कांग्रेसको ठहर-माओवादीले तीनबुँदे सहमति तोड्यो

कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौं — कांग्रेसले सरकार गठबन्धनमा रहेको माओवादी केन्द्रले हठात रूपमा एमालेसँग चुनावी तालमेल गरी सरकार निर्माणका बेला भएको तीन बुँदे राजनीतिक सहमति तोडेको ठहर गरेको छ ।

कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमितिको शुक्रबार बसेको बैठकले भनेको छ, ‘एमाले र माओवादी केन्द्रबीच भएको ६ बुँदे सहमतिले सरकारको वर्तमान गठबन्धन निर्माण गर्दा भएको ३ बुँदे सहमति तोडेको यो बैठक ठहर गर्छ ।’

सरकार निर्माणका बेला कांग्रेस, माओवादी र मधेस केन्द्रित दलबीच संविधान संशोधनसहितको तीनबुँदे सहमति भएको थियो । तर संविधान सशंोधनको मुद्दा पार नलाग्दै गठबन्धन तोडिएको भन्दै कांग्रेस माओवादी केन्द्रप्रति आक्रोशित बनेको छ । सरकार निर्माणका बेला भएको सहमति तोडिए पनि माओवादी केन्द्रलाई सरकारबाट अलग गराउने या नगराउने भन्ने विषयमा भने बैठकले केही बोलेको छैन । कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले माओवादीका मन्त्रीलाई हटाउने या मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन गर्ने विषय नउठेको बताए । कांग्रेसले तोकिएको मितिमा निर्वाचन सम्पन्न हुने निर्णयसमेत लिएको छ ।

कांग्रेसले एमालेसँग माओवादी केन्द्रले गरेको सहकार्यले देशलाई अनावश्यक रूपमा ध्रुवीकरणतर्फ धकेल्नुका साथै राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भावलाई कमजोर बनाउने निष्कर्ष निकालेको छ । ‘संविधान कार्यान्वयन, राष्ट्रिय एकता र विभिन्न जाति तथा समुदायबीचको सद्भाव र विश्वासका आधारमा देशलाई समृद्धि र विकासको मार्गमा अघि बढाउनेभन्दा पनि विभाजनको मानसिकतालाई प्रोत्साहन गर्दै’ कांग्रेसको निर्णयमा छ, ‘लोकतन्त्र, राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भावसमेतलाई कमजोर पार्नेतर्फ उन्मुख हुँदै आएको एमालेसँग माओवादी केन्द्रले गरेको सहकार्यले देशलाई अनावश्यक रूपमा ध्रुवीकरणतर्फ धकेलेको छ ।’

वर्तमान कम्युनिस्ट गठबन्धनले राष्ट्रिय एकता र लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यतालाई कमजोर बनाएको ठहर गर्दै कांग्रेसले विधिको शासनमा आधारित पद्धतिमार्फत त्यस्तो गठबन्धनको दृढताका साथ सामना गर्ने निर्णयसमेत गरेको छ । ‘शान्ति प्रक्रियाबाट विकसित नेपालको राजनीतिक सहमति, सहकार्य र मेलमिलापको कार्यदिशाबाट दिगो शान्ति, राजनीतिक स्थिरिता र आर्थिक समृद्धि हासिल गर्न सकिन्छ भन्ने हाम्रो दृढ विश्वास छ,’ कांग्रेसले भनेको छ, ‘विकसित परिस्थितिबाट विचलित नभई राष्ट्रिय एकता, लोकतान्त्रिक शासन, शान्ति प्रक्रिया र संविधान कार्यान्वयनमा जिम्मेवारीका साथ अघि बढ्न प्रतिबद्ध छ ।’

कांग्रेसले कम्युनिस्ट गठबन्धनसँग जुध्न समान सोच राख्ने सबैसँग सहकार्य गर्ने निर्णयसमेत लिएको छ । कांग्रेसले भनेको छ, ‘देशका सबै लोकतान्त्रिक, राष्ट्रवादी र प्रगतिशील राजनीतिक शक्तिहरूका बीचमा आपसी सद्भाव कायम राख्दै सहकार्य र आवश्यकताअनुसार चुनावी तालमेल गरी अघि बढ्ने
निर्णय गर्दछ ।’

यसैबीच कांग्रेसले समानुपातिकतर्फबाट सांसद बनेकालाई अपवादबाहेक पुन: त्यही सुविधा नदिने गरी उम्मेदवार छनोटको मापदण्ड तय गरेको छ । कांग्रेसको यो निर्णयले समानुपातिक प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदले अब प्रदेशसभा या प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्षतर्फ चुनाव लड्नुपर्नेछ । तर, अपवादबाहेक भन्ने शब्द राखेर कांग्रेसले केहीलाई दोहोर्‍याउन सक्ने बाटो भने खुलाएको छ ।

स्थानीय तहमा प्रमुख/उपप्रमुखका उम्मेदवार भएकाले पनि प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाका लागि उम्मेदवार बन्न नपाउने भएका छन् । साथै स्थानीय तहमा आधिकारिक उम्मेदवारविरुद्ध बागी हुने, बागी उम्मेदवारको प्रस्तावक र समर्थक हुनेलाई पनि उम्मेदवार नबनाइने निर्णय कांग्रेसले गरेको छ । उम्मेदवारको मापदण्डको प्रस्ताव महामन्त्री शशांक कोइरालाले बैठकमा राखेका थिए । त्यसलाई बैठकले सर्वसम्मत निर्णय गरेको कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य प्रदीप पौडेलले जानकारी दिए ।

कांग्रेसले असोज २७ भित्रै प्रदेश र प्रतिनिधिसभाका लागि प्रत्यक्ष र समानुपातिकतर्फका उम्मेदवार टुंगो लगाउने निर्णय लिएको छ ।

देउवाले प्रदेश र प्रतिनिधिसभाका लागि उम्मेदवार छनोट गर्न आधिकारिक निकाय संसदीय समिति चाँडै नै बनाउने घोषणासमेत बैठकमा गरेका छन् । बैठकले वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल पक्षसँग परामर्श गरी संसदीय समिति गठनका लागि सभापति देउवालाई अधिकार दिइएको निर्णय गरेको छ ।

बैठकमा लोकतान्त्रिक गठबन्धन निर्माण गर्नेगरी चुनावी तालमेलका लागि सहमति जुटाउन गठित कार्यदलका सदस्य पूर्णबहादुर खडकाले चुनाव जित्न सक्नेलाई ६ दलको सामूहिक उम्मेदवार बनाउने गरी छलफल अघि बढेको जानकारी गराएका थिए ।

बैठकमा केन्द्रीय सदस्य महेश आचार्यले तत्काल लोकतान्त्रिक गठबन्धनलाई औपचारिकता दिएर चुनावी माहोलमा पार्टी एकढिक्काका साथ होमिनुपर्ने बताए । उनले पार्टीभित्रको आन्तरिक झैझगडा अन्त्य गरेर चुनावमा जानुपर्ने बताए । केन्द्रीय सदस्य एनपी सावद र गगन थापाले लोकतान्त्रिक गठबन्धन निर्माण किन गर्ने भन्नेबारे पार्टीले स्पष्ट दृष्टिकोण ल्याउनुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७४ ०७:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कांग्रेस र एमालेद्वारा उम्मेदवार सिफारिस

माओवादी, राप्रपा र नेमकिपा छलफलमै
लीला श्रेष्ठ

भक्तपुर — कांग्रेस र एमाले भक्तपुरले प्रतिनिधि र प्रदेशसभा निर्वाचनका आकांक्षी उम्मेदवारको नाम पार्टी केन्द्रीय समितिमा सिफारिस गरेका छन् । कांग्रेसले क्षेत्र नं. १ मा प्रतिनिधिसभा प्रत्यक्षतर्फ बाबुराजा जोशी, नवराज दाहाल, यादवप्रसाद अधिकारीको नाम सिफारिस गरेको छ ।

समानुपातिकतर्फ अम्बिकादेवी झा ‘शारदा’, सुभद्रा काफ्ले, पुरुषोत्तम लामिछाने र गणेशकुमार प्रजापतिको नाम सिफारिस भएको जिल्ला सचिव उद्धव सिलवालले जानकारी दिए ।

यसैगरी, कांग्रेसले क्षेत्र नं. २ मा प्रतिनिधिसभा प्रत्यक्षतर्फ जिल्ला सभापति दुर्लभ थापा, तरुण दलका पूर्वअध्यक्ष विनोद कायस्थ, कवीर राणा, सांसद रामेश्वर ढुंगेल, माथवरसिंह बस्नेत, भेषबहादुर कार्की र सांसद मनमोहन भट्टराईको नाम सिफारिस गरेको छ । समानुपातिकतर्फ रामप्रसाद दवाडी, अच्युतप्रसाद मिश्र र गौरी खड्का केसी सिफारिसमा परेका छन् ।

एमालेले क्षेत्र नं. १ बाट प्रतिनिधिसभा प्रत्यक्षतर्फ कृष्णराम गेलाल, प्रेम श्रेष्ठ र नारायणी दंगालको नाम सिफारिस गरेको छ । समानुपातिकतर्फ केदार अधिकारी, नारायणभक्त बाटी र मन्दरा मिश्रको नाम सिफारिस गरिएको छ । २ नं. मा प्रतिनिधिसभा प्रत्यक्षतर्फ पूर्वउद्योगमन्त्री महेश बस्नेतको नाम सर्वसम्मत सिफारिस गरिएको छ भने समानुपातिकतर्फ गणेशबहादुर खत्री, निर्मल भट्टराई र मालती पौडेलको नाम सिफारिस भएको छ ।

यता प्रदेशसभातर्फ कांग्रेसले निर्वाचन क्षेत्र नं. १ अन्तर्गत प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. १ चाँगुनारायणबाट प्रत्यक्षतर्फ क्षेत्रीय सभापति जीवन खत्री, प्रवीण वन, कृष्णलाल भँडेल, मनोजकुमार थापा, धर्मराज थापामगर, सुरेश श्रेष्ठ, किरण न्यौपाने र यज्ञविक्रम थापाको नाम सिफारिस गरेको जनाएको छ । समानुपातिकतर्फ सरु बानियाँ, हरिप्रसाद नेपाल, विजेश अवाल, शंकरप्रसाद गौतम, रूपा थापा, शिवप्रसाद मुनकर्मी, राधा कार्की, गंगालक्ष्मी अवाल, संगीता फुयाल, विजयालक्ष्मी सुवाल, सावित्री लामिछाने, सानुमान लामा तामाङको नाम सिफारिस भएको छ ।

क्षेत्र नं. १ कै प्रदेश २ भक्तपुरबाट प्रत्यक्षतर्फ रवीन्द्र प्रधान, नारायणप्रसाद तमखु, अनिल भुजु, समानुपातिकतर्फ रजनी जोन्छे, दयामान कर्माचार्य, रमा शिल्पकार, रञ्जना कक्षपति, सुन्दर भेले, धर्मरत्न खाइतु, किरण शिल्पकार र सुरेशराज भण्डारीको नाम सिफारिस भएको छ । त्यसैगरी, एमालेले प्रदेशसभातर्फ क्षेत्र नं. १ अन्तर्गत प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. १ चाँगुनारायणबाट प्रत्यक्षतर्फ हरिशरण लामिछानेको नाम सर्वसम्मत सिफारिस गरेको छ भने समानुपातिकतर्फ सावित्री थापा, शिवराम तिमल्सिना र राजु सुवेदीको नाम सिफारिस भएको छ । क्षेत्र नं. १ अन्तर्गत प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. २ भक्तपुरबाट प्रत्यक्षतर्फ रोमन शिलाकार तथा समानुपातिकतर्फ माइलाबाबु देउला, रञ्जु नापित र सरस्वती बाटीको नाम सिफारिस भएको प्रदेश कमिटी सचिव भाइकृष्ण श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

जिल्लाको क्षेत्र नं. २ अन्तर्गत प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूर्यविनायकबाट कांग्रेसले प्रत्यक्षतर्फ पार्टी सचिव उद्धव सिलवाल, नारायण खायमली, अंगद खडका, सुशील बस्नेत, कृष्णमुरारी न्यौपाने, रामगोपाल न्यौपाने, शंकर केसी, विदुरमानसिंह बस्नेत, विनोद ढुंगेल र सुनील ठकुरीको नाम सिफारिस गरेको छ । समानुपातिकतर्फ राजनकाजी त्वाती, पूर्ण नेपाली बिसुङ्खे, रोजी बिसुङ्खे, शशि बस्नेत, नीलकमल ध्वजु, सावित्री कार्की, ललिता धिताल पोखरेल, विजया शर्मा कोइराला र हीरालक्ष्मी कोजुको नाम सिफारिस भएको छ ।

क्षेत्र नं. २ को प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. २ मध्यपुर थिमिबाट प्रत्यक्षतर्फ पूर्वसभापति गणेशमान चक्रधर, सन्तोष भट्टराई, महासमिति सदस्य मदनकृष्ण श्रेष्ठ, मध्यपुरनगर सभापति सुरेन्द्र श्रेष्ठ, महेश श्रेष्ठ, मुरारीप्रसाद आचार्य, गोकुल शर्मा, केदार खड्का र गणेशमान कुटुको नाम सिफारिस भएको छ । समानुपातिकतर्फ जीवन सिजापति, उर्मिला वन, सीताराम दुगु, ओमप्रकाश श्रेष्ठ, भगवती अधिकारी र कल्पनादेवी पोखरेलको नाम सिफारिस भएको छ ।

क्षेत्र नं. २ अन्तर्गत प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूर्यविनायकबाट एमालेले प्रत्यक्षतर्फ जिल्ला अध्यक्ष राजेन्द्र राजथला र शशिजंग थापाको नाम सिफारिस गरेको छ भने समानुपातिकतर्फ चित्रबहादुर अछामी, धु्रवराज विष्ट र सरिता भट्टराईको नाम सिफारिस भएको छ । क्षेत्र नं. २ अन्तर्गत प्रदेश निर्वाचन क्षेत्र नं. २ मध्यपुर थिमिबाट प्रत्यक्षतर्फ एमाले जिल्ला उपाध्यक्ष बचन देउजाको नाम सिफारिस भएको छ भने समानुपातिकतर्फ चन्दनकृष्ण श्रेष्ठ, दीपेन्द्र थापा र सुशीला सुवेदीको नाम सिफारिस गरिएको छ । यता, माओवादी केन्द्रले भने पार्टीको पोलिटब्युरो बैठकपछि मात्र निर्णय हुने जनाएको छ । नेमकिपा, राप्रपालगायतका दलहरूले पार्टीभित्र बैठक बसिरहेको र निर्णय हुन बाँकी रहेको जनाएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७४ ०७:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्