दशगजामा बाक्लो वस्ती

विनोद भण्डारी

सिक्टी(मोरङ) — भारतसँग जोडिएको पूर्वी मोरङको सिक्टी नाकाको दशगजामा बाक्लो वस्ती छ । त्यहाँ नेपाल र भारत छुट्याउने १६० नम्बरको सीमा स्तम्भ वस्तीको बीचमा छ । वस्तीका अधिकांश टहरामा पसल राखिएको छ ।

सिक्टी नाकाको दशगजा क्षेत्रको वस्तीको बीचमा रहेको १६० नम्बरको सीमा स्तम्भ । तस्बिर:विनोद / कान्तिपुर

ती पसलमा सामन खरिद गर्न ३ किलोमिटर उत्तर डाईनिया आसपासका उपभोक्ता दिनहुँ पुग्ने गर्छन्।

Yamaha

दशगजामा यसअघि ६१ परिवारको बसोबास थियो। अहिले घटेर करिब तीन दर्जनमा झरेको छ। स्थानीय इक्दु आलमले भने त्यहाँ बसोबास गर्ने सबै भारतीय नागरिक हुन्। यहाँका अधिकांश टहरामा पसल छ। पसल नभएका टहराका वासिन्दा दिनभर नेपालतर्फ मजदुरी गरेर परिवारको गुजरा चलाउँदै आएका छन्।

दशगजा क्षेत्रको बाक्लो वस्तीका कारण छिमेकका वस्तीका सर्वसाधारणको दैनिकीमा प्रभाव परेको उनको गुनासो थियो।

दशगजामा दशकदेखि भारतीय नागरिक आरिफ मियाँ टहरो बनाएर बस्दै आएका छन्। उनी हरेक दिन विहान मजदुरी गर्न नेपालका सीमावर्ती गाउँ पुग्छन् र साँझमा टहरामा पुग्छन्। म मात्र होइन वस्तीमा बस्ने सबै भारतीय नागरिक हुन्। मियाँले भने,‘सबैको दैनिकी विहान मजदुरी गर्न सीमावर्ती गाउँ पसेर साँझ वस्तीमा फर्कनु।’

सिक्टी मात्र नभई सोनापुर, केराबारी, मधुबनी, तरिगमा, जोगबनी, आमगाछी, डुवाटोली, पत्थरदेवा, तेलीयारी लगायतका स्थानमा दशगजा क्षेत्र छुट्याउनै गाह्रो छ। बुधनगरको तरिगमा दशगजा क्षेत्रमा पर्ने १७४ नम्बरको सीमा स्तम्भ वस्तीको माझमा छ। दशगजाको बाक्लो वस्तीका कारण झट्ट हेर्दा त्यहाँ कता नेपाल कता भारत छुट्याउन गाह्रो पर्छ।

भारतसँग जोडिएका मोरङको अधिकांश दशगजा क्षेत्र बाक्लो वस्तीका कारण छुट्याउनै गाह्रो छ। भारतीय सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) को तथ्याङ्क अनुसार नेपाल र भारततर्फ २८ हजार ७ सय ७ वर्ग मिटर दशगजा क्षेत्र अतिक्रमण गरेर बाक्लो बस्ती बसेको छ।

एसएसबी बथनाहा ५६ ‌औँ बटालीयनको तथ्याङ्क अनुसार भारतर्फ १४ हजार ७ सय ८५ र नेपालतर्फ १३ हजार ९ सय २२ वर्ग मिटर दशगजा क्षेत्र अतिक्रमण गरेर बस्ती बसेको छ।

मोरङ र सुनसरीमा मुख्य र सहायक गरी २ सय ४४ वटा सीमा स्तम्भ छन्। ती मध्ये बेपत्ता भएका ३१ र क्षेत्रीग्रस्त २३ स्तम्भको पुर्ननिर्माण भइसकेको छ।
तरिगामा नाकाको दशगजा क्षेत्रको वस्तीको बीचमा रहेको १७४ नम्बरको सीमा स्तम्भ। तस्बिर– विनोद/कान्तिपुर
तरिगामा नाकाको दशगजा क्षेत्रको वस्तीको बीचमा रहेको १७४ नम्बरको सीमा स्तम्भ।

६३ दशमलव २ किलोमिटर भारतसँग सीमा जोडिएको मोरङका ठुला, सहायक, साना र रिफरेन्स गरी १ सय २४ वटा सीमा स्तम्भ सहिसलामत रहेको सशस्त्र सीमा सुरक्षा प्रहरीका उपरिक्षक मनिष थापाले वताए। मोरङमा पर्ने सबै सीमा स्तम्भ सुरक्षित छन्। उनले भने,‘तर अधिकांश दशगजा क्षेत्रको दुवैतर्फ बसेको बाक्लो वस्ती हटाउन भारतीय पक्षसँग सहकार्य भइरहेको छ। ’

जोगबनी नाकाको दशगजा क्षेत्रको वस्ती हटाउने काम भइरहेको उल्लेख गर्दै थापाले भने, ‘अन्य स्थानको दशगजा क्षेत्रको वस्तीपनि हटाउन भारतीय पक्षसँग आवश्यक छलफल भइरहेको छ। ’ उनका अनुसार दशगजा क्षेत्रको बासका कारण सीमावर्ती क्षेत्रमा अपराधिक गतिविधि नबढोस् भन्नका लागि संयुक्त सीमा सुरक्षा गस्तीपनि परिचालन गरिएको छ।

त्यसैगरी करिब ६२ किलोमिटर भारतसँग जोडिएको सुनसरीको ३८ स्थानमा दशगजा क्षेत्र अतिक्रमण गरेर बसोवास भएको सशस्त्र सीमा सुरक्षा प्रहरी सुनसरीको तथ्याङ्क छ। सशस्त्र प्रहरी नायब उपरीक्षक सुधिर सुवेदीका अनुसार त्यसमध्ये भारतीय पक्षबाट २० र नेपाल पक्षबाट १३ स्थानमा र दुवै पक्षबाट ५ स्थानमा अतिक्रमण गरेर बसोबास गरिएको छ।

नायब उपरीक्षक सुवेदीका अनुसार भारतीय पक्षसँग सहकार्य गरेर केही स्थानको दशगजाको वस्ती हटाएको र केही स्थानको हटाउने प्रयास भइरहेको छ। सुनसरीमा ठुलो, सहायक, साना र रिफरेन्स गरी २ सय ९० वटा सीमा स्तम्भ छन्। ती सबै सीमा स्तम्भ सलामत रहेको सुवेदीले बताए।

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार ५, २०७५ १४:३८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अझै रोकिएन डिजल पेट्रोल तस्करी

तीनसय पैताली लिटर डिजलसहित भारतीय नागरिक पक्राउ
विनोद भण्डारी

विराटनगर — एकवर्ष देखि नियमितजसाे हुँदै आएको डिजल र पेट्रोलको चोरी तस्करी अझै नियन्त्रण भएको छैन । नेपाल आयल निगमले गरेको पछिल्लो मूल्य बृद्धिपछि पनि नेपालमा भन्दा भारतमा डिजल प्रतिलिटर २२ रुपैया र पेट्रोल प्रतिलिटर १६ रुपैया महँगो भएका कारण चोरी पैठारीले निरन्तरता पाएको हो ।

आइतबार पूर्वी मोरङको सिक्टी र चोप्राहा नाकाबाट चोरी पैठारी हुँदै गरेको ३ सय ४५ लिटर डिजलसहित एक भारतीय नागरिकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। इलाका प्रहरी कार्यालय रंगेलीका प्रहरी निरीक्षक कविन्द्र कार्कीका अनुसार चोरी पैठारीमा संलग्न भारतीय नागरिक मुकेशकुमार मण्डलसहित उक्त परिमाणको डिजल, दुई थान मोटर साइकल र एक थान साइकल नियन्त्रणमा लिइएको हो।

पूर्वमा दैनिक ७ सय किलो लिटरडिजल र २ सय किलोलिटर पेट्रोल बजारमा पुग्छ। त्यसमध्ये अधिकांश डिजल र पेट्रोल भारततर्फ चोरी पैठारी भएको पुष्टि भएपछि निगमले स्थानीय प्रहरी प्रशासनसँग सहकार्य गरेर नियन्त्रणको प्रयास सुरु गरेको निगमका क्षेत्रीय डिपो प्रमुख भानुभक्त खनालले बताए। खनालका अनुसार पम्पसंचालकलाई वास्तविक उपभोक्ता पहिचान गरेर मात्र डिजल पेट्रोल उपलब्ध गराउन निर्देशन दिइएको छ।

आयल निगमको चरणबद्ध मूल्य बृद्धि अघि डिजलमा प्रतिलिटर २८ र पेट्रोलमा २२ रुपैया मूल्य अन्तर हुँदा भारतको बरौनी डिपोमा पेट्रोलियम लोड गर्न गएका ट्याङकरका चालकले भारतमै इन्धन विक्री गरेर रित्तो ट्याङकर लिएर आउने गरेको रहस्य सार्वजनिक भएको थियो।

बरौनी डिपोबाट विराटनगर डिपोका लागि २० हजार लिटर डिजल लोड भएको ना ४ ख ८७३३ नम्बरको ट्याङकरका चालक कृष्ण यादवले १६ हजार लिटर भारतमा बिक्री गरी ४ हजार लिटरमात्र नेपाल भित्र्याएका थिए।

त्यसैगरी आयल निगमको क्षेत्रीय डिपो विराटनगरबाट सुनसरीका बिभिन्न ५ वटा पम्मका नाममा २० हजार लिटर डिजल लिएर हिडेको ट्याङकरका चालकले पम्पलाई नदिई उक्त डिजल भारतमा लगेर बिक्री गरी ट्याङकरलाई भारतमै बेवारिसे छाडेर फरार भएको खुलासा भएको थियो।

ना २ ख ४३५२ नम्बरको ट्याङकरका चालक मुन्नाले सुनसरीको इटहरीका तीनवटा पम्पमा १२ हजार लिटर दिएर बाँकी ८ हजार लिटर डिजल भारतमा लगेर महंगो मूल्यमा बिक्री गरी चालकले ट्याङकरलाई भारतको बरौनीमा बेवारिसे छाडेर फरार भएका थिए।

आयल निगम क्षेत्रीय डिपो स्रोतका अनुसार उक्त ट्याङकरमा सुनसरीको इटहरीका न्यू स्यार्सेकाली, गोविन्द आयल, सिडी जाल्पा, मिलन आयल र चन्द्रमन पम्पको २० हजार लिटर डिजल बोकेर डिपोबाट बाहिर निस्केको थियो। ट्याङकरका चालक मुन्नाले जाल्पा, सिडी, न्यू स्यार्सेकाली र गोविन्द आयलमा १२ हजार लिटर खन्याएर बाँकी दुई पम्पको नामको ८ हजार लिटर पम्पमा नखन्यायी भान्टाबारी नाकाबाट भारत प्रवेश गरी बिक्री गरेर ट्याङकरलाई वरौनीमा वेवारिसे अवस्थामा छाडेर भागेको हो। डिजल नपाउने दुई पम्पले पम्पमा डिजल नआएपछि खोज तलास गर्दा यसको पुष्टि भएको निगम स्रोतको भनाई छ।

यसअघि ना ४ ख ९४१० र ना ४ ख ३९३७ नम्बरको ट्याङकरमा नेपाल आयात गरिएको ४० हजार लिटर डिजल चालकले भारतमै बिक्री गरेर ट्याङकरलाई भारतीय क्षेत्रमा दुर्घटना गराएको नाटक गरेको निगम स्रोतको दाबी छ। ‘एक ट्यांङकर डिजल अहिले भारतीय मूल्यमा बिक्री गर्दा करिब ५ लाख रुपैंया नाफा हुन्छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘त्यसैले ट्याङकर चालकहरु पेट्रोलियम पदार्थ भारतमै बिक्री गरेर ट्याङकरलाई पल्टाएर र्दुघटनाको नाटक गर्न थालेका छन्।’

क्षेत्रीय डिपो प्रमुख खनालले चोरी पैठारी नियन्त्रण गर्न सिमावर्ती क्षेत्रका पेट्रोल पम्पलाई इन्धन कटौती गर्दा पनि तस्करी नियन्त्रण हुन नसकेको बताए। सिमावर्ती क्षेत्रका पम्पले ड्रममा हालेर सीमा पारि पेट्रोलियम पदार्थ पुर्‍याउने गरेको आशंकामा त्यस्ता पम्पले पाउने गरेको दैनिक १२ हजार लिटर डिजललाई ८ हजार लिटरमा झारेपनि तस्करी रोकिएको छैन।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७५ १२:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT