरमा स परिवार पुजा गर्दै थिए । अपहरणकारी सार्वजनिक गर्ने बेलामा हतार हतार आईपुगेका विजयले छोरा अपहरणमुक्त भए बोका बली चढाउँछु भनेर मनकामना मातासँग भाकल गरेको र त्यही पूरा गर्न त्यहाँ पुगेको बताए ।

विजयले भने, ‘त्यति नजिकको साथीले अपहरण गर्ला भन्ने सपनामा पनि चिताएको थिइनँ ।’ विजयले आफ्नो बाबुले अपहरणकारी राजुलाई छोरालाई भन्दा धेरै माया गर्ने तथ्य बताउँदै भने, ‘नजिककै मान्छेले यतिसम्म हर्कत गर्न सक्दा रहेछन् ।’ महानगरीय अपराध महाशाखाका प्रमुख एसएसपी दिनेश अमात्यले छिटो पैसा कमाउने र सजिलै धनी बन्ने मनसायले अपहरणको योजना बुनिएको बताए । उनले भने, ‘पेशेवर अपहरणकारी नभएपनि मनग्गे पैसा हात पार्ने उद्देश्यले अपहरण गरिएको देखिन्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७४ १५:१३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

लोभलाग्दो लोमन्थाङ

आरके अदीप्त गिरी

तिब्बतको मौलिक संस्कृति कतै जीवन्त छ भने त्यो नेपालको उपल्लो मुस्ताङको लोमन्थाङमा छ ।’ दलाइ लामाले बारम्बार बोल्ने वाणी हो यो । तिब्बतको संस्कृति लोपोन्मुख हुँदै गएकोप्रति उनी चिन्ता प्रकट गरिरहन्छन् ।

तर, त्यही मौलिक संस्कृति नेपालको उपल्लो मुस्ताङमा जीवित छ भन्दा हामी धेरैलाई आश्चर्य लाग्नु स्वाभाविकै हो । माथिको कथनले पुष्टि गर्छ— चुलोचौकादेखि यहाँको भाषा–संस्कृति सबै तिब्बती संस्कृतिसँग मेल खान्छ । 

खाम्से, साम्सेर, ढोचा र उनीका टोपी लगाएका पुरुषहरू । जो भेडा, च्याङ्ग्रा, घोडा तथा चौंरीका बथानसँग लुकामारी गर्दै हिँडिरहेका देखिन्छन् । बख्खु, होङ्जु, पाङदेन, किटी र मुगाको मालामा सुसज्जित महिलाहरू । जो आफ्ना घर–आँगन तथा खेत–खलियानमा व्यस्त देखिन्छन् । यहाँको वेशभूषा र चालचलनले विशेष सौन्दर्य झल्काइरहेको हुन्छ । यहाँको आफ्नैखाले परम्परित जीवनशैलीले मौलिक सुगन्ध छरिरहेको हुन्छ ।


कंक्रिटको सहरबाट पहिलोचोटि जानेहरूलाई माटोको सहरजस्तो लाग्छ लोमन्थाङ । किनभने यहाँ माटोले नै ढलान गरेका मौलिक घरहरू छन् । त्यसमाथि सजाइएका दाउराका खलियानहरूले विछट्टै सौन्दर्य थपिदिएको छ । माटैमाटाका घरहरूको सहरका रूपमा विश्वले चिन्दै आएको छ, लोमन्थाङलाई । र त ‘मड सिटी’ को उपमा पाएको लोमन्थाङ साँच्चिकै लोभलाग्दो छ ।


ठूलठूला गुफाहरू । गुफैगुफा कोरिएर सिंगो पहाड नै एउटा विशाल दरबारजस्तो लाग्ने । अनि ती गुफा र ओडारभित्र भेटिने प्राचीन ऐतिहासिक चित्र एवं मूर्तिकला । यिनै दृश्यहरूले यहाँ जोकोहीको मन लोभ्याउँछ । लोमन्थाङका खास विशेषता र आकर्षण पनि यिनै कलाकौशल, वेशभूषा र संस्कृति हुन् । बौद्धमार्गीका अति पुराना संस्कार यहाँ जीवित छन् । मुस्ताङमा बौद्ध धर्मको विस्तार हुनुभन्दा पहिलेदेखि नै ती ओडार र गुफाभित्र चित्रकला र मूर्तिकलाको विकास भएको इतिहासविद्हरू बताउँछन् । 


विश्वका प्रमुखमध्येको एक ट्राभल गाइडबुक ‘लोन्ली प्लानेट’ ले हरेक वर्ष घुम्नैपर्ने ‘टप टेन’ सहरमध्ये लोमन्थाङलाई पनि आफ्नो गाइड बुकमा माइनेट गरिरहन्छ । यसले पनि लोमन्थाङ पर्यटकका लागि कति चर्चित र आकर्षणको केन्द्र रहेछ भन्ने कुरा अनुमान लगाउन सकिन्छ ।


***
जाडोको बेला हिउँको श्वेत पछ्यौरी ओढेर नौला यात्रीलाई जिक्याइदिन्छ यो सहर । अरू बेला नाङ्गा र फुस्रा पहाडी भू–दृश्यको क्यानभासमा सजिएको देखिन्छ । यहाँको सुक्खा मरुभूमिमय भू–बनोट अर्को खास विशेषता हो । उसो त चौरीका बथान चर्ने मैदानीे घाँसेलेक र नामै दिन नसकिएका हिमतालहरू पनि यहाँ प्रशस्तै छन् । जसको आवश्यक व्यवस्थापन, पहिचान र संरक्षण हुन बाँकी देखिन्छ ।

हिउँद (कात्तिक–फागुन) भरि यहाँको हावापानी मौसम जनजीवनका लागि प्रतिकूल हुन्छ । यस समयमा यहाँका मानिस खुला व्यापारका लागि बेँसी अथवा काठमाडौँ, पोखरा, भैरहवाजस्ता ठूला सहरतिर झर्ने गर्छन् । ग्रीष्म याम र वर्षात्को बेलाचाहिँ यहाँ रौनक सुरु हुन्छ । घुम्नका लागि उपयुक्त मौसम पनि वर्षातको सिजन नै हो ।

कृषि र पशुपालन यहाँको मुख्य पेसा हो । प्रशस्त स्याउ फल्ने पाखोका रूपमा पनि चिनिन्छ मुस्ताङ । यहाँको स्याउले छुट्टै स्वाद र गुणस्तरकै कारण स्वदेश तथा विदेशमा प्रसिद्धि पाएको छ । स्याउको ताजा स्वाद लिँदै प्राकृतिक परिवेशमा याक, चौंरी, भेडा–च्याङ्ग्राका बथानसँग रमाएर दिन बिताउनु पनि आगन्तुकका लागि अविस्मरणीय क्षण बन्न पुग्छ ।

यहाँको बस्ती मौरीको चाकाजस्तो गुजुमुज्ज पारी बनाइएको देखिन्छ । आदिमकालका गढी र किल्लाहरूको झझल्को दिने खालको कलात्मक बस्ती छ । त्यही भएर पनि यहाँ आउने जोकोही नयाँ र ताजा अनुभव सँगाल्दै फर्किन्छन् । यहाँका बासिन्दाको अतिथिप्रतिको सद्भाव र आत्मीयताले पनि पर्यटकलाई लोभ्याइरहन्छ ।


यहाँ मनाइने तिजी पर्व र मार्तुङ ल्होसार विश्वमा नै प्रख्यात छन् । यी पर्वलाई लक्षित गरेर पनि सयाँै पर्यटकहरू लोमन्थाङ भित्रिन्छन् । संसारकै छानोका रूपमा चिनिएको तिब्बती पठारको भन्दा पनि अग्लो विस्तारित भूभाग लोमन्थाङ पनि हो । उच्च भूभागीय पदयात्राका लागि समेत लोमन्थाङ संसारमै अतिविशिष्ट गन्तव्य बनेको छ । 
***
ढुंगा र माटोले बनेको अग्लो पर्खालले लोमन्थाङलाई घेरेको छ । लोमन्थाङ दरबारलगायत यसभित्रको बस्तीको सुरक्षाकवच भन्नु नै यही पर्खाल हो । पर्खालभित्र शान्त र एकलासमय देखिन्छ लोमन्थाङ सहर । जहाँ अहिले पनि बेग्लै शासन व्यवस्था र प्रथा विद्यमान छ । मुलुकभर लागू भइसकेको गणतान्त्रिक व्यवस्थाले कत्ति पनि प्रभावित पारेको देखिन्न, यहाँको मौलिक शासन व्यवस्थालाई । 
हिजोको मुस्ताङी राजसंस्थाको विरासत बोकेको लोमन्थाङ दरबार अहिले सुनसानजस्तै छ । यहाँका नि:सन्तान राजा जिग्मे परबल विष्ट अघिल्लो वर्ष दिवङ्गत भएसँगै विष्ट वंशको शासन समाप्त भएको छ । विष्ट वंशका २२ औँ पुस्ताका २४ राजाले यहाँ शासन गरेको बताइन्छ । आफ्नो न्यायको संरक्षक विष्ट राजवंश ढलेकोमा उपल्लो मुस्ताङवासी अहिले धेरै दु:खी र निराश छन् । यहाँका मुख्य बासिन्दामा भोटे, गुरुङ, विष्ट र ठकुरी हुन् ।


लोमन्थाङ आफैँमा एउटा खुला संग्राहलय हो । सात सय वर्ष पुरानो मानिने लोमन्थाङ दरबार कलाकृतिको एक उच्चतम नमुना पनि हो । यससँगैका अन्य भौतिक संरचना र कलाकृतिहरू पनि उति नै वर्ष पुराना मानिन्छन् । पर्खालभित्र २ सय घर छन् । सँगै ठूल्ठूला गुम्बा, मानेवाल र छोर्तेनहरू । विविध सांस्कृतिक, पुरातात्त्विक, ऐतिहासिक सम्पदाले भरिपूर्ण छ लोमन्थाङ । यस सहरलाई हाल पुरातत्त्व विभागले विश्व सम्पदा सूचीमा राख्न अध्ययन गरिरहेको छ ।
***
‘निषेधित सहर’ को उपमा पाएको लोमन्थाङ ३८ सय मिटर उचाइमा अवस्थित छ । हाल यो अर्धनिषेधित क्षेत्रजस्तो छ । सरकारले सन् १९९१ मा विदेशी पर्यटकका लागि आंशिक खुला गरेको थियो । त्यसपछि सन् १९९२ देखि विदेशीले यहाँ पाइला टेक्न थालेका हुन् । लोमन्थाङ साथै उपल्लो मुस्ताङ प्रवेशका लागि विदेशी पर्यटकले ५ सय डलर प्रवेश शुल्क तिर्नुपर्ने प्रावधान छ । पर्यटकीय सिजनमा यहाँका चोक तथा गल्लीहरू पर्यटकले भरिभराउ हुन्छन् । लोमन्थाङबाट तिब्बतको कोराला नाका १२ किमिको दूरीमा अवस्थित छ ।

हिमालपारिको सहर भएकाले लोमन्थाङ पुग्न लामै यात्रा गर्नुपर्छ । सडक यातायातमा जानेका लागि पोखराबाट पर्वत कुस्मा, म्याग्दी बेनी हुँदै जोमसोम पुग्न सकिन्छ । त्यहाँबाट फेरि कागबेनी, चैले, समर, चराङ र भेना हुँदै पुग्न सकिन्छ, लोमन्थाङ । हवाई यातायातमा जानेका लागि पोखराबाट जोमसोम २० मिनेटमै पुग्न सकिन्छ । अहिले ठाउँ–ठाउँमा जिप चढेर जोमसोमदेखि लोमन्थाङ दुई दिनमा पुग्न सकिन्छ । जोमसोमदेखि पैदलयात्रा गर्ने हो भनेचाहिँ कम्तीमा पनि चार दिनको समय छुटयाउनैपर्ने हुन्छ । एक फरक यात्राको अनुभूति सँगाल्न तपाईं पनि पुग्ने हो कि लोमन्थाङ ?

 

प्रकाशित : श्रावण २१, २०७४ १५:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT