विद्यार्थीले हेरे चरा  

अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — हरेक वर्षको वैशाख पहिलो साता वन्यजन्तु सप्ताह मनाइन्छ । यो पटक पनि शनिबारदेखि ‘समृद्धिका लागि वन्यजन्तु’ नाराका साथ सप्ताह सुरु भएको छ । 

देशभरका निकुञ्ज, आरक्ष र संरक्षित क्षेत्रसहित काठमाडौंमा वन तथा वातावरण मन्त्रालयमातहतको राष्ट्रिय निकुञ्ज विभागले संरक्षण सहयोगी संस्थाहरुसँग मिलेर वन्यजन्तु र चराचुरुंगी संरक्षणसम्बन्धि विविध जनचेतनामूलक कार्यक्रम अघि बढाएको छ ।

सप्ताहको दोस्रो दिन आइतबार वन विज्ञानका विद्यार्थी, चराप्रेमी र संरक्षणकर्मीहरुले ३ सय भन्दा बढी चराका प्रजातिको बासस्थान गोदावरी–फुलचोकीमा चरा अवलोकन (बर्ड वाचिङ) का साथै चरा पहिचान गरे ।

नेपाल पन्छी संरक्षण संघ (बीसीएन) ले संयोजन गरेको चरा अवलोकनमा काठमाडौं फरेष्ट्री कलेज (क्याफकल) मा वन विज्ञान पढ्ने विद्यार्थीदेखि चराप्रेमी र संरक्षणकर्मी ओइरिए ।

करिब तीन घण्टाको चरा अवलोकनमा विज्ञ र विद्यार्थीले ७० प्रजातिका चरा र तिनको आवाज पहिचान गरे । विद्यार्थी र चराप्रेमीलाई तीन वटा समूह बनाएर चरा अवलोकनका साथै पहिचान गराइएको बीसीएनका चराविज्ञ ज्योतेन्द्रज्यू ठकुरीले कान्तिपुरलाई बताए ।

ठकुरीका साथै बीसीएनका महासचिवसमेत रहेका विमल थापा र टेक घर्ती मगरले विद्यार्थी र चराप्रेमीलाई चरा पहिचान गर्न सघाए । क्याफकल कलेजका भाइस प्रिन्सिपल तथा बाघविज्ञ डा.झमकबहादुर कार्कीले डिप्लोमा र ब्याच्लर लेभलका विद्यार्थीलाई चरा बुझुन भनेर अवलोकनमा सहभागी गराएको बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७५ १६:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एनजीओले अधिकारमात्र सिकाए: मुख्यमन्त्री गुरुङ 

लालप्रसाद शर्मा

पोखरा — प्रदेश ४ का मुख्यमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले नेपालका गैरसरकारी संस्था (एनजीओ) ले नेपाली जनतालाई अधिकारमात्र खोज्न सिकाउने तर नागरिकको कर्तव्यबारे नसिकाउने गरेको बताएका छन् ।

अधिकारले मात्र एकखालको विद्रोह, संघर्ष र दबाव मात्रै सिर्जना गरेको भन्दै उनले अधिकारसँगै एनजीओहरुले कर्तव्य पनि सिकाउनु पर्नेमा जोड दिए।

विकास र चेतनाको भरोसायोग्य साझेदार एनजीओ रहेकाले समन्वय गरी काम गर्न चाहेको उनले बताए। ‘एनजीओले आफ्नो रणनीति र एजेन्डा भन्दा पनि सरकारको उद्देश्यअनुसार चल्नु पर्छ,’ गैरसरकारी महासंघ ४ नम्बर प्रदेशको नागरिक सम्मेलन तथा प्रथम अधिवेशनको आईतबार उद्घाटन गर्दैै उनले भने, ‘हाम्रो प्रदेश विकासको सम्भावना धेरै भएको प्रदेश हो। स्रोतसाधन प्रर्याप्त छन्। त्यसैले सरकाररसँग मिलेर प्रदेशको विकासमा हातेमालो गरेर अघि बढ्नुपर्‍यो।’ सरकारसँग नसोधी अन्धाधुन्ध रुपमा काम गर्न नपाईने भन्दै उनले सरकारसँग मिलेर अघि बढ्न उनले सुझाए।

एनजीओको अहिलेसम्मको गतिविधि एउटा सचेत नागरिक र राज्यले खोजेको जस्तो नपाइएको मुख्यमन्त्री गुरुङले बताए। राष्ट्र, राष्ट्रियता र जनताप्रति पुर्नजागरणमा सहयोग पुर्‍याउनु पर्ने कर्तव्य एनजीओहरुको पनि रहेको उनको भनाई थियो। ‘मेरो राष्ट्र, जनता र म हामी बिना देशको प्रतिष्ठा र समृद्धि पनि हुन सक्दैन,’ उनले भने, ‘लक्षित वर्गमा सहयोग पुग्ने गरी काममा लाग्नुहोस्।’

एनजीओ यतिबेला सरकारको समानान्तर संस्था हुन खोजेको, नियन्त्रण हुन नसकेको र सरकारको भावना विपरीत एनजीओ चलेको आवाज उठेको उनले बताए। एनजीओको काम देशकै विकास भएकाले सरकारसँग समन्वय गरी मिलेर अघि बढ्नुपर्नेमा उनको जोड थियो।

राज्य र सरकार मूल कुरा भएकाले यसलाई केन्द्रमा राखेर काम गर्न उनले अनुरोध गरे। ‘चेतनाको जगतमा राज्यको एउटा अंग एनजीओको महत्पपुर्ण भूमिका रहेको छ। राज्यलाई कतिपय कुरामा ध्यानाकर्षण गराउने काम पनि गरेको छ,’ उनले भने, ‘तर सदरमुकाम लगायत सुघममा मात्रै केन्द्रीत भएको आरोपबाट पनि मुक्त हुनुहोस्।’ एउटै गाउँमा १४ एनजीओले काम गरेको भए पनि कुनै परिवर्तन नदेखिएको उदाहरण दिदै उनले समुदायमा पिछाडिएका वर्गलाई उठाउने काम गर्न अनुरोध गरे। सानोतिनो काममा नअल्झिई एउटै क्षेत्रमा केन्द्रीत भएर देखिने गरी काम गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।

सोमबारसम्म चल्ने सम्मेलनमा प्रदेश ४ मा विकासका अवसर, सम्भावना र प्राथमिकता, दिगो विकास लक्ष्य, विपद् व्यवस्थापनको अवस्था, चुनौति र सम्बोधन, गैससहरुको व्यवस्थापनको लागि प्रदेश तहमा कानुनी व्यवस्था, दिगो विकास लक्ष्य र बालबालिकाको सवाल र गैसस मार्गचित्र तथा भूमिका सम्बन्धमा नीतिगत रुपमा छलफल हुने छ।

साथै प्रथम अधिवेशनबाट नयाँ कार्यसमितिको चयन पनि हुने प्रदेश संयोजक देवीप्रसाद तिम्सिनाले बताए। कार्यक्रममा प्रदेशका ११ वटै जिल्लाबाट नागरिक समाज र महासंघमा आवद्ध संस्थाका प्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको गैसस महासंघका सचिव रामप्रसाद सुवेदीले बताए।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७५ १५:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्