प्राविधिक नहुँदा पुनर्निर्माण प्रभावित

विमल खतिवडा

अर्खौले (खोटाङ) — इन्जिनियर सुनील यादवले हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाको भूकम्प प्रभावित ३ वटा वडा ५ महिनासम्म एक्लैले हेरे । ३ वडामा गरेर भूकम्पबाट घर भत्किएका ३ सय ८८ परिवार छन् । भौगोलिक विकटताले गर्दा सबै ठाउँमा पुग्न समस्या छ । स्थानीयले खोजेको बेला इन्जिनियर भेटदैनन् । वडा नम्बर ९ को सल्ले, १० को अर्खौले र ११ को राजापानी उनको कार्य क्षेत्रभित्र पर्छ ।

सोलुखुम्बुको सोलु दुधकुण्ड नगरपालिका ११, तिङ्लामा बन्दै गरेको भूकम्प प्रतिरोधी घर । लाभग्राहीले प्राविधिक, कामदार अभाव र निर्माण सामग्री महँगो भएकाले समयमै पुनर्निर्माणको काम सक्न नसकेको गुनासो गरेका छन् । तस्बिर : विमल खतिवडा

‘प्राविधिक पुग्न ढिलो हुँदा घर निर्माणमा समेत ढिलाइ भइरहेको छ,’ उनले भने । एउटा वडामा १ इन्जिनियर, १ सब इन्जिनियर र १ असिस्टेन्ट इन्जिनियर गरी ३ जना प्राविधिक आवश्यक पर्छ । तर ११ वटा वडामा ७ जना मात्रै प्राविधिक छन् । जेठमा मात्र थप एक जना इन्जिनियर आएका छन् । ‘एक्लैले ५ महिना काम गरें, नयाँ साथी जेठमा आए पनि उनलाई काम र ठाउँबारे सिकाइरहेको छु,’ उनले भने, ‘भौगोलिक विकटताले गर्दा समयमै भूकम्पपीडितसम्म पुग्न गाह्रो छ ।’

Yamaha

वडा ७ का अध्यक्ष चइन्द्र राईले प्राविधिक अभावबारे राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणमा जानकारी गराएको बताए । ‘प्राविधिक आउनै ढिला भयो,’ उनले भने, ‘पुनर्निर्माणले गति लिन सकेन ।’ कस्तो घर बनाउँदा भूकम्प प्रतिरोधी हुन्छ भन्ने सिकाउने जिम्मोरी प्राविधिकलाई दिइएको छ । केही भूकम्पपीडितले भने प्राविधिक सल्लाह पाए पनि कामदार नपाउँदा समस्या भएको बताए । ‘प्राविधिक सल्लाह पाए पनि कामदार पाउन सकिएको छैन,’ स्थानीय थामबहादुर राईले भने । उनले घर पूरा हुन ५ लाख रुपैयाँ खर्च लाग्ने बताए । खोटाङ भूकम्प कम प्रभावित जिल्लामा पर्छ ।

मेयर इवन राईका अनुसार ११ वटा वडामा १ हजार ७ सय २ भूकम्पपीडित परिवार छन् । ‘हामी निर्वाचित भएर आउँदासम्म एक जना पनि प्राविधिक थिएनन्, त्यो बेलासम्म जिल्लामा पुनर्निर्माण प्राधिकरण नै थिएन, ओखलढुंगाले हेथ्र्यो,’ उनले भने, ‘अहिले पनि प्राविधिकको अभाव छ ।’ घर कस्तो बन्यो, भूकम्प प्रतिरोधी छ/छैन हेरेर प्राविधिकले सिफारिस नगर्दा दोस्रो र तेस्रो किस्ता लिन समस्या परेको स्थानीयको गुनासो छ ।
एउटा वडामा १ इन्जिनियर, १ सब इन्जिनियर र १ एसिस्टेन्ट इन्जिनियर गरी ३ जना प्राविधिक आवश्यक पर्छ तर हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाका ११ वटा वडामा ७ जना मात्रै प्राविधिक छन् ।
ओखलढुंगाको सिद्धिचरण नगरपालिका १ र २ मा पनि यस्तै समस्या छ । त्यहाँ एक जना इन्जिनियरले २ वडा हेरिरहेका छन् । १ मा २ सय ४१ र २ मा १ सय ४ परिवार भूकम्पपीडित छन् । ‘एक जना मात्र इन्जिनियर हुँदा लाभग्राहीले बोलाएको समयमा पुग्न समस्या छ,’ वडा २ का सचिव माधवप्रसाद भट्टराईले भने, ‘चाहिएको समयमा प्राविधिक सल्लाह दिन कठिन भएको छ ।’

राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका सहप्रवक्ता मनोहर घिमिरेका अनुसार भूकम्प प्रभावित प्रत्येक जिल्लाका हरेक वडामा इन्जिनियर खटाइएको छ । ‘प्रत्येक वडामा प्राविधिक पठाउने नीति लिएका छौं, केही ठाउँमा अहिले छाड्नुभएको होला, हामी पठाउँछौं,’ उनले भने, ‘खोटाङ र सोलुखुम्बु कम प्रभावित जिल्ला हुन्, त्यहाँका प्रत्येक स्थानीय तहमा एक जना इन्जिनियर खटाउने व्यवस्था गरेका छौं ।’ पाँच सय परिवार भूकम्पपीडित बराबर एकजना प्राविधिक खटाउने नीति रहेको उनले बताए । ‘न्यूनतम मापदण्ड ५ सय लाभग्राही बराबर एक जना प्राविधिक बनाएका छौं,’ उनले भने । पहिला बनाइएका घर सुधार गरेर भूकम्प प्रतिरोधी बनाए त्यहीअनुसार लाभग्राहीले रकम पाउने उनले जानकारी दिए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ८, २०७५ १३:०८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बिराटनगरस्थित भारतीय क्याम्प अर्को सातादेखि बन्द हुने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — बिराटनगरस्थित भारतीय क्याम्प अर्को सातादेखि बन्द हुने भएको छ । मंगलबार एक बिज्ञप्ति जारी गरी भारतीय दूतावासले अर्को सातादेखि उक्त कार्यालयबाट दिइदै आएको सबै सेवा बन्द गर्ने जनाएको छ ।

विराटनगरको मलाया रोडस्थित भारतीय फिल्ड कार्यालय । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

भारतीय दुतावासको बिज्ञप्ति अनुसार बिराटनगरस्थित क्याम्पबाट दिइदै आएको सबै सेवाहरु आउदो साउन १६ (अगष्ट १) गतेदेखि बन्द गरिने छ ।
त्यसमा सवारी साधनको अनुमति पत्र, भारतीय नागरिकलाई दिइने दर्ता प्रमाणपत्र र जन्म तथा मृत्यु दर्ता सेवालगायत रहेका छन् ।

क्याम्पमा बन्द गरिएका जुनसुकै सेवाका लागि काठमाडौंस्थित भारतीय दुतावासमा सम्पर्क गर्न भनिएको छ ।

सन् २००८ को कोशी बाढीपछि विराटनगरमा साइट अफिसको रुपमा भारतीय क्याम्प स्थापना गरिएको थियो । स्थापना पछि नै उक्त क्याम्प विवादमा पर्दै आएको थियो । नेपालको तर्फबाट क्याम्प बन्द गर्ने बारेमा बेला बेला कुरा उठाइएको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण ८, २०७५ १२:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT