निजी बैंकबाट भुक्तानी गर्न खोज्दा विवाद

हरिहरसिंह राठौर

धादिङ — प्रभावित स्थानीयलाई निजी बैंकमार्फत मुआब्जा भुक्तानी गर्ने बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको निर्णय विवादमा तानिएको छ ।

मुआब्जा लिन पालो पर्खिरहेका आयोजना प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दा । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

यसअघि राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकबाट भुक्तानी दिँदै आएको आयोजनाले त्यहाँबाट ढिलासुस्ती भएको भन्दै प्रभु बैंकमार्फत कारोबार गर्ने निर्णय लिएको थियो । आयोजनाले मंगलबार बेनीघाटमा रहेको प्रभु बैंकको शाखामा चेक पठाएको थियो । तर, वरिष्ठ कोष नियन्त्रक यज्ञप्रसाद ढकालले हस्ताक्षर गर्न मानेनन् ।

डुवान क्षेत्रका अधिकांश बासिन्दाको खाता राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमै रहेको र थप खाता खुल्ने क्रममा रहेकाले रकम सरकारी बैंकमै जम्मा हुनुपर्ने उनको अडान छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले भुक्तानी आदेशसहित चेक नं. २५१७१९२८ बाट १ अर्ब २७ करोड ६२ लाख रुपैयाँ कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयमा पठाएको थियो ।

Yamaha

आयोजनाले जेठ १७ गते आयोजनाका लेखा उपसचिव सुरेशकुमार पोखरेलको हस्ताक्षरसहित त्यस उप्रान्तको रकम प्रभु बैंकमा जम्मा गरिने भन्दै प्रशासनलाई पत्र पठाएको थियो । ‘जसको रकम हो, उसैले बैंकको नाम किटान गरी पत्र लेखेपछि हामीले रोक्न मिल्दैन,’ प्रशासनस्रोतले भन्यो ।

आयोजनाका संयोजक कृष्णबहादुर कार्कीले लाभग्राही मुआब्जा लिन सदरमुकाम धाउनुपर्दा थप ढिलासुस्ती हुन थालेपछि नयाँ रणनीति अपनाइएको बताए । ‘अझै अर्बौं वितरण गर्न बाँकी छ, त्यसलाई सहज बनाउन स्थानीयस्तरकै बैंकमा रकम पठाएका हौं,’ उनले भने । वाणिज्य बैंकले रकम जम्मा गरिएको महिनौं बित्दा पनि विभिन्न बहानामा ढिलासुस्ती गरेकाले विकल्प खोजिएको कार्कीको भनाइ छ । ‘डुबानपीडितहरू खाता खोल्न बैंक नै पुग्नुपर्ने बाध्यता पनि हटाएका छौं,’ उनले भने, ‘प्रभु बैंकले बस्तीमै पुगेर पीडितका नाममा खाता खोल्ने काम थालिसकेको छ ।’

आयोजनाले गत शुक्रबार साबिक सलाङ, मैदी र खरी गाविसका छुटपुट १ सय ४१ परिवारका लागि ४१ करोड ५१ लाख २२ हजार ६ सय ८७ रुपैयाँ खातामा पठाएको थियो । त्यस्तै मंगलबार बेनीघाटस्थित प्रभु बैंक शाखामा ५ सय १५ परिवारका लागि अग्रिम आयकरसहित १ अर्ब ३० करोड ८२ लाख ६४ हजार ७ सय ५० रुपैयाँ ३७ पैसा पठाएको छ । आयोजनाले साबिक ज्याम्रुङ गाविसमा छुटपुट परिवारका लागि ५० करोड र सलाङमा ५ करोड रकम पठाउने तयारी गरिरहेको प्रजिअ पाण्डेयले बताए ।

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका शाखा प्रबन्धक दिगन्तराज पन्तले भने आयोजनालाई नै सहज पार्न लाभग्राही सूची परीक्षणको प्रक्रिया पुर्‍याउँदा रकम भुक्तानीमा केही ढिलाइ भएको हुन सक्ने बताए । ‘दैनिक ५० लाख भुक्तानी दिन हम्मे पर्ने स्थानीयस्तरका निजी बैंकका शाखालाई अर्बाैं रकम भुक्तानी दिन कठिनाइ पर्छ,’ उनले भने, ‘करोडौं रकम दोहोरो भुक्तानी गएको छ ।’ आयोजनाले डुबानमा पार्ने सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक केन्द्र आरुघाट बजार, खहरेबजारको मुआब्जा निर्धारण अझै हुन सकेको छैन । सरकारले डुबान क्षेत्रको जग्गा किनबेच गर्न ३ वर्षअघि नै रोक लगाए पनि हालसम्म मुआब्जा नपाउँदा स्थानीय मर्कामा छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २४, २०७५ ०७:३५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

वन्यजन्तु ओसारपसार बढ्दै

रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — पछिल्लो समय कोसी राजमार्गको धरान–धनकुटा सडक खण्ड वन पैदावार तथा वन्यजन्तुका अंग ओसारपसारको मुख्य नाका बन्दै गएको छ ।

यही नाका भएर गैरकानुनी ओसारपसार गर्ने गिरोह सक्रिय देखिएको छ। सालकको खपेटा, भालुको पित्त, कस्तुरीको बिना, जडीबुटी, दुर्लभ वन्यजन्तुको हाडखोर तथा वन पैदावर सखुवाको काठ, रक्तचन्दनलगायतका ओसारपसारमा भेडेटार, लेगुवा, तुम्लिङटार नाका बढी प्रयोग भइरहेको स्रोतले जनाएको छ । गत साता सालकको खबटा र भालुको पित्तलगायत वस्तुसहित दुई जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरीले जनाएको छ ।

यसैगरी तराईमा पाइने सालकको खबटा चीन सीमावर्ती जिल्ला संखुवासभा पुर्‍याइएको अवस्थामा प्रहरीले बरामद गरेको थियो । ती वस्तु सुनसरी हुँदै भेडेटार नाकाबाट संखुवासभा पुर्‍याइएको स्रोतको दाबी छ । भेडेटार नाका हु‘दै पूर्वका धनकुटा, संखुवासभा, तेह्रथुम, भोजपुर, पाँचथर, इलाम, ताप्लेजुङलगायत जिल्लाबाट भारत र चीनका विभिन्न नाका सहज आवतजावत गर्न सकिने भएपछि गैरकानुनी वस्तु ओसारपसार गर्नेहरूको चलखेल बढेको हो।

उता संखुवासभाका नुम, किमाथांका लगायत नाकामा सुरक्षा व्यवस्था र चौबीसै घण्टा चेकजाँच बढाइएको सुरक्षा स्रोतको दावी छ । प्रहरीले विभिन्न शंकास्पद स्थानमा ‘सरप्राइज चेकिङ’ सक्रिय पारेको दाबी गरेको छ । तर पनि अवैध वस्तु ओसारपसारको क्रम रोकिएको छैन ।

यस्तै एक वर्षको अवधिमा जिल्ला वन कार्यालय धनकुटामा वन पैदावर र वन्यजन्तु ओसारपसारसम्बन्धी मुद्दा बढेका छन् । वन पैदावर ओसारपसारका घटना बढ्दै गएको जिल्ला वन अधिकृत कृष्णप्रसाद वस्तीले बताए । ‘हाम्रो सावधानी र कडाइका कारण यस्ता वस्तु नियन्त्रण गरिने क्रम बढेको हो,’ उनले भने, ‘छानबिनको गहिराइमा पुगेर मात्र मुद्दाको किनारा लाग्ने गरेको छ ।’ यस अवधिमा करिब १ सय ७५ क्युविक फिट काठसहित ढुवानी साधन पनि नियन्त्रणमा लिइएको कार्यालयका सूचना अधिकृत शिवकुमार बुढाथोकीले जानकारी दिए । यस अवधिमा सिसौको चिरान काठसहित छथर जोरपाटी गाउँपालिका १ का रामचन्द्र लिम्बू पक्राउ परेका थिए । उनको साथबाट ६१ दशमलव ६८ क्युविक फिट काठ नियन्त्रणमा लिइएको थियो ।

यस्तै छथर जोरपाटी २ का मनबहादुर मगर पनि करिब ३८ क्युविक फिट चिरान काठ ओसारपसारमा पक्राउ परेका छन् । उनको फैसला हुन बाँकी रहेको मुद्दा फाँटका नासु गुणा घिमिरेले जानकारी दिइन् । चौबीसे गाउँपालिका ४ का हरिबहादुर खडका पनि खयरको काठसहित पक्राउ परेका छन् । छथर जोरपाटी २ का बलबहादुर मगर चिरान काठसहित पक्राउ परेका छन् । यसरी एउटै प्रकृतिका मुद्दा पर्नेक्रम बढदै गएको स्रोतको भनाइ छ । धनकुटा प्रहरीले समेत सीमावर्ती सबै नाकामा सुरक्षा संयन्त्र सक्रिय पारिएको दाबी गरेको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २४, २०७५ ०७:३४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT