कक्षा ११ मा नयाँ पाठ्यक्रमले अन्योल

सुदीप कैनी

काठमाडौँ — सरकारले आउँदो साउन १५ बाट कक्षा ११ मा लागू गर्न लागेको पाठ्यक्रमबारे शिक्षक र शैक्षिक संस्थाहरूले अनभिज्ञता प्रकट गरेका छन् ।

पाठ्यक्रम विकास केन्द्रले राष्ट्रिय पाठ्यक्रम प्रारूपअनुरूप नयाँ पाठ्यक्रम लागू गरेपछि संकाय प्रणालीअन्तर्गत पढाइरहेका शैक्षिक संस्थामा अन्योल बढेको हो ।

Yamaha


उच्च शिक्षालय तथा माध्यमिक विद्यालय संघ (हिसान) का वरिष्ठ उपाध्यक्ष युवराज शर्माले सरकारले हतारमा पाठ्यक्रम परिवर्तन गरेको बताए । ‘यसै वर्षदेखि पाठ्यक्रम लागू गर्ने भनिएको छ,’ उनले भने, ‘पूर्वाधारै तयार नभई नयाँ पाठ्यक्रम लागू गर्दा पठनपाठन गराउन असहज हुन्छ ।’

केन्द्रले पूर्ण तयारीसहित नयाँ पाठ्यक्रम लागू गर्न लागिएको जनाएको छ । तर एक महिनाभित्र पाठ्यपुस्तक छापेर पढाउन असम्भव हुने हिसान उपाध्यक्ष शर्माको दाबी छ । ‘नयाँ पाठ्यक्रम बोझिलो र अव्यावहारिक छ,’ उनले भने, ‘कार्यान्वयन गर्ने भए पनि तयारी गर्ने पर्याप्त समय छैन ।’

उनले विद्यार्थी, शिक्षक, विद्यालय र अभिभावक मानसिक रूपमा तयार नभई परिवर्तित पाठ्यपुस्तकबाट पठनपाठन गराउँदा शैक्षिक उपलिब्ध नहुने जिकिर गरे । शिक्षामन्त्री, शिक्षासचिव र केन्द्रका कार्यकारी निर्देशकलाई भेटेर एक वर्षपछि कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरेको उनले जानकारी दिए ।

कक्षा ११ को पढाइ सुरु गर्ने तयारीमा रहेका टोखास्थित अमर सेकेन्डरी स्कुलका प्रधानाध्यापक हरिदास श्रेष्ठले पनि पाठ्यक्रमबारे अनभिज्ञता जनाए । ‘नयाँ पाठ्यक्रम आएको सुनेका छौँ, सबै कुरा थाहा छैन,’ उनले भने । यसअघि कक्षा ११ र १२ मा विज्ञान, मानविकी, व्यवस्थापन र शिक्षा संकायमा पाँच सय पूर्णांकको पाँच विषय पढाइ हुन्थ्यो ।

नयाँ प्रारूपमा नेपाली, अंग्रेजी, सामाजिक अध्ययन र जीवन उपयोगी शिक्षा विषय अनिवार्य र तीनवटा विषय ऐच्छिक रहने व्यवस्था छ । नयाँ पाठ्यक्रमअनुसार शिक्षण संस्थामा पर्याप्त शिक्षक र पूर्वाधार पनि छैन ।

कक्षा ११ बाट गणित विषय हटाइएकामा गणित समाजका केन्द्रीय सदस्य जीवन काफ्लेले असन्तुष्टि जनाए । ‘विद्यार्थी पनि कुरा नबुझेर हामीसँग सोधीखोजी गरिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘गणित विषय हटाउँदा विज्ञान प्रविधिमैत्री पढाइ हुन सक्दैन ।’

केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक कृष्णप्रसाद काप्रीले भने समयमै पाठ्यपुस्तक छपाएर कार्ययोजनासहित पाठ्यक्रम कार्यान्वयनमा ल्याउन लागिएको बताए । ‘नयाँ पाठ्यक्रम कार्यान्वयन हुन नदिन अनेक समूहको स्वार्थ छ,’ उनले भने, ‘पठनपाठनमा बाधा नपुग्ने गरी विज्ञहरूसँग रायसुझाव लिएर अघि बढेका छौं ।’

निजी पुस्तक प्रकाशन र केही विद्यालय सञ्चालकले स्वार्थवश पाठ्यक्रम कार्यान्वयनमा ढिलाइ गर्न खोजेको उनको दाबी छ । विषय थपिए पनि खासै परिवर्तन नहुने भएकाले विद्यार्थी, शिक्षक र अभिभावकलाई ढुक्क हुन उनले आग्रह गरे । ‘केही नयाँ विषय थप भए पनि पुरानो कोर्सअनुसार धेरै फेरबदल हुँदैन,’ उनले भने, ‘आन्तरिक तयारी गरिरहेका छौं ।’

कक्षा १२ पछि विद्यार्थीले विश्वविद्यालयमा जुन क्षेत्रको अध्ययन गर्ने हो, त्यहीअनुसार ऐच्छिक विषय छान्ने व्यवस्था मिलाइएको केन्द्रले जनाएको छ । सरकारले राष्ट्रिय अभियान चलाएर पाठ्यक्रमबारे जानकारी दिने उनले बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : जेष्ठ २४, २०७५ २०:२६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

यार्चा किन्न हेलिकप्टरमा

एकै दिन झन्डै डेढ करोडको कारोबार
हरि गौतम

रुकुमपूर्व — जिल्लाको बुकीमा यार्चा संकलनसँगै बिक्री पनि सुरु भएको छ । यस सिजनमा पहिलोपटक बिहीबार हेलिकप्टर लिएर यार्चा खरिद गर्न व्यापारी यहाँ आएका हुन् । 

पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिकाको बुकीबाट खरिद गरेर ल्याइएको यार्चा मुसीकोट नगरपालिकास्थित सल्ले विमानस्थलमा तौलिँदै । तस्बिर : हरि गौतम

४ लाख ५० हजार रुपैयाँ तिरेर हेलिकप्टर चार्टर गरी यहाँ आएका भीमबहादुर ओली, राजन भट्ट र पंकज दवाडी ७ किलो ८ सय ग्राम यार्चा खरिद गरी लगत्तै काठमाडौं फर्किए ।

बुकीमा प्रतिगोटा ६ सय ५० रुपैयाँमा यार्चा खरिद गरेको व्यापारी ओलीले बताए । ‘५ सयदेखि ५ सय ५० रुपैयाँसम्म प्रतिगोटा यार्चा कारोबार भइरहेको रहेछ,’ उनले भने, ‘हामीले प्रतिगोटा ६ सय ५० रुपैयाँ तिरेर एकमुष्ट ठूलो मात्रामा यार्चा उठायौं ।’

उनीहरूले एक सय जनाबाट यार्चा खरिद गरेका थिए । ‘धेरै टिप्नेले दिनमा ३ सय ग्रामसम्म संकलन गर्दारहेछन्,’ व्यापारी ओलीले भने ।

बुकीमा गोटाका आधारमा खरिद गरेका उनीहरूले रुकुमपश्चिम सदरमुकाम मुसीकोट पुर्‍याएर यार्चा तौलिएका थिए । जिल्ला वनबाट छुट पुर्जी लिन उनीहरू त्यहाँ पुगेका हुन् । खरिद गरेको यार्चा वन कार्यालयले तौलेर टाँचा लगाएको थियो ।

‘प्रतिकिलो १८ लाख ५० हजार रुपैयाँ पर्न आयो,’ ओलीले भने । सामान्यतया १ किलो यार्चामा २ हजार ८ सय वटा हुन्छन् । उनका अनुसार बिहीबार मात्रै १ करोड ४४ लाख ३० हजार रुपैयाँको कारोबार भएको छ । दलालमार्फत नभई सीधै स्थानीयबाट खरिद गरेको उनीहरूले बताए ।

उनीहरूले छुट पुर्जीबापत प्रतिकिलो २५ हजारका दरले जिल्ला वनलाई २ लाख ५० हजार रुपैयाँ राजस्व तिरे । ७ किलो ८ सय ग्रामको १ लाख ९५ हजार रुपैयाँ तिर्नुपर्नेमा १० किलोको छुट पुर्जी बनाएकाले त्यति रकम तिरेको उनीहरूले बताए ।

बाँकी यार्चा अर्को पटक लैजाने पनि उनीहरूले बताए । ‘बिहीबार खरिद गरिएको यार्चा १/२ दिनमै चीन पठाइनेछ,’ ओलीले भने, ‘हाम्रा व्यापारी मित्र भट्ट चीनमा बस्छन् । उनले त्यतै यार्चा बिक्री गर्नेछन् ।’

असुरक्षाका कारण हेलिकप्टर चार्टर गरेरै यार्चा खरिद गर्न आएको व्यापारीले बताए । ‘हेलिकप्टरमा नगद बोक्न नपाइने हुनाले सबै रकम चुक्ता गर्न सकेनौं,’ ओलीले भने, ‘बाँकी रकम बुझाउन बुकीबाटै एक जनालाई सँगै काठमाडौं लिएर जाँदै छौं ।’

५ वर्षपछि बुकीमा यार्चा खरिद गर्न हेलिकप्टर पुगेको हो । यसअघि ०७० सालमा पनि व्यापारी हेलिकप्टर लिएर यार्चा खरिद गर्न बुकी पुगेका थिए । स्थानीय भरतकुमार पुनका अनुसार असुरक्षाका कारण लामो समय व्यापारी बुकीमा नआएपछि एकै पटक ठूलो मात्रामा यार्चा बिक्री भएको थिएन ।

यस सिजनमा बुकी खुला भएको १० दिन भयो । जेठ १५ गतेदेखि बुकी खुला गरिएको थियो । पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिकाका १ र २ वडाको पुपाल, अरबिजा, जंगला, पूर्वाङ, भित्रीवन, उङ्ला, निम्कु, पानीढल, फूलबारीलगायत स्थानमा यार्चा पाइन्छ । स्थानीय तथा अन्य सर्वसाधारणको आम्दानीको मुख्य स्रोत यही भएकाले संकलनका लागि प्रत्येक वर्ष एक महिना बुकी खुला गरिन्छ ।

यार्चा सिजन व्यवस्थापन समितिले यस वर्ष यार्चा टिप्न पुगेका स्थानीयबाहेकलाई प्रतिव्यक्ति १ हजार ५ सय, स्थानीय व्यापारीलाई १५ हजार र बाहिरका व्यापारीलाई ३० हजार रुपैयाँ शुल्क निर्धारण गरेको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २४, २०७५ १९:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT