धरापजस्ता सडक

भरतपुर ब्युरो

काठमाडौं — जताततै खाल्डा अनि तिनमा टनाटन पानी । सडक हो कि तलाउ, छुट्याउन मुस्किल छ । कालोपत्रे उप्किएर बगरझैं देखिन्छ । गाडीमा थोरै दूरी पार गर्न पनि घण्टौं लाग्छ । दुर्घटना जोखिम उत्तिकै छ । यो कुनै ग्रामीण सडकको वर्णन होइन, राजमार्गकै यस्तो हालत छ ।

पूर्वपश्चिम राजमार्ग र सहायक मार्ग कुनै ‘धराप’ भन्दा कम लाग्दैनन् ।

नवलपरासीस्थित मुख्य राजमार्ग र भित्री सडक हिलाम्मे छन् । व्यवस्थित ढल निकास नभएकाले वर्षामा सडक भत्किने गरेको छ । हिलोले यातायात अवरुद्ध भइरहन्छ । पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत दाउन्ने खण्डमा ठूल्ठूला खाल्डा छन् । पछिल्लो समय खाल्डाकै कारण दुर्घटना बढेको छ । यहाँ सामान्य वर्षामै दर्जनौं ठाउँमा पहिरो खस्छ । 

Yamaha

गैंडाकोट–रामपुर, भेडाबारी–बसेनी, दलदले–कोटथर, केउरेनी–बन्दीपुर, रजहर–बाहकोल, कावासोती–अर्खला हुँदै पाल्पा रामपुर, कावासोती–रकुवा, डण्डाख्पनौती, चोरमारा–रुचाङ, अरूणखोला–राँकाचुलीलगायत दुम्कीबास, बर्दघाट, सुनवलबाट उत्तरी पहाडी भेगका भित्री सडकमा आहाल जमेको छ । त्यसमाथि पहिरोको अवरोध उत्तिकै छ । बर्दघाट–त्रिवेणी, परासी–महेशपुर खण्डमा खाल्डाखुल्डीले पैदलयात्री र यातायात व्यवसायी मर्कामा छन् । सडक डिभिजन कार्यालय बुटवलका इन्जिनियर अमित बर्मा सामान्य वर्षामा समेत पटकपटक पहिरो झर्ने भएकाले सडक बिग्रँदै गएको बताउँछन् । 

पोखरी जत्रा खाडल 
सोमबार मध्याह्न वीरगन्जको बिर्ताबाट यात्रु बोकेर बाइपास सडक सिमरा विमानस्थल गइरहेका भ्यान चालक जगदीश साह संकटमा परे । मुख्य सडकमै ठूल्ठूला पोखरी थिए । ठूला गाडीलाई नै खाल्डा पार गर्न सकस देखिन्थ्यो । ‘बडेमानका पोखरी कसरी तर्ने होला ?’ साह चिन्ता गर्न थाले, ‘उता जहाज उड्ने बेला हुन लागिसक्यो, हामी वीरगन्जमै छौं ।’ बाइपास हुँदै गुड्ने सवारीका हरेक चालकले अहिले यस्तै पीडा भोगिरहेका छन् । वीरगन्ज महानगरमा सवारी चाप घटाउन बनाइएको हो, बाइपास । तर, २ वर्षयता जीर्ण छ । नियमित मर्मत सम्भार छैन । नगवा चोकबाट बसपार्क नआउँदै, बसपार्क चोकको उत्तर र दक्षिण, भिस्वा होटल चोक र शुभलाभ पम्प गरी ५ ठाउँमा असाध्यै बिग्रिएको छ । साना–ठूला सबैजसो गाडी खाल्डोमा भासिने, बिग्रने गरेका छन् । त्रिभुवन राजपथको गण्डक चोकबाट सुरु भएर रजतजयन्ती चोकमा टुंगिने साढे ७ किमि लामो यो सडक विभागले २०५४ सालमा बनाएको हो । यहाँ दैनिक वीरगन्ज भन्सारबाट छुट्ने हजारभन्दा बढी मालवाहक सवारीसाधन गुड्छन् । ट्राफिक प्रहरीले मालवाहक तथा यात्रुवाहक सवारीसाधनलाई नगरको मुख्य सडक पस्न नदिने भएकाले चालकहरूलाई बाइपासको विकल्प छैन । 

सडकको दुरवस्था
मकवानपुरको हेटौंडाबाट राजधानी प्रवेश गर्ने त्रिभुवन राजपथ, हेटौंडा–भीमफेदी–कुलेखानी–दक्षिणकाली र फाखेल–फर्पिङ सडकको अवस्था नाजुक छ । सवारीसाधन जोखिम मोलेर आउजाउ गर्छन् । मुग्लिन–नारायण खण्ड बिग्रिएपछि राजपथमा चाप बढेको छ । यसले गर्दा खाल्डाखुल्टी झन् बढदै छन् । विगतमा दैनिक मुस्किलले एक सयजति गाडी आउजाउ गर्ने यो सडकमा अहिले चौबीसै घण्टा ठूला सवारीसाधन चल्छन् । 

त्यस्तै हेटौंडाबाट दक्षिणकाली तथा फाखेल–फर्पिङ हुँदै राजधानी प्रवेश गर्ने वैकल्पिक मार्ग पनि सहज छैनन् । फर्पिङतर्फको बाटो फराकिलो बनाएर ओटासिल त गरिएको छ तर ठाउँठाउँमा पहिरो खसेको छ । ओटासिल उप्किएर ठूल्ठूला खाल्डा बनेका छन् । कुनै पनि बेला पहिरोले सवारी साधन पुर्ने जोखिम छ । दक्षिणकालीतर्फ विगतदेखि नै स्तरोन्नति र मर्मत चलिरहेको छ, अझै सकिएको छैन । पहिरो झरिरहन्छ । खाल्डाखुल्डी उत्तिकै छन् । गाडीका टायरै पुरिने गरी हिलो जमेको छ । जोखिम मोलेरै दैनिक झन्डै हजारवटा जति हलुका सवारीसाधन गुड्छन् । दोस्रो चरणको ओटासिल र मर्मत गर्न फर्पिङ तर्फको सडकमा मंगलबारदेखि भदौ मसान्तसम्मलाई अवागमन रोकिएको छ । जिल्ला समन्वय समितिबाट सञ्चालित ‘राष्ट्रिय ग्रामीण यातायात सुदृढीकरण’ अन्तर्गत ओटासिल गरी पहिरो पन्छाएर विभिन्न संरचना बनाउने तयारी छ । 

खाल्डैखाल्डा
रौतहटमा पनि पूर्वपश्चिम राजमार्गमा खाल्डाले दुर्घटना जोखिम बढाएको छ । धनसर पुलदेखि वाग्मती पुलसम्मको सडक निकै भत्किएको छ । तीव्र गतिका सवारीसाधन खाडल छल्ने क्रममै दुर्घटनामा पर्छन् । आव २०७३/०७४ मा यसरी ९४ दुर्घटना भएको जिल्ला ट्राफिक प्रहरी प्रमुख राममणी उप्रेतीले बताए । यी दुर्घटनामा ४४ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । ‘राजमार्गमा खाल्डैखाल्डा छन्,’ उप्रेतीले भने, ‘खाल्डा छल्ने क्रममा सवारीसाधन दुर्घटनामा पर्छन् ।’ डिभिजन सडक कार्यालयले रौतहटमा पूर्वपश्चिम राजमार्ग तथा सहायक मार्गका खाल्डाखुल्डी पुर्न आव २०७३/०७४ मा ७१ लाख ११ हजार रुपैयाँ खर्चिइएको जनाएको छ । तर, अहिले पनि सडकको दुरवस्था जस्ताको त्यस्तै छ । कार्यालयले १ करोड १० लाख रुपैयाँ अनुमानित बजेट छुट्याएको थियो । टेन्टर प्रक्रियामा राजभक्त कन्स्ट्रक्सन चन्द्रनिगाहपुरले ७१ लाख ११ हजार रुपैयाँमा सकारेको कार्यालयका इन्जिनियर रामेश्वर साहले बताए ।

जोखिम बढदो
सर्लाही खण्डमा सडकसँगै पुलसमेत जीर्ण भइसकेका छन् । वाग्मती, लखनदेही र कालिन्जोर पुलमा अनगिन्ती खाल्डा छन् । दुर्घटना गराउने एम्बुसजस्तै बनेका यी खाल्डा पुर्ने प्रयास अहिलेसम्म भएको छैन । बाँके जंगलनजिक कजवे खोल्न डाइभर्सन बनाउने योजना छ । तर, महिनौं बित्दा पनि डाइभर्सनको काम सकिएको छैन । राजमार्ग किनारकै नयाँरोडस्थित ट्रक व्यवसायी संघ कार्यालयअगाडिको तौल काँटामा भारवाहक सवारीले ठूलो खाल्डो बनाएको छ । तौल गरेर दैनिक लाखौं रुपैयाँ असुल्ने संघले खाल्डो पुर्न ध्यान दिएको छैन । जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका नायब निरीक्षक केशरमान श्रेष्ठले खाल्डो पुर्न र सडक मर्मत गर्न सडक डिभिजनले ढिलाइ गर्ने गरेको बताए । ‘समयमै सडक मर्मत नहुँदा दुर्घटना बढेको छ,’ उनले भने, ‘बर्खाका बेला गरिएको काम टिकाउ हुँदैन ।’ उनले महिनामा एक/दुईवटा सवारी खाल्डाकै कारण दुर्घटनामा पर्ने गरेको उल्लेख गरे । सर्लाही खण्डमा पर्ने ३८ किमि सडक सबै नै बिग्रिएको छ । कपिलवस्तुमा पनि राजमार्गका बनेका खाडलले जोखिम बढेको छ । जिल्लामा पर्ने  ५२ किमि सडकमध्ये कोठी खोला, बनगाई, इमिलिया र खरेन्द्रपुर आसपास खाल्डा छन् । चन्द्रौटा, सुरही नदी र शिवपुरमा पनि सडक बिग्रिएको छ । ‘खाल्डामा पानी जमेपछि अझ समस्या हुन्छ,’ खरेन्द्रपुरका सञ्जय मल्लले भने, ‘पानीले खाल्डो अझ ठूलो बनाइदिन्छ ।’ 

बाह्रैमास उस्तै समस्या 
राजधानी र पोखरालाई देशका अन्य भूभागसँग जोड्ने नारायणगढ–मुग्लिन सडक (३६ किमि) पार गर्न पहिले गाडीलाई एक घण्टा लाग्थ्यो । दुई वर्षयता सडक स्तरोन्नति क्रममा बनेका खाडलका कारण यात्रुले सास्ती भोग्नुपरेको छ । अहिले उक्त सडक पार गर्न २ घण्टाभन्दा बढी लाग्छ । मुलुकको ‘लाइफ लाइन’ मानिएको मार्ग अहिले ‘धराप’ छ । कालोपत्रको नामोनिसान छैन । खाल्डाले दुर्घटना निम्त्याउन थालेपछि स्थानीय प्रशसनले ग्राभेल राखेर सम्याउन निर्देशन दिए पनि ठेकेदारले वास्ता गरेको छैन । खाडलमा उफ्रिँदा पट्टा भाँचिएर थन्किएका गाडी प्रसस्तै भेटिन्छन् । 

यो खण्डमा सवारी जाम हुनुको मुख्य कारण यही नै हो । ‘धेरैजसो गाडी खाडल जोगाउने क्रममा त्रिशूलीमा खसेका र दुर्घटना भएका छन्,’ जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी दीपक थापाले भने, ‘चालकलाई मात्र दोषी देखाएर के गर्नु ? सडकको अवस्था नै कहालीलाग्दो छ ।’ यो सडकमा एक मिटरसम्म गहिरा खाडल छन् । साना सवारी खास गरी जिप, कार र मोटरसाइकललाई निकै असहज छ । ‘सडकको अवस्था धराप छ, यस्तैमा गाडी चालक ओभरटेक गर्न खोज्छन्,’ जिल्ला ट्राफिक प्रमुख सन्तोष पन्तले भने, ‘दुर्घटनाको मुख्य कारणमध्ये खाडल पनि एक हो ।’ 

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण २७, २०७४ ००:३०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बगाएर ३ को मृत्यु

एकजना बेपत्ता
भरतपुर ब्युरो

कपिलवस्तु — अविरल वर्षाका कारण कपिलवस्तुका विभिन्न खोलामा आएको बाढीले बगाएर बिहीबार ३ को मृत्यु भएको छ।

 

एकजना बेपत्ता छन्। बाणगंगा नगरपालिका–११ स्थित भडिहवा खोलामा पर्ने मधुनिधिघाटमा स्थानीय मीठु चौधरीका १७ वर्षीय छोरा सागरको बाढीले बगाएर मृत्यु भएको हो। खोलामा पुगेको भैंसी निकाल्न जाने क्रममा उनलाई बगाएको थियो। 
त्यस्तै जिल्लाको विजयनगर गाउँपालिका–१ नौडिहवास्थित बिसहवा खोलामा आएको बाढीले बगाउँदा ५० वर्षीय पुष्टे सुनारको मृत्यु भएको छ। खोला तर्ने क्रममा उनलाई बाढीले बगाएको थियो। विजयनगर गाउँपालिका–१ नौडिहवास्थित आफन्तको घरमा पाहुना बस्न आएका ५१ वर्षीय नेत्र सुनार सोही खोलाले बगाउँदा बेपत्ता भएका छन्। रोल्पा घर भएका उनको खोजीका लागि प्रहरी परिचालन गरिएको इलाका प्रहरी गणेशपुरका निरीक्षक खिमबहादुर घर्तीमगरले बताए। त्यस्तै शिवराज नगरपालिका–९ शिवगढी बानियाभारमा ८ वर्षीय सन्दीप विकको सुरई खोलामा डुबेर मृत्यु भएको छ। निगुरो टिप्न जंगल गएका विकको पौडी खेल्ने क्रममा बाढी आउँदा डुबेर मृत्यु गएको प्रहरीले जनाएको छ। जिल्लामा दुई दिनदेखि वर्षा भइरहेको छ। 

बजार जलमग्न
नवलपरासीमा बुधबारदेखि भइरहेको वर्षाले अधिकांश बजार जलमग्न भएका छन्। पूर्व–पश्चिम राजमार्गमा पानीका कारण सवारी चलाउन असहज भएको छ। सडकमा ढल निकास नहुनु र अव्यवस्थित रूपमा जग्गा प्लटिङ गरिरहेकाले वर्षातको पानीले निकास नपाउँदा बजार क्षेत्र जलमग्न भएको हो। सडकको दायाँ–बायाँ पानी जमेको छ। यसरी जमेको पानीले राजमार्ग र भित्री सडक भत्काएको छ। सवारी र पैदल यात्रीलाई आवगमनमा समस्या पुगेको छ। सुनवल, भुमही र सदरमुकाम परासीका ५० भन्दा बढी घरमा पानी पसेको छ। राजमार्गअन्तर्गत बर्दघाटमा खोलाको पानी सडकसम्म आउँदा बिहीबार २ घण्टा यातायात अवरुद्ध भयो। गैंडाकोट, दलदले, कावासोती, डण्डा, चोरमारा, बर्दघाट, भुमही, सुनवललगायत मुख्य बजार सामान्य वर्षा हुँदा नै जलमग्न हुने गर्दछन्। लामो समयसम्म वर्षा भएपछि बाढी, पहिरो जस्ता प्राकृतिक प्रकोप आउन सक्ने भन्दै जिल्लामा उद्धारको पूर्वतयारी सुरु गरिएको छ। प्रजिअ उदयबहादुर रानाका अनुसार जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिले सम्भावित प्राकृतिक प्रकोपको क्षति न्यूनीकरणका लागि चौबीसै घण्टा तयारी अवस्थामा रहेको जनाएको छ। 

जनजीवन कष्टकर
लगातारको वर्षाले चितवनको माडी नगरपालिकास्थित रिउ र मुगई खोलामा आएको बाढीले स्थानीय जनजीवन प्रभावित बनेको छ। रिउमा पानीको सतह बढेकाले स्थानीयलाई आवतजावतमा समस्या भएको हो। स्थानीय प्रशासनले भारी वर्षापछि ठूलो बाढीको पूर्वचेतावनी जारी गरेको छ। प्रशासनले उच्च सतर्कता अपनाउन भन्दै सरोकारवालालाई मोबाइल सन्देश पठाएर जानकारी गराएको जनाएको छ। रिउमा सतह बढेपछि वारपार गर्न साना सवारीलाई कठिन भएको इलाका प्रहरी माडीले जनायो। खोलाले क्षति पुर्‍याउने क्षेत्रमा तत्काल प्रहरीको टोली पुगेको छ। सम्भावित खतराबाट जोगाउन प्रहरी परिचालन गरिएको जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी दीपक थापाले बताए। रिउ खोलाले माडीमा बर्सेनि क्षति पुर्‍याउँदै आएको छ। उता मुगई खोलाको बाढीले माडी क्षेत्र र पर्साको ठोरीबाट आउने/जाने गाडी रोकिएका छन्। स्थानीय प्रशासनले नदीमा पानीको सतह बढ्दै गएकाले तल्लो तटीय क्षेत्रका स्थानीयलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ। रिउ खोलामा पानीको सतह बढेर ३.०० क्युसेक पुगेको छ। नारायणीमा समेत पानीको सतह उच्च हुँदै गएको छ। वर्षामापन केन्द्रका अनुसार नारायणीमा साँझसम्म ५.६९ क्युसेक पानी पुगेको छ।

हवाई सेवा प्रभावित
मौसम खराबीले बिहीबार बिहानदेखि चितवनमा हवाई उडान प्रभावित भएको छ। लगातारको वर्षाले उडान प्रभावित भएको हो। मौसमका कारण बुद्ध र यती एयरलाइन्सका जहाजले निश्चित समयमा उडान भर्न सकेनन। आकाशको भिजिबिलिटी नपुगेका कारण हवाई उडान प्रभावित भएको हो। दुवै एयरलाइन्सको उडान समय तालिकाभन्दा ढिला हुन पुगेको थियो। बुद्धले दैनिक १० वटासम्म उडान भर्दै आएको छ। बिहीबार मौसम खराब भएकाले साँझ ६ बजेसम्म उडान भरेको छ। ‘जहाजको अन्तिम उडान साढे ४ बजे भए पनि खराब मौसमले ढिला भएको हो,’ बुद्ध एयरका स्टेसन म्यानेजर भक्तबहादुर बस्नेतले भने, ‘मौसमअनुकूल नहुँदा उडानमा समस्या हुन्छ।’ हवाई उडानका लागि कम्तीमा ५ किमि भिजिबिलिटी हुनुपर्ने विमानस्थलको कन्ट्रोल टावरले जनायो। यहाँ बिहानदेखि वर्षा भइरहेको छ। यती एयरलाइन्सको बिहानदेखिको उडान तालिका पनि प्रभावित भएको छ। काठमाडौंबाट ११.४० मा आउनुपर्ने विमान अपराह्न २.३० मा मात्र आएको थियो।

बाढीले पुल बगायो 
डोल्पा– अविरल वर्षाका कारण टाक्स्याङ गाड र ताङ्गा खोलामा आएको बाढीले दुई पुल बगाएको छ। पुल बगाएपछि स्थानीयलाई आउजाउमा समस्या भएको छ। केही दिनदेखि परेको अविरल वर्षाका कारण टाक्स्याङ गाडको झोलुङ्गे पुल र ताङ्गा खोलाको काठे पुल बगाएको हो। दुवै खोला जोडिने दोभान नजिकैका पुल बगाएपछि छार्का ताङसोङ गाउँपालिका र मुस्ताङ आउजाउ गर्ने स्थानीय र पर्यटकलाई समस्या भएको छ। छार्का ताङ्सोङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष सेनाङ गुरुङले झोलुङ्गे पुल बगाएपछि पिम्री भएर आउजाउ गर्नुपर्ने बाध्यता भएको बताए। वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्दा तीन घण्टा लाग्ने उनको भनाइ छ। डोल्पाका साबिकका मुकोट, छार्का र तिन्जे गाविसलाई जोड्न पुल निर्माण गरिएको थियो।

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७४ ०८:२४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT