३९ प्रतिशत विद्यार्थी भर्ना

रासस

काठमाडौँ — सरकारले यस वर्ष विद्यालय बाहिर रहेकामध्ये ३९ प्रतिशत विद्यार्थी मात्र विद्यालयमा भर्ना गरेको छ ।

Yamaha

वैशाख महिनाभरी सञ्चालित विद्यार्थी भर्ना अभियानमा ८८ हजार ८ सय ८७ विद्यार्थीमध्ये ३४ हजार ३ सय ४४ जना मात्र भर्ना गरिएको शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका प्रवक्ता बैकुण्ठ अर्यालले जानकारी दिए । उनका अनुसार भर्ना गरिएका विद्यार्थी प्राथमिक तहका हुन् ।

सरकारले विद्यालय जाने उमेर समूहका विद्यार्थीलाई विद्यालयमा ल्याउनका लागि घरदैलो अभियान सञ्चालन गरेको थियो । उनले अभियानमा कक्षा १ देखि दशसम्म करिब सात लाख २४ हजार विद्यार्थी भर्ना गरिएको बताए ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मुगुमा एक विद्यार्थी भर्ना गरी अभियानको सुरुआत गरेका थिए । प्रवक्ता अर्यालले बाँकी भर्ना हुन नसकेका विद्यार्थीलाई शैक्षिक सत्रभरी भर्ना गर्न पहल गरिने बताए ।

अभियानमा यस वर्ष ७ सय ७७ विद्यार्थीको अभिभावकत्व ग्रहण गरिएको छ । ती विद्यार्थीलाई प्रधानमन्त्री, मन्त्री, सांसद, नगरप्रमुख तथा उपप्रमुख, चलचित्र नायक आदिले विद्यालयमा भर्ना गरेर अभिभावकत्व ग्रहण गरेका छन् ।

यस वर्ष गरिब, अपाङ्गता भएका र पिछडिएका क्षेत्रका विद्यालय उमेर जाने विद्यार्थीलाई पाठ्यपुस्तकसहित विद्यालय भर्ना गरिएको थियो । सरकारले वर्षेनी भर्ना अभियान सञ्चालन गरे पनि तोकेअनुसारको विद्यार्थी भर्ना गराउन सकेको छैन ।

प्रकाशित : जेष्ठ ६, २०७५ १५:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सुनसरीमा फस्टाउँदै सूर्यमुखी खेती

प्रदीप मेन्याङ्बो

सुनसरी — सुनसरीका दक्षिणी भेगका किसानहरु सूर्यमुखी फूल खेतीमा आकर्षित हुन थालेका छन् । सुनसरीका बर्जु गाउँपालिका, बराहक्षेत्र नगरपालिकाको मधुवन (साविक मधुवन गाविस), कोशी गाउँपालिकामा किसानहरुले एकदशकदेखि सूर्यमुखी फूलको खेती गर्दै आएका छन् ।

फोटोः सुनसरीको मधुवन क्षेत्रमा किसानहरुले लगाएको सूर्यमुखी फूलको खेती । तस्बिर: प्रदीप/कान्तिपुर


सूर्यमुखी फूलको खेतीलाई नगदेबालीको रुपमा लिइन्छ। तराईमा दुईचार बिगाहा जमिन भएका अधिकांश किसानले सूर्यमुखी फूलको खेतीका लागि कम्तिमा २५ प्रतिशत जमिन छुट्याउने गरेका छन्।

प्राविधिक ज्ञान नभएपनि भारतीय बजारमा अत्यधिक माग भएकाले किसानहरु सूर्यमुखी फुलको खेतीप्रति आकर्षित भएको कोशी गाउँपालिकाका अध्यक्ष ऐयुव अन्सारीले बताए। व्यवस्थित तरिकाले खेती गर्दा प्रति हेक्टर ३० क्विन्टलसम्म उत्पादन गर्न सकिने भएकाले किसानहरु आकर्षित भएका हुन्।

उनले भने, ‘यतातिर सूर्यमुखीको खेती गर्न थालेको धेरै समय भएको छैन। सुनसरीमा सूर्यमुखीको खेती ०५२ सालदेखि सूरु भए पनि त्यसको एकदशक पछिमात्र नगदेबालीको रुपमा किसानहरुले खेती गर्न थालेको मानिन्छ। यसअघि किसानहरुले उखुको खेती खुब गर्ने गरेका थिए। तर उखु किसान वर्षेनी मारमा पर्न थालेपछि सूर्यमुखिको खेतीतिर आकर्षित भएका छन्।’

स्थानीय किसानहरुलाई सूर्यमुखी फुलको व्यवसायिक खेतीका लागि तालिमको व्यवस्थासँगै प्राविधिक सहयोग, बजार व्यवस्थापन, अनुदान लगायतको व्यवस्था गर्नसके सुनसरीमा सूर्यमुखी फुलको खेती प्रमुख नगदे बालीको रुपमा विकास गर्नसक्ने प्रशस्त सम्भावना रहेको अन्सारीले बताए।

फुलको १० किलो बियाँबाट ४ लिटर तेल निकाल्न सकिन्छ। जिल्ला कृषि कार्यालय सुनसरीको तथ्याङ्कमा मुलुकमै सबैभन्दा बढी सुनसरीका दक्षिणी भेगमा हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा सूर्यमुखी फुलको खेती हुने गरेको छ। सूर्यमुखी फूलको बिउ किसानहरुले स्थानीय सिमावर्ती भारतीय बजारबाट ल्याउने गरेका छन्।

फूलको बियाँ मिलमा पेलेर खाने तेल निकालिन्छ। यो तेलहनबाली हो। खानेतेल निकालेर प्रयोग गरिने बाली मध्ये विश्वमा सूर्यमुखीको स्थान चौथोमा छ। कृषि मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा १ हजार ५ सय ६० हेक्टर जग्गामा सूर्यमुखी फूलको खेती गरिन्छ। वार्षिक करिब १ हजार ९ सय २८ मेट्रिक टन सूर्यमुखीको बियाँ उत्पादन हुने गरेको छ।

सूर्यमुखीको तेलमा कोलेस्ट्रोलको मात्रा घटाउने तत्व हुने भएकाले स्वास्थका लागि उच्च कोटीको हुने र भिटामिन, प्रोटिन, खनिज पदार्थ प्रशस्त मात्रामा पाइने भएकाले तेलको ब्राण्ड नै सूर्यमुखी भनेर उद्योगीहरुले उत्पादन र बिक्री गर्ने गरेका छन्। बर्जु गाउँपालिकाका अध्यक्ष रघुनन्द चौधरीले प्राविधिक र उन्नत खेती गर्ने तरिकाका अभावले स्थानीय किसानले व्यवसायिक रुपमा अझै खेती गर्न नसकेको बताए।

बराक्षेत्र नगरपालिका–११ मधुवनका वडाध्यक्ष केदार विष्टले सूर्यमुखीका लागि सुनसरीमै व्यवस्थित बजार, तेल प्रशोधन केन्द्र, किसानलाई फाइदा दिने तेल उद्योग सञ्चालन गर्नु जरुरी रहेको बताए।

प्रकाशित : जेष्ठ ६, २०७५ १४:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT