मन्त्री–कर्मचारीका सन्तान सामुदायिकमा

अमृता अनमोल

बुटवल — प्रदेश ५ का सामाजिक विकासमन्त्री सुदर्शन बरालले छोरी मुनालाई कक्षा ५ सम्म निजी विद्यालयमा पढाए । गुल्मीको अर्जुन बोर्डिङमा पढ्ने उनी बाबु मन्त्री भएलगत्तै बुटवल झरेर सामुदायिक विद्यालयमा भर्ना भइन् ।

पठनपाठन गुणस्तरीय र व्यवस्थापन अब्बल भएकाले छोरीलाई कालिका मानवज्ञान माविमा पढाएको मन्त्री बरालले बताए । ‘कुन विद्यालयभन्दा पनि गुणस्तर कस्तो छ भन्ने कुरा ठूलो हो,’ उनले भने, ‘सामुदायिकले गुणस्तरीय शिक्षा दिन्छन् भने तिनमै पढाउनुपर्छ भनेर त्यता पठाएँ ।’


प्रदेशको शैक्षिक अवस्था हेर्ने सामाजिक विकासमन्त्री हँुदा आफ्नै सन्तान निजीमा पढाउनु गलत हुने बरालले बताए । ‘नागरिकका छोराछोरीको शिक्षा सुधार्न नीति बनाउने ठाउँमा छु,’ उनले भने, ‘यस्तोमा आफ्ना छोराछोरी सामुदायिकमा पढाएर तिनै विद्यालय सुधार्नुपर्छ भन्ने ठानेँ ।’

Yamaha


बुटवल उपमहानगरपालिकाका सामाजिक शाखा प्रमुख दामोदर ज्ञवालीले पनि छोरी दिप्तीलाई सामुदायिकमा पढाइरहेका छन् । कक्षा ५ सम्म न्यु होराइजन स्कुलमा पढाएका उनले ६ मा कालिका मानवज्ञानमा भर्ना गरे । ‘सामुदायिक विद्यालय सुधार अभियान चलाएका बेला छोराछोरी निजीमा पढाउन उचित लागेन,’ उनले भने, ‘यस वर्षदेखि सामुदायिकमा पठाएँ ।’


अभिभावकले पढाइको गुणस्तरका आधारमा विद्यालय छनोट गर्छन् । शैक्षिक गुणस्तर सुधारेपछि सामुदायिक विद्यालय पनि रोजाइमा पर्न थालेका छन् । कालिका मानवज्ञानमा अहिले उच्च ओहोदाका व्यक्तिका सन्तान ओइरिएका छन् । विद्यार्थीकेन्द्रित गुणस्तरीय र व्यावहारिक शिक्षा, चुस्त व्यवस्थापन र मिहिनेती शिक्षकका कारण विद्यालय उत्कृष्ट बन्न सफल भएको छ । प्रोजेक्टर र स्मार्टकार्डबाट पढाइ हुन्छ । बालविकास केन्द्रदेखि ५ कक्षासम्म अंग्रेजी र त्यसमाथिका कक्षामा नेपाली र अंग्रेजी दुवै माध्यममा पढाइ हुन्छ । कक्षा ९ देखि १२ सम्म कम्प्युटर इन्जिनियरिङ पढाइन्छ ।


लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालका प्रमुख कन्सल्टेन्ट रेडियोलोजिस्ट राजेन्द्र खनालले पनि छोरा स्पन्दनलाई कालिकामै भर्ना गरेका छन् । खुला प्रतिस्पर्धा र बाहिरी ज्ञान हासिल हुने विश्वासमा त्यता पठाएको उनले बताए । ‘बुझेर पढ्ने र पढेर बुझ्ने ज्ञान बढेन,’ खनालले भने, ‘त्यसपछि सामुदायिकमा पठाएँ ।’ कालिकाका प्रधानाध्यापकको शैक्षिक सुधारको अठोट राम्रो लागेको उनी बताउँछन् । ‘भाषाभन्दा सीप ठूलो रहेछ । त्यो निजीमा भन्दा सामुदायिकमा छ,’ उनले भने, ‘छोरामा पनि परिवर्तन देखिएको छ ।’


वि.सं. ०१८ मा स्थापित कालिकाले ०६५ देखि विद्यालय सुधार अभियान थालेको थियो । अहिले यो मुलुककै उत्कृष्ट उदाहरण बनेको छ । अवलोकनका लागि आउने बढेका छन् । यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको बनाउन भन्दै चालु शैक्षिक सत्रदेखि रामनगरमा रहेको मानवज्ञान माविसमेत समायोजन गरी कालिका मानवज्ञान बनाइएको छ । विद्यालयमा झन्डै ५ हजार विद्यार्थी छन् ।

समायोजनलगत्तै विद्यालयले ८० करोड रुपैयाँ लगानीमा सुधार योजना अगाडि बढाएको छ । आगामी पाँच वर्षमा आठ हजार विद्यार्थी पुर्‍याउने लक्ष्य छ । यसका लागि विद्यालयको भौतिक र शैक्षिक अवस्था परिवर्तन गर्ने योजना छ । ‘कम्प्युटर इन्जिनियरिङ पढाइ भएको विद्यालयमा अब इलेक्ट्रोनिक इन्जिनियरिङ पढाउन सुरु गरिनेछ,’ प्रधानाध्यापक घनश्याम पाठकले भने, ‘आधुनिक विज्ञान प्रयोगशाला, स्विमिङ पुल तथा छात्राबाससहितको विद्यालय बनाउने लक्ष्य छ ।’ विद्यार्थीको चाप थेगिनसक्नु भएपछि प्रवेश परीक्षा लिने गरिएको जनाउँदै उनले निजी छोडेर आउनेहरू धेरै रहेको बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७५ ०८:५५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कस्तो रह्यो क्रिकेटमा नेपालको ‘डेब्यु’ खेल ?

विनोद पाण्डे

काठमाडौँ — नेपाली क्रिकेट इतिहासले साउन १६, २०७५ बुधबारका दिन अर्थात सन् २०१८ अगस्ट १ लाई कहिल्यै भुल्ने छैन । यसै दिन नेपालले वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा ढोका खोलेको छ । नेपाल २३ औं राष्ट्र तथा समग्रमा २७ औं वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय टोली बन्यो ।

नेदरल्यान्ड्ससँग एमस्ट्र्राडमको एमस्टलभिनस्थित भीआरए मैदानबाट नेपालले वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा सुरु गर्दा हरेक पाइलामा कीर्तिमानहरू कुँदिए । नेपालको पहिलो वान–डे अन्तर्राष्ट्रियमा डेब्यु गर्ने ११ खेलाडीको राष्ट्रिय टोलीबाट यस्तो थियो डेब्यु गर्दाको क्षण :


पारस खड्का, कप्तान
उमेर : ३०, काठमाडौं
डेब्यु : २००४ अप्रिल २३
विरुद्ध मलेसिया, कीर्तिपुर

विनोद दास र मञ्जित श्रेष्ठ दुवै चोटका कारण खेल्न नसक्ने भएका थिए । मलेसियासँग प्रथम श्रेणी अन्तरमहादेशीय तीनदिवसीय खेलका लागि प्रशिक्षक रोय डायससँग पारसबाहेक अर्को विकल्प थिएन । उनले पहिलो खेलमै सातौं नम्बरमा ब्याटिङ गर्दै ४४ रन बनाए । पारसले मैदानमा यस्तो हाउभाउ देखाए कि उनलाई त्यतिखेर नै भविष्यको कप्तान भनिएको थियो, जतिखेर उनी नेपाली यू–१९ को कप्तानसमेत थिएनन् । त्यसयता उनी राष्ट्रिय टोलीबाट लगातार खेल्दै आएका छन् । सन् २००९ देखि उनकै कप्तानीमा नेपालले डिभिजन ४ देखि यात्रा तय गर्दै वान–डे अन्तर्राष्ट्रियसम्म पुगेको हो ।

ज्ञानेन्द्र मल्ल, उपकप्तान
उमेर : २७, काठमाडौं
डेब्यु : २००६ अगस्ट १४
विरुद्ध कुवेत, क्लब अम्मान, मलेसिया
मलेसियासँग २००५ मा काठमाडौंमा भएको तीनदिवसीय खेलका लागि ज्ञानेन्द्र र अभय राणालाई पहिलोपल्ट राष्ट्रिय टोलीमा समेटिएको थियो, तर दुवैले खेल्न पाएनन् । त्यसको अर्को वर्ष मलेसियामा सम्पन्न एसीसी ट्रफीबाट उनले राष्ट्रिय टोलीमा धमाकेदार प्रवेश गरेका थिए । कुवेतसँगको पहिलो खेलमै ७८ रन बनाएका उनी भुटानसँग अर्को खेलमा ५२ रन जोड्न सफल भए। राष्ट्रिय टोलीबाट पहिलो दुई खेलमै अर्धशतक बनाउने कीर्तिमान यी स्टाइलिस ब्याट्सम्यानको नाममा यथावत् छ । पारस कप्तान बनेदेखि ज्ञानेन्द्र उपकप्तानमा निरन्तर छन् । पारस चोटग्रस्त रहँदा ज्ञानेन्द्रले २०१६ को एसीसी इमर्जिङ टिम्स कपमा नेपालको नेतृत्व गरेका थिए ।

अनिलकुमार शाह
उमेर : १९, बारा
डेब्यु : २०१८ फेब्रुअरी १२ विरुद्ध केन्या, विन्डहोक, नामिबिया

विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन २ मा ज्ञानेन्द्र मल्ल र दिलीप नाथ लगातार असफल भइरहँदा अनिलले केन्यासँग राष्ट्रिय टोलीबाट ‘डेब्यु’ गर्ने मौका पाएका थिए । उनले सम्झनलायक खेल भने देखाउन सकेनन् । पहिलो बलमै आउट भए । उनी ओपनिङमा होस् वा विकेटकिपिङमा ‘ब्याकअप’ का रूपमा रहन्छन् वर्तमान टोलीमा । त्यसैले उनको पहिलो वान–डे अन्तर्राष्ट्रिय खेल्ने सम्भावना निश्चित देखिएको थिएन । तर इंग्ल्यान्ड भ्रमणमा सानदार प्रदर्शन गर्नुका साथै विकेटकिपिङको भूमिकामा रहेका सुवास खकुरेल लयमा नदेखिँदा अनिल पहिलो वान–डे अन्तर्राष्ट्रियको सारथि बने ।

शक्ति गौचन
उमेर : ३४, रुपन्देही
डेब्यु : २००२ जुलाई १२
विरुद्ध ओमान, पाडाङ, सिंगापुर

पाडाङको सानो मैदान देखेर नेपाली ब्याट्सम्यान लोभिएका थिए । तर ठूलो शट हान्नेक्रममा आउट थाल्दा शक्तिको डटेर ब्याटिङ गर्ने शृंखला सुरु भएको थियो । उनले ९५ बल खेलेर १ चौकासहित ३७ रन जोडेपछि बल्ल नेपालले ९ विकेट गुमाई १ सय ५३ रन बनाउन सकेको थियो । उनले अलराउन्ड प्रदर्शन गर्नेक्रममा ९.३ ओभरमा ३ मेडन राख्दै १० रन खर्चेर ३ विकेट लिए । उनले म्यान अफ द म्याच प्रदर्शन गरे । राष्ट्रिय टोलीबाट ‘डेब्यु’ गर्दा शक्तिको ब्याटिङ जस्तो थियो बुधबार वान–डे अन्तर्राष्ट्रियमा नेपालले पहिलो खेल खेल्दा पनि त्यस्तै थियो । उनले खाता खोल्न १६ बल सामना गरे । यही नै शक्तिको बिदाइ खेल पनि हुनसक्छ । यसबीचमा शक्तिले गरेको प्रदर्शन नेपाली क्रिकेटमा महान् खेलाडीको रूपमा रहनेछ ।


शरद भेषावकर
उमेर : २९, काठमाडौं
डेब्यु : २००४ मार्च २५ विरुद्ध यूएई, शारजहाँ,

यूएईको शारजहाँ क्रिकेट मैदान शरदका लागि अर्को महत्त्वपूर्ण बनेर आएको थियो । यूएईमै जन्मेका शरदले शारजहाँमै २००२ मा नेपालबाट यू–१५ मा खेल्दै कतारविरुद्ध १ सय ६ रन बनाएका थिए । त्यही शारजहाँमा शरदले यूएईविरुद्ध प्रथम श्रेणी मान्यताप्राप्त अन्तरमहादेशीय कपबाट डेब्यु गरेका थिए । यूएईका तीव्र बलर अली असादले लिएको ९ विकेटमा १८ रन बनाएका शरदको पनि एक थियो । शरदले दोस्रो इनिङ्समा भने १ सय ७२ बल खेल्दै नटआउट ५० रन बनाएपछि नेपालले खेल बराबरीमा टुंग्याउन सफल भएको थियो । खेलपछि कप्तान राजु खड्काले धाप मारेको आफूले सायदै भुल्ने शरदले बताउँदै आएका छन् । बाँकी उनको ब्याटिङ नेपाली क्रिकेटको इतिहास बनेको छ ।


आरिफ शेख
उमेर : २०, पर्सा
डेब्युु : २०१४ अक्टोबर २४
विरुद्ध बर्मुडा, सेलाङगर टर्फ, मलेसिया

नेपाल विश्वकप छनोटबाट रेलिगेसन भएर विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ३ मा झरेको थियो । झनै युगान्डासँगको पहिलो खेलमा २० रनको अप्रत्यासित पराजयपछि बर्मुडासँगको खेलमा घाइते शरद भेषावकरको स्थानमा आरिफलाई ल्याइएको थियो । नेपालले १ सय १ रनको लक्ष्य सजिलै पूरा गर्दा आरिफले ब्याटिङ नै पाएनन् । पछिल्लो डिभिजन २ यता उनले टोलीमा स्थान बलियो बनाएका छन् ।


वसन्त रेग्मी
उमेर : ३२, रुपन्देही
डेब्यु : २००६ मार्च २३
विरुद्ध नामिबिया, विन्डहोक, नामिबिया

सन् २००६ को यू–१९ विश्वकपमा नेपालले सनसनी मच्चाएको थियो । श्रीलंकामा नेपालले प्लेट च्याम्पियनसिपको सेमिफाइनलमा दक्षिण अफ्रिका र फाइनलमा न्युजिल्यान्डलाई पराजित गर्‍यो । यसले वसन्त रेग्मीको प्रदर्शनलाई उकासेको थियो । त्यसअघि उनले युवा टोलीमा पनि कमै मौका पाउँथे । यू–१९ विश्वकपको प्रदर्शनले वसन्तलाई राष्ट्रिय टोलीमा पुर्‍याइदियो । उनी लगत्तै नामिबियासँग अन्तरमहादेशीय कपको छनोट खेल्न अफ्रिकी मुलुक पुगे । पहिलो इनिङ्समै दुई महत्त्वपूर्ण विकेट लिएर आफ्नो प्रभाव देखाएका वसन्तले दोस्रो इनिङ्समा ४ ओभरमात्र बलिङ गरे पनि विकेट लिन असफल भए । ब्याटिङमा उनले ५ रन बनाएका थिए । अहिले वसन्त कस्ता बलर हुन् भन्ने विश्व क्रिकेट लिग डिभिजनमा १ सय विकेट लिने पहिलो खेलाडी बनेको तथ्यांकले प्रमाणित गर्दछ ।


सन्दीप लामिछाने

उमेर : १८, चितवन
डेब्यु : २०१६ अप्रिल १६
विरुद्ध नामिबिया, कीर्तिपुर

स्याङजामा जन्मिएर भारतमा हुर्केपछि क्रिकेट खेल्ने लालचमा सन्दीप नेपाल फर्किंदा चितवन पुगेका थिए । त्यहींबाट उनी राष्ट्रिय टोलीको प्रशिक्षणमा आइपुगे । विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपको नामिबियाको खेलबाट उनले कीर्तिपुरमा ‘डेब्यु’ गरेका थिए । उनले आफ्नो पहिलो खेलमा पिकी या फ्रान्सलाई आउट गरेका थिए । २२ खेलमा आइपुग्दा उनले ४३ विकेट लिइसकेका छन् । नेपालका महत्वपूर्ण बलरका रूपमा आफूलाई उभ्याइसकेका सन्दीपले इन्डियन प्रिमियर लिग, ग्लोबल टी–२० क्यानडा लिग र आईसीसी विश्व ११ बाट खेलिसकेका छन् ।


दीपेन्द्रसिंह ऐरी
उमेर : १८, कञ्चनपुर
डेब्यु : २०१७ मार्च ११ विरुद्ध केन्या, कीर्तिपुर

कप्तान पारस अस्वस्थ थिए । उनले खेल्ने निश्चित थिएन । प्रशिक्षक जगत टमाटाको भनाइमा पारसको स्थिति जस्तो भए पनि दीपेन्द्रले केन्यासँग विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियनसिपको म्याचमा खेल्दै ‘डेब्यु’ गर्ने निश्चित थियो । पारस खेलेनन् पनि र दीपेन्द्रले राष्ट्रिय टोलीबाट आफ्नो पहिलो खेल खेले । वर्षाले प्रभावित खेलमा उनी १९ रन बनाई स्लिपमा क्याचआउट भए । त्यसयता उनी माथिल्लोक्रममा ब्याटिङ गर्दै आएका छन् ।


सोमपाल कामी
उमेर : २२, गुल्मी
डेब्यु : २०१४ मार्च १६
विरुद्ध यूएई, रंगिओरा, न्युजिल्यान्ड

नेपाल पहिलोपल्ट विश्वकप छनोटमा खेल्दै थियो । भारतीय क्रिकेट संस्कारबाट आएका सोमपाल मौका खोज्दै उमेर समूहको क्रिकेट खेलिरहेका थिए । यूएईमा हुने एसीसी यू–१९ एसिया कपका लागि उनलाई युवा टोलीमा पनि राखिएको थियो । तर राष्ट्रिय टोलीमा बोलाइएपछि उनी विश्वकप छनोट खेल्न न्युजिल्यान्ड लागेका थिए । यूएईसँगको खेल उनको ‘डेब्यु’ बाहेक सम्झनलायक केही थिएन । ७ ओभरमा ३८ रन खर्चेका उनलाई ब्याटिङमा शून्यमा खुराम खानले आउट गरे । त्यसपछि उनी प्रमुख तीव्र बलरको रूपमा रहँदै आएका छन् । पछिल्लो समय उनले आफूलाई अलराउन्डरका रूपमा प्रमाणित गरेका छन् ।


करण केसी
उमेर : २६, बागलुङ
डेब्यु : २०१५ जनवरी १७ विरुद्ध युगान्डा,
विन्डहोक, नामिबिया

विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन २ को नामिबिया यात्राले तीव्र बलर करणको जीवनमै परिवर्तन ल्याइदियो । विदेश जाने सोच बनाएका करण पोखराको क्रिकेटबाट राष्ट्रिय टोली आइपुगे । नामिबियामा युगान्डासँग ‘डेब्यु’ गरेका करणले ७ ओभरमा २७ रन खर्चे पनि कुनै विकेट लिन सकेनन् । ब्याटिङमा उनले ५ बलमा नटआउट ५ रन बनाए पनि नेपाल पूरा ५० ओभर खेलेर १ सय ४४ रनमा अलआउट हुँदा १ रनले पराजित हुनपुगेको थियो । त्यही प्रतियोगितामा करणले ९ विकेट लिए । करणले क्यानडासँग ५ विकेट लिएको प्रदर्शन लिस्ट ‘ए’ मा नेपाली खेलाडीको पहिलो थियो । त्यही क्यानडासँग ६ महिनाअघि ब्याटिङमा चम्किँदा नेपाल वान–डे अन्तर्राष्ट्रियमा पुग्न सकेको हो ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७५ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT