बाढी, पहिरोजस्ता विपद्‌बाट चार महिनामा ५ सयको मृत्यु, ८४ जना बेपत्ता

विष्णु नेपाल/रासस

काठमाडौँ — विपद्का घटनाबाट मुलुकभर चार महिनाको अवधिमा ५ सयको मृत्यु भएको छ । त्यस्तै ८४ बेपत्ता र चार हजार बढी प्रभावित भइसके ।

गृह मन्त्रालय, राष्ट्रिय आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रका अनुसार २०७५ सालको वैशाखदेखि बिहीबारसम्म बाढी, पहिरो, चट्याङ, हुरीलगायतका विपद्बाट ती व्यक्तिको मृत्यु भएको हो । त्यसमध्ये वर्षात् पछिको बाढी र पहिरोले ८८ को मृत्यु भयो ।

Yamaha

मनसुन सुरुसँगै बाढी, पहिरो र हिउँदमा आगलागीका चपेटामा सर्वसाधारण पर्छन् । विपद् जोखिमका दृष्टिले नेपाल संवेदनशील देशमा पर्छ । नेपालले ज्वालामुखी र सुनामीबाहेकका विपद्सित वर्षेनी कुनै न कुनै रुपमा जुधिरहेको छ । सरकारले विपद् जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न गतवर्ष ‘विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापनसम्बन्धी कानुनलाई संशोधन गर्न र एकीकरण गर्न बनेको ऐन २०७४’ जारी गरेको थियो । ऐनका प्रावधानअनुसार अहिले सबै स्थानीय निकायले स्थानीयस्तरमा विपद्लाई सम्बोधन गर्न धमाधम कार्ययोजना तयार गरी कार्यान्वनमा उतारिरहेका छन् । बुधबार मात्र सचिव पदमा बढुवा भएका गृहमन्त्रालयका विपद् व्यवस्थापन महाशाखाका प्रमुख केदार न्यौपानेले प्राकृतिक विपद् तथा गैरप्राकृतिक घटनालाई न्यूनीकरण गर्न सामूहिक चेतना थप जगाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउछन् ।

प्राकृतिक विपद्का रुपमा हिमपात, असिना, हिमपहिरो, हिमताल विस्फोटन, अतिवृष्टि, अनावृष्टि, बाढी, पहिरो, भूस्खलन, डुबान, खडेरी, आँधी, हुरीबतास, शीतलहर, तातो हावा, चट्याङ, भूकम्प, डढेलो आदि छन् । गैरप्राकृतिक विपद्का रुपमा महामारी, अनिकाल, डढेलो, कीट वा सूक्ष्म जीवाणु आतङ्क, पशु तथा चराचुरुङ्गीमा हुने फ्लु, हवाई, सडक तथा जल वा औद्योगिक दुर्घटनालाई लिइन्छ ।

महाशाखाका अनुसार प्राकृतिक विपद्का कारण वर्षेनी ९०० र गैरप्राकृतिक विपद्का घटनाका कारण दुई हजारभन्दा बढीको अकालमा मृत्यु हुने गर्दछ । उनी भन्छन्, 'विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापनमा जनतालाई नै सचेतना जगाउनुपर्छ ।' ऐनको प्रावधानअनुसार प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी कार्यलाई प्रभावकारी रुपमा सञ्चालन गर्न विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन परिषद् समिति छ । गृहमन्त्रीको अध्यक्षतामा कार्यकारी समिति छ ।

प्रदेशस्तरमा मुख्यमन्त्रीको अध्यक्षतामा प्रदेश विपद् व्यवस्थापन समिति, जिल्ला स्तरमा विपद् व्यवस्थापन समिति, स्थानीय स्तरमा गाउँपालिका वा नगरपालिकाका प्रमुखको अध्यक्षतामा समिति गठन भई विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी कार्यलाई प्रभावकारी रुपमा अगाडि बढाइरहेका छन् । 'स्थानीय समुदायलाई नै विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन गर्न सक्ने बनाउन कार्ययोजना बनाई नगरपालिकाले सहजीकरण गरिरहेका छ,' नीलकण्ठ नगरपालिकाका प्रमुख भीम ढुङ्गानाले भने । उनले तत्काल विपद् पछिका खोज, उद्धार र राहत कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउन केन्द्र सरकारले स्थानीय सरकारलाई आर्थिक रुपमा सम्पन्न बनाउनुपर्छ भने ।

समुदायमा आधारित विपद् न्यूनीकरणमा छौं : कार्यकारी निर्देशक ढकाल

विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापनको कार्यलाई मानवीय सेवाको संस्था नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले सरकारलाई सहयोग गरिराखेको छ । 'विपद्पूर्व तयारी, विपद् पछिका अवस्थालाई सम्बोधन गर्न समुदायमा आधारित भई नेपाल रेडक्रसले विभिन्न काम गरिरहेको छ,' रेडक्रसका कार्यकारी निर्देशक उमेश ढकालले भने ।

मनसुन सक्रियसँगै प्राकृतिक प्रकोप, बाढी, पहिरो जोखिमलाई ध्यान दिँदै संस्थाले आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रलाई समेत सक्रिय बनाएको छ । केन्द्रले विपद् प्रभावितलाई आपत्कालीन आवास, प्राथमिक उपचार, स्वास्थ्य, सरसफाइ र खानेपानी तत्काल उपलब्ध गराउन समन्वयको काम गर्दछ । हाल सातै प्रदेशको समुदायस्तरमा विपद्लाई सम्बोधन गर्न आवश्यक मानवीय सेवाका सबै सामग्री र स्वयंसेवकसहित ३६ हजार परिवारलाई एकै पटक उपलब्ध गराउनसक्ने गरी गैरखाद्य सामग्री तयारी अवस्थामा राखेको छ । कार्यकारी निर्देशक ढकालले भने, 'सम्भावित विपद्बाट जोगिन पूर्वतयारी, विपद्का समयमा खोज, उद्धार, राहत तथा संकटापन्न परिवारको जीवनस्तर माथि उठाउन मानवीय सेवा निरन्तर भइराखेको छ ।'

बाढी, पहिरो तथा अन्य प्राकृतिक तथा गैरप्राकृतिक विपद्बाट आउनेसक्ने क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्न र तत्काल मानवीय सहयोग गर्न सोसाइटीले आफ्ना जिल्ला शाखालाई तम्तयार राखेको छ । विशेषगरी विसं २०७२ को भूकम्प, गतवर्ष तराई मधेशका केही जिल्लाका डुबानमा परेका परिवारलाई रेडक्रसले गरेका मानवीय सेवालाई नेपाल सरकार तथा अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रबाट उच्च सराहना भएको थियो । भूकम्प पीडितलाई आवास, खानेपानी, स्वास्थ्य, जीविकोपार्जनलगायतका क्षेत्रमा नेपाल रेडक्रसले सहयोग गरी राखेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २४, २०७५ १६:३२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सिराहामा बन्दुक देखाएर २५ लाख लुटियो

भरत जर्घामगर

सिरहा — सिरहाको मिर्चैया–कल्याणपुर सडकखण्ड अन्तर्गत मिर्चैया नगरपालिका–३ स्थित तिनगछियाबाट डेढ महिना अवधिमा दुई मनि ट्रान्सफरको रकम लुटिएको छ । 

पछिल्लो पटक बिहीबार मध्यान्ह सिरहा कल्याणपुर नगरपालिका ११ मा सञ्चालित राजाराम सव मनि ट्रान्सफरका सञ्चालक राजाराम साहबाट २५ लाख ६० हजार रुपैयाँ लुटिएको छ।

इलाका प्रहरी कार्यालय मिर्चैयाका डिएसपी दिपेन्द्र साहका अनुसार मिर्चैयास्थित ग्लोबल आईएमई बैंकबाट २५ लाख ६० हजार नगद लिएर कल्याणपुर मोटरसाइकलमा जाँदै गरेका साह मिर्चैया–कल्याणपुर सडक खण्ड अन्तर्गत तिनगछियामा लुटिएका हुन्।

सवा १२ बजेतिर २ वटा मोटरसाइकलमा आएका ४ जना युवाको समूहले साहलाई घेरेर पेस्तोल देखाउँदै नगद लुटिएको डिएसपी साहले जानकारी दिए। सिरहाको कल्याणपुर नगरपालिका ११ मा साहको मनि ट्रान्सफर सञ्चालित छ।

डेढ महिनाअघि गत असार ११ गतेपनि सोही स्थानबाट कल्याणपुरका शिवम् मनि ट्रान्सफरका कर्मचारी धनवीर यादवबाट ११ लाख ३९ हजार रुपैयाँ लुटिएको थियो।

यादवलाई समेत साहलाई जस्तै गरी दुई वटा मोटरसाइकलमा आएका ४ जना युवाको समूहले घेरेर पेस्तोल देखाउँदै नगद लुटेका थिए।

उनीपनि मिर्चैयास्थित ग्लोबल आईएमई बैंकबाट रकम निकालेर जाने क्रममा लुटिएका थिए।

नगद लुटिएको डेढ महिना बित्तिसक्दासमेत प्रहरीले लुटेरा पक्राउ गर्न नसकेको प्रति कल्याणपुर क्षेत्रका व्यावसायी आक्रोशित छन्।

सोही स्थानमा बिहीबार दोस्रो लुटपाटका घटनाले त्यस क्षेत्रका स्थानीय समेत त्रसित छन्।

‘डेढ महिना बित्तिसक्दा समेत प्रहरीले घटनाको अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिएको छ, तर लुटेरा पक्राउ गर्न सकेको छैन’ कल्याणपुर ११ स्थित शिवम मनि ट्रान्सफरका सञ्चालक एवं मिर्चैया उद्योग वाणिज्य संघका सदस्य समेत रहेका सुनिल कुमार राउतले भने ‘आज त्यही ठाउँ दोस्रो लुटपाट घटना भयो, त्यत्तिखेरै लुटेरा पक्रन प्रहरी सफल भएको भए यो घटना हुदैनथ्यो कि।’

पटक पटक लुटिएको स्थान तिनगछिया मिर्चैया–कल्याणपुर सडक खण्डको डुमरी नजिकको एकान्त स्थानमा पर्छ। मिर्चैया प्रहरी कार्यालयबाट ५ किलोमिटर दक्षिणमा घटनास्थल पर्छ। प्रहरीले घटनाको अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।

प्रकाशित : श्रावण २४, २०७५ १६:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT