हिउँ परेपछि मुस्ताङ सेताम्मे

विनोद त्रिपाठी

मुस्ताङ — मंगलबार राति एक्कासी बढेको चिसोले मुस्ताङका अधिकांश बस्तीमा हिमपात भएको छ । तल्लो भेगमा पानी परेको छ भने उपल्लो क्षेत्रका भू-भागमा हिमपात भइरहेको छ। 

सदरमुकाम जोमसोम बजार लगायत वरपर क्षेत्रमा बुधबार आज बिहानीदेखि नै हिमपात भएको हो। हिउँ घाँसा, टुकुचे, कोवाङ, लेते, मार्फा, ठिनी, कागवेनी लगायतका क्षेत्रमा धेरै परेको छ। अग्ला डाँडाहरु सेताम्मे देखिएका छन्। जोमसोम बजार सेतै देखिएको छ। मुक्तिनाथ मन्दिर र यो क्षेत्र वरपर हिउँले पुरै डाँडाहरु हिउँले सेता बनेका छन्।

Yamaha

बजारमा भन्दा अन्य गाउँवस्ती र उच्च पहाडमा अत्यधिक परेको जोमसोम विमानस्थल तापमापन केन्द्रले जनाएको छ। मंगलबार रातिदेखि नै जोमसोमको न्युनतम तापक्रम माइनस ६ डिग्री सेन्टिग्रेडमा झरेको छ।

हिउँ परेपछि घर बाहिरको जनजीवन कष्टकर बनेको छ। बिहानैदेखि घर बाहिर कोहि निस्कन सकेका छैनन्। पसलहरु बन्द छन्। आन्तरिक पर्यटक आएका छैनन्। चिनियाँ तथा तेस्रो मुलुकका पर्यटकहरु होटलमा बसेका छन्। साना होटलहरु बन्द छन्। सरकारी कार्यालयमा कर्मचारी निकै कम छन्। कार्यालय कुर्न बसेका कर्मचारी कोठा भित्रै बस्न बाध्य छन्।

चार वर्षपछि जोमसोममा हिउँ देखिएको निर्वाचन कार्यालयका कर्मचारी छत्रदास बैरागीले बताए। 'खेतीपातीलाई पुग्नेगरी अझै हिउँ परेको छैन,' उनले भने। धेरै सरकारी कार्यालयमा कर्मचारी बसेका छैनन्। सेवाग्राही कोही पनि नआउने भएकोले अधिकांश कर्मचारी बिदा मिलाएर घर गएका छन्।
हिउँ जोमसोम बजारमा भन्दा वरपरका डाँडामा धेरै परेको छ। जोमसोममा भन्दा तल लेते र कोवाङमा धेरै हिउँ परेको स्थानीयको भनाइ छ। उपल्लो मुस्ताङमा हिउँ नपरेपनि अत्यधिक चिसो बढेको छ। यो मौसममा मुस्ताङका घरहरुमा अधिकांश स्थानीय बसेका छैनन्। चिसो छल्न सबैजसो पोखरा, काठमाडौं, चितवन, वुटवल र भारत तर्फका विभिन्न सहरमा पुगेका छन्।

जोमसोम विमानस्थल तापमापन शाखाका अनुसार, चिसो बढेकोले हवाइयात्रुको चाप निकै कम भएको छ। नेपालीहरुको ओहोरदोहोर शुन्य जस्तै छ। तेस्रो मुलुकका पर्यटकहरु चिसोमा खेल्न आउने भएकोले अहिले दैनिक १/२ उडान मात्र भएको छ।

जोमसोमको अधिकतम तापक्रम माइनस २ र न्युनतम तापक्रम माइनस ६ डिग्री सेन्टिग्रेड रहेको बिमानस्थल कार्यालयले जनाएको छ। ‘न्युनतम तापक्रम कम भएकोले हिउँ परेको हो,’ बिमानस्थल प्रमुख विष्णुप्रसाद अधिकारीले भने, 'हिउँ परेपनि तुवाँलो नलागेकोले उडानमा समस्या भएको छैन।’ हिउँसँगै पानी परेकोले आकाश खुलेको उनले जानकारी दिए।

प्रकाशित : माघ १०, २०७४ १२:३१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अब सजिलै मुक्तिनाथ

विनोद त्रिपाठी

मुस्ताङ — कागबेनी उकालो लागेपछि धेरै तीर्थालुलाई लाग्थ्यो– अब यो भीर कसरी चढ्ने होला ? यो केही वर्षअघिको कुरा हो । अब भीर देख्नेबित्तिकै आत्तिने दिन गए । सडक सुविधाले यात्रुलाई यो बाटामा सधैं डुलिरहन पाए हुन्थ्योझैं लाग्छ ।

प्राकृतिक रूपमा मनमोहक त छ नै । सफा, शान्त र स्निग्ध पनि छ । त्यसैमा कालोपत्रे सडक मुस्ताङको ‘सुनमाथि सुगन्ध’ जस्तै बनेको छ । विकसित मुलुकको झल्को दिने गरी फनफनी घुमेको छ, मुक्तिनाथ मन्दिर जाने सडक । ३८ ठाउँका ठूला घुम्ती पार गर्दा मन्दिर पुग्ने जोकोहीलाई लाग्छ, कुनै अर्को ग्रहमा पुगिरहेको छु ।

सडकबाट सजिलै उत्तर र दक्षिणतर्फका हिमालय शृंखलाको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । दक्षिणतर्फको धौलागिरि हिमाल र उत्तरतर्फका नीलगिरि र थोराङ्लापास शृंखलाले पर्यटकलाई निकै लोभ्याउँछन् । १० वर्ष अघिसम्म सामान बोकेका खच्चडको लर्को देखिन्थ्यो । यात्रु घोडामा ओहोरदोहोर गरेका भेटिन्थे । बेनीदेखि मुक्तिनाथसम्म कच्ची सडक बन्यो । जिप चल्न थाले । अहिले खच्चड देख्नै मुस्किल पर्छ । घुमफिरका लागि आउने पर्यटकले रहरले मात्र घोडा चढ्छन् । जब सडक फराकिलो बन्यो अनि साना सवारी होइन, ठूला बसको यात्राबाटै सजिलै मुक्तिनाथ मन्दिर पुग्ने सुविधा मिलेको छ । यही असोजदेखि सञ्चालनमा आएको कागबेनी–मुक्तिनाथ कालोपत्रे सडकले ठूला सवारी चलाउन झनै सहज बनाइदिएको छ ।

सडक कालोपत्रे भएपछि मन्दिर पुग्ने दर्शनार्थीले सुविधा पाएका छन् । १२ किमि लामो यो खण्ड कुल २१ करोड लागतमा निर्माण भएको हो । दुई खण्डमा विभाजित गरेर काम सम्पन्न भएको जिल्ला प्राविधिक कार्यालयले जनाएको छ । पहिलो खण्डमा एपेक्स जोशी जेभी कम्पनीले ७ किमि सडक निर्माण गरेको हो भने बाँकी ५ किमि एपेक्स अमिक कम्पनीले निर्माण गरेको हो । ०७२ असार २७ देखि काम सुरु भएको सडक निर्माण सम्पन्न गर्न ०७४ को असार २६ गतेसम्म म्याद दिइएको थियो । मन्दिर जाने सडकमध्ये यो खण्ड सबैभन्दा जोखिम मानिन्छ । गत वैशाखमा दर्शनार्थी बोकेको बस दुर्घटना हुँदा ५ जनाको मृत्यु र ३५ जना घाइते भएका थिए ।

जोमसोमदेखि कागबेनीसम्म कालीगण्डकी करिडोरकै मूल सडकबाट सवारी पुग्नेछन् । त्यसपछि सवारी पूर्वतर्फ मोडिएर मुक्तिनाथ जाने ठाडो उकालो सडकतर्फ जानुपर्नेछ । पर्यटक र मन्दिर आउने दर्शनार्थीलाई मध्यनजर गरेर सडक कालोपत्रे गर्ने योजना अघि सारिएको थियो । निकै जोखिम र डरलाग्दो भीर पार गर्नुपर्ने भएकालेकतिपय दर्शनार्थी कागबेनीदेखि हिंडेरै मुक्तिनाथ पुग्छन् ।

‘यो सडकमा निकै जोखिम मोल्नुपथ्र्यो । अहिले ढुक्कले गाडी चलेका छन्,’ बस तथा जिप व्यवसायी समिति अध्यक्ष मीनप्रसाद थकालीले भने । सडक कालोपत्रे भएपछि मुक्तिनाथ पुग्ने दर्शनार्थीको संख्या बढेको उनले सुनाए । कालोपत्रे ३ दशमलव ५ मिटर र सडक ६ दशमलव ५ मिटर फराकिलो छ । ढल, पर्खाल निर्माण गरिएका छन्, सबै सवारीलाई अनुमति दिइएको छ । यो सडक मन्दिरभन्दा अलि वर बसपार्कसम्म पुगेको छ । वातावरण नब्रिगियोस् भनेर मन्दिरको गेटसम्म सवारी लान निषेध गरिएको छ ।

हाल जिप पार्कदेखि मन्दिरसम्म घोडाको प्रयोग हुँदै आएको छ । हिंड्न नसक्नेले घोडा प्रयोग गरे पनि अधिकांश दर्शनार्थी जिप पार्कदेखि १० मिनेट हिँडेरै मन्दिर पुग्ने गर्छन् । कोरलादेखि बेनीसम्मको कालीगण्डकी करिडोर सडकभन्दा अगावै कागबेनीदेखि मुक्तिनाथ पुग्ने बाटो कालोपत्रे गरिएको हो । कागबेनी–मुक्तिनाथ सडक मुस्ताङकै पहिलो कालोपत्रे सडक हो ।
‘तोकिएकै मितिमा सडक निर्माण सक्यौंं, प्राविधिक कार्यालयका प्रमुख इन्जिनियर रवीन्द्र तिवारीले भने, ‘यो सडक नै मुस्ताङको पहिलो कालोपत्रे सडक हो ।’ सडक छिटो सम्पन्न गर्न दुई खण्डमा विभाजित गरेर दुईवटा ठेकेदार कम्पनीलाई निर्माणको जिम्मा दिइएकाले समयमै सकिएको उनले बताए । यो सडकमा वर्षभरि नै सवारी चलाउन सकिने उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : पुस १७, २०७४ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT