राष्ट्रसंघ मानव अधिकार परिषद सदस्यमा सबैभन्दा बढी मतले नेपाल विजयी

चन्द्रशेखर अधिकारी

काठमाडौं — संयुक्त राष्ट्रसंघको मानव अधिकार परिषद्मा नेपाल सबैभन्दा बढी मत ल्याएर एसिया प्यासिफिक क्षेत्रबाट सदस्यमा विजयी बनेको छ । नेपालले एसिया प्यासिफिकको तर्फबाट उमेदबारी दिएको थियो । नेपाल, कतार, पाकिस्तान, अफगानिस्तान र मलेसिया यसको सदस्यमा प्रतिस्पर्दा गरिरहेका थिए ।

पहिला माल्दिभ्स पनि रहेकोमा उसले पहिले नै उमेदवारी फिर्ता लिएको थियो । नेपालले परिषदमा जित्ने पहिले नै निश्चित जस्तै थियो ।
 
पाँचमध्ये चार मुलुक यो पदमा जाने हुनाले एक मुलुक फालिने थियो । 

खाडीमा देखिएको पछिल्लो तनावले कतार र  मलेसियालाई बेफाइदा हुने विश्लेषण गरिएको थियो । तर कतारले आफूलाई दोस्रो पोजिसनमा राख्न सफल भयो । नियोग उपप्रमुख निर्मल काफ्लेले टेलिफोनबाट दिएको जानकारी अनुसार नेपालले एक सय ६६, दोस्रोमा कतारले एक सय ५५ र तेस्रोमा पाकिस्तान १ सय ५१ र चौथोमा अफागानिस्तानले एक सय ३० मत ल्याएर दुई वर्षका लागि सदस्य भएको हो । नेपाल यो समूहको सबैभन्दा बढी मत ल्याउने मुलुक हो ।
 
आसियान मुलुक मलेसिया भने एक सय २९ मतले पाँचौ भएर सदस्य हुनबाट चुकेको छ । सार्कका तीनै मुलुक नेपाल, पाकिस्तान र अफगानिस्तान यसको सदस्य बनेको हो । सार्क सदस्य मुलुकबीच बेमेल भएको भए नेपाल यसमा चुक्ने थियो । त्यसो नहुँदासार्कको अध्यक्ष मुलुकले यसमा सफलता चुमेको छ । उक्त कार्यको लागि राष्ट्रसंघमा रहेका नेपाली स्थायी प्रतिनिधी दुर्गा भट्टराईको मेहनत र प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले राष्ट्रसंघमा गरेको सम्बोधन उपयोग रहेको अधिकारीहरुले बताएका छन् ।
 
कूटनीतिक लविङसँगै नेपालको सुध्रदो राजनीतिक अवस्था र नेपालप्रति मित्र राष्ट्रको माया र सदभाव यसको लागि महत्वपूर्ण बनेको छ । स्थायी प्रतिनिधी भट्टराईले पछिल्लो समय भोटकै लागि सात मुलुकसँग कूटनीतिक सम्बन्ध नै स्थापाना गरेका थिए । नेपालले यसलाई प्रतिष्ठाको विषय बनाएर अघि बढेको थियो ।
 
यो नेपालले सुरक्षा परिषदको अस्थायी सदस्यमा जितेजस्तो नभए पनि पछिल्लो समय खस्कदो कूटनीतिक अवस्थामा यो जितले नेपाललाई नेपालको शाख बढेको छ । नेपालको मानव अधिकार पक्ष फितलो रहेको भनिइएको अवस्थामा यो पदमा नेपाल जानपर्ने भन्दै परराष्ट्र अधिकारीले राजनीतिक नेतृत्वलाई सहमत गराएका हुन् । मानव अधिकारको विषयमा पटक पटक कुरा उठेपछि अघिल्लो सरकारको पालामै यसमा नेपालले उमेदवारी दिने निर्णय लिएको थियो ।
 
उक्त निर्णय पछिल्लो सरकार अर्थात पुष्पकमल दाहाल प्रधानमन्त्री रहँदा पारित भएर यो प्रक्रिया अघि बढेको थियो । परराष्ट्रले लामो कूटनीतिक लविङ गरेको थियो । नेपालले दुई वर्ष अघि देखि यसमा तयारी  गरेको थियो । नेपालको मानवअधिकार प्रतिको प्रतिवद्धता अन्तराष्ट्रिय समुदायसमक्ष राख्ने यो फोरम हो ।
 
उक्त परिषद ४७ सदस्यीय हुन्छ । त्यसमा अफ्रिकी देशबाट १३, एसिया प्यासिफिबाट १३, पूर्वी युरोपबाट ६, पश्चिम युरोपबाट ७, ल्याटिन अमेरिका र क्यारवियनबाट ८ गरि कुल ४७ रहनेछ । यसको कार्यकाल तीन वर्षको लागि हुनेछ । अफ्रिकी राज्यमा चार आवश्यक रहेकोमा चार मुलुक (अंगोला, कंगो, नाइजेरिया र सेनेगल), पूर्वी/पश्चिम युरोप तथा अन्य राष्ट्रहरुमा चार खाली रहेकोमा स्लोभागिया, युक्रेन, स्पेन र अस्ट्रेलिया तथा ल्याटिन अमेरिका तथा क्यारेवियन मुलुकमा तीन खाली रहेकोमा चीली, पेरु र मेक्सिकोको मात्र उमेदवारी परेकाले ति स्थानमा निर्वाचन आवश्यक रहेन ।

तर एसिया प्यासिफिकमा भने चार पदको लागि पाँचले उमेदवारी दिएको कारण निर्वाचन भएको हो । यदि यो पद निकै नै महत्वपूर्ण रहने भए अन्य मुलुकले पनि सुरक्षा परिषदको अस्थायी पदमा झै दावेदारी दिने थिए । तर पनि नेपालको परिवेशमा यसको महत्व रहन्छ । नेपालले यसअघि सन् १९९५ देखि २००० सम्म, २००४ देखि २००६ मा सदस्य रहेको थियो भने १९९९ देखि २००० सम्म नेपाल यसको उपाध्यक्ष नै थियो ।

प्रकाशित : आश्विन ३०, २०७४ २१:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

फेवातालमा खसे ७ प्याराग्लाइड

सराङकोटबाट उडेका प्याराग्लाइड चर्को हावा लागेपछि सन्तुलन गुमाएर तालमा खसे पनि सबैको तत्कालै उद्धार
लालप्रसाद शर्मा

पोखरा — उडिरहेका बेला एक्कासी आएको हावाहुरीले ७ प्याराग्लाइड सोमबार फेवातालमा खसेका छन् । प्रहरी तथा डुंगा व्यवसायीले तत्कालै उद्धार गरेका कारण मानवीय क्षति भने हुन पाएन ।

दिउँसो सवा २ बजे सराङकोटबाट उडेका ती प्याराग्लाइडिङ चर्को हावा लागेपछि सन्तुलन गुमाएर तालमा खसेका हुन् । पोखरा, ब्लुस्काई, कस्मिक, फ्लाई नेपाल, फ्रन्टियर र माउन्टेन फ्लाएर कम्पनीबाट यात्रीसहित प्याराग्लाइडिङ उडेका थिए । हल्लनचोक, खहरे र वाटरफ्रन्ट साइडमा प्याराग्लाइडिङ खसेको प्रहरीले जनायो ।

डुंगा व्यवसायी र प्रहरीले तत्काल उद्धार गरेकाले सबै सुरक्षित छन् । उद्धार भएकामा ७ नेपाली पाइलट, ३ चिनियाँ र एक सिंगापुरका पर्यटक छन् । उद्धार गरेलगत्तै ३ पर्यटक सम्पर्कविहीन भएकाले पहिचान नभएको प्रहरीले जनाएको छ । केहीले पोखरा छाडिसकेका छन् ।

वडा प्रहरी कार्यालय बैदामका निरीक्षक वसन्त शर्माका अनुसार माउन्टेन फ्लायर्सका पाइलट जितेन्द्र पुर्जाले कम्पनीसँग सम्पर्क नगरी आफ्नै ढंगले पर्यटक लगेर प्याराग्लाइडिङ गरेका थिए । उद्धारलगत्तै उनी सम्पर्कविहीन भएको शर्माले बताए । ‘दुई प्याराग्लाइड तालमा खसेको मैले पनि देखें । तत्कालै उद्धारमा लाग्यांै,’ उनले भने, ‘समयमै उद्धार भएकाले मानवीय क्षति हुन पाएन ।’

उद्धारका लागि प्रयोग गरिएको एक डुंगासमेत डुबेको छ । हावाले तालमा छाल ल्याएपछि उद्धारकर्ता सबै खसेका थिए । उनीहरूको पनि उद्धार गर्नुपरेको थियो । लाइफ ज्याकेटका कारण सबै सुरक्षित भएको उद्धारमा खटिएका सन्दीप परियारले बताए । ‘तालमा प्याराग्लाइडिङ खसेको देख्नासाथ ६ जना उद्धारमा खटेका थियौं । हामी चढेको डुंगा नै डुब्यो तर पनि उद्धार गर्न सफल भयौं,’ उनले भने । डुंगा डुबेपछि थप चार डुंगा त्यहाँ पुर्‍याएर उद्धार गरिएको थियो ।

घरमा बसिरहेका १५ वर्षीय नारायण राजवंशी पनि उद्धारमा खटिएका थिए । ग्लाइडर खसिरहेको देखेपछि उनले कायाक लिएर एक चिनियाँ पर्यटकको उद्धार गरेका थिए । कायाकमै पर्यटकलाई राखेर किनारमा ल्याएका थिए । केही प्याराग्लाइडिङ तालको किनारमा खसेकाले आफैं बाहिर आएका थिए ।

नेपाल हवाई खेलकुद संस्थाका प्रथम उपाध्यक्ष सोवित बानियाँले अकस्मात् आएको हावाहुरीले तालमा खस्न पुगेको बताए । ‘उड्ने बेलामा मौसम सफा थियो । एक्कासी हावा आएपछि सन्तुलन गुमेर तालमा खसे,’ उनले भने, ‘हावा कम र बढी भएमा समस्या आउने भएकाले सावधानी भने अपनाउनु पर्छ ।

प्रकाशित : आश्विन ३०, २०७४ २१:००
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT