बिस्केकमा हिउँ चितुवा सम्मेलन

वनमन्त्री बस्नेतलगायत १२ देशका मन्त्री सहभागी हुने
अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — हिउँ चितुवा पाइने १२ देशका वन, वातावरण र जलवायु परिवर्तन मन्त्रीहरूको उच्चस्तरीय बैठक बिहीबार र शुक्रबार किर्गिस्तानको बिस्केकमा हुँदै छ ।

ग्लोबल स्नोलियोपार्ड एन्ड इकोसिस्टम प्रोटेक्सन प्रोग्राम (जीएसएलईपी) कार्यसमितिको तेस्रो बैठकमा भाग लिन वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेत र मन्त्रालयको जैविक विविधता महाशाखा प्रमुख डा. महेश्वर ढकाल मंगलबार किर्गिस्तान प्रस्थान गरेका छन् । हिउँ चितुवाको संरक्षण र अनुसन्धानमा सक्रिय अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाका अधिकारी, विज्ञ र दातृ निकायका अधिकारीसमेत सहभागी हुनेछन् ।

सन् २०१७ देखि नेपालले हिउँ चितुवा पाइने देशका सदस्यको अध्यक्षतासमेत गरिरहेको छ । २०७३ माघ पहिलो साता काठमाडौंमा भएको कार्यसमितिको दोस्रो बैठकले नेपाललाई अध्यक्षको जिम्मेवारी दिएको थियो ।

Yamaha

किर्गिस्तान सरकारले आहवान गरेको बैठकमा १२ वटै देशका वन, वातावरण र जलवायु परिवर्तन मन्त्री सहभागी हुनेछन् भने हिउँ चितुवा संरक्षणका अनुभव र उपलब्धिबारे चर्चा हुनेछ । हिउँ चितुवा संरक्षणका लागि १२ देशको हातेमालोपछिका उपलब्धिबारे पनि बहस हुनेछ ।

बैठकमा हिउँ चितुवा संरक्षण कार्ययोजना– २०१७ को बिस्केक घोषणापत्र कार्यान्वयनको अवस्था, हिउँ चितुवा अध्ययन–अनुसन्धान र संरक्षणसम्बन्धी नयाँ परियोजना सञ्चालनबारे छलफल र हिउँ चितुवाको विश्वव्यापी संख्या र अवैध चोरीसिकारबारे बहस हुने महाशाखा प्रमुख सहसचिव ढकालले बताए ।

विश्वका १२ देशमा हिउँ चितुवाका २३ भू–दृश्यक्षेत्र पहिचान गरिएकामा तीनवटा नेपालमा पर्छन् । कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र, मकालु बरुण, सगरमाथा र लाङटाङ निकुञ्ज तथा गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र समेटिएको पूर्वी ब्लक, मनास्लु संरक्षण क्षेत्र र अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र समेटिएको मध्यक्षेत्रको ब्लक र ढोरपाटन सिकार आरक्ष, शे–फोक्सुन्डो, रारा र खप्तड निकुञ्जसहित अपिनाम्पा संरक्षण क्षेत्र समेटिएको पश्चिम ब्लक गरी तीन ब्लकमा हिउँ चितुवा संरक्षण भइरहेको छ ।

यीमध्ये पूर्वी ब्लकको कञ्चनजंघाका हिउँ चितुवाको घाँटीमा रेडियो स्याटेलाइट कलर झुन्ड्याएर तिनको विचरण क्षेत्र र आहारलगायत अवस्था अध्ययन भइरहेको छ । पुरानो आँकडाअनुसार नेपालमा ३ देखि ५ सय हाराहारी हिउँ चितुवा छन् । विश्वभर यसको संख्या करिब ६ हजार रहेको अनुमान छ ।

१२ देशमा हिउँ चितुवा विचरण गर्ने क्षेत्र (बासस्थान) १७ लाख ७६ हजार वर्गकिलोमिटर छ । नेपालमा संरक्षित सूचीमा रहेको यो सुन्दर र आकर्षक वन्यजन्तु साइटिसको अनुसूची १ मा छ । डेढ वर्षअघि नेपालमा २०७३ माघमा भएको ‘जीएसएलईपी’ को दोस्रो बैठकले हिमाली क्षेत्रको जैविक विविधता र हिउँ चितुवा अनुसन्धानमा सबै मुलुकले युवा पुस्तालाई सक्रिय बनाउने घोषणा गरेको थियो । यस्तै, मानव–हिउँ चितुवाबीच बढदो द्वन्द्व न्यून गर्न स्थानीयको जीवनस्तर माथि उठाउने, जीविकोपार्जन सुधार्ने र उनीहरूलाई आयआर्जनका कार्यक्रमलगायत कार्यक्रम सदस्य मुलुकले अघि बढाएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३१, २०७५ ०७:१८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

नगर कार्यालयमा अख्तियारको छापा

कान्तिपुर संवाददाता

कञ्चनपुर — बेलौरी नगरपालिकामा सडक निर्माणका क्रममा अनियमितता भएको भन्दै अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले सम्बन्धित कागजात नियन्त्रणमा लिएको छ ।

दुईवटा सडक निर्माणमा अनियमितता भएको बेनामे उजुरी परेपछि अख्तियार टोलीले अनुसन्धान थालेको हो । ‘वडा नं. ६ र २ मा ग्राभेल सडक निर्माणमा अनियमितता भएको उजुरी परेको छ,’ आयोगको महेन्द्रनगर कार्यालयका प्रमुख ज्ञानेन्द्र ढकालले भने, ‘त्यही छानबिनका लागि नगरपालिका कार्यालयबाट कागजात नियन्त्रणमा लिइएको हो ।’ उनले सडक निर्माण प्रक्रियाका थप कागजातसमेत कार्यालयमा पेस गर्न निर्देशन दिइएको बताए ।

शाखा अधिकृत हरिशचन्द्र जोशी नेतृत्वको टोलीले मंगलबार सडक अनुगमनसँगै कागजात नियन्त्रणमा लिएको हो । उनका अनुसार उजुरीमा सामान खरिदको दर तथा निर्माण सामग्री कम राखेर बढी देखाइएको दाबी गरिएको छ । ‘कागजात अध्ययन गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘फिल्डमा पनि अनुगमन भइरहेको छ ।’

बेलौरी नगरपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मंगलबहादुर शाहीले वडा नं. ६ मा सडकको कुनै योजना नभएको र २ मा भर्खर काम सुरु भएको जानकारी दिए । वडा नं. २ को राधेचौराह नजिक साढे ७ सय मिटर सडक ग्राभेलका लागि हिल्स कन्स्ट्रक्सनसँग २० लाखमा सम्झौता भएको उनले बताए । ‘भर्खर काम सुरु भएको छ,’ शाहीले भने, ‘असारभित्रै सक्ने गरी सम्झौता भएको हो ।’ उनले वडा नं. ६ मा योजनाबिनै काम भएको उजुरी परेको जानकारी आएको तर त्यहांँ कुनै सडक निर्माणको काम नभएको दाबी गरे ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३१, २०७५ ०७:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT