खाडीको कमाइ तस्करलाई, दुई करोडभन्दा धेरै रुपैयाँ हुन्डी कारोबार गरेको प्रमाण फेला

जनकराज सापकोटा

काठमाडौँ — पाँच वर्ष दुबईमा पसिना बगाएर कमाएको पैसा गुमाउनुपर्दा कृष्ण घले तनावमा छन् । लमजुङको दोर्दी गाउँपालिका ४ का उनले दुबईमा सँगै काम गरेका सफलराज कुँवरको भर परेर मकाउ जाने सपनामा झन्डै सात लाख रुपैयाँ बुझाए । 


गाउँका ४ जना साथीसँग पनि जनही ६ लाख ७५ हजारका दरले एकमुष्ट साढे २६ लाख रुपैयाँ संकलन गरेर सफलले भनेको मान्छेलाई दिए। तर न उनी मकाउ जान पाए न त उनका साथी। यति बेला कृष्ण फसेको पैसा उठाउन नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो धाइरहेका छन्। उनले भने, ‘दुबईमा कमाएको सबै गयो। दु:खले कमाएको धन गतिलो ठाउँमा परेन।’

Yamaha


नवलपरासी कावासोतीका टीकाराम भट्टराईले जवानीको अधिकांश समय मलेसिया र साउदी अरबमा बिताए। ५ वर्ष मलेसियामा काम गरेर फर्केलगत्तै साउदी गएका उनले त्यहाँ २ वर्ष बिताए। फेरि मलेसिया गएर ३ वर्ष काम गरे। अघिल्लो वर्ष माघमा उनी नेपाल फर्के। दशक लामो विदेश बसाइबाट जोगाएको रकम खर्चेर फेरि टर्की लागे, मंसिरमा। पर्यटक भिसामा पुगेका उनी भनेजस्तो काम र कमाइ नभएपछि मानव तस्करको सहयोगमा अवैध रूपमा ग्रिस छिर्ने प्रयत्नमा लागे। त्यही बेला पक्राउ परेर तीन दिन थुनामा बसेपछि नेपाल फर्किए। मनग्गे कमाउने लोभमा उनले मलेसिया र साउदी अरबमा पसिना बगाएर कमाएको करिब ६ लाख गुमाए। लामो प्रयत्नपछि उनले एजेन्टबाट साढे चार लाख त फिर्ता लिए तर अनेकन मानसिक यातना खेपे।

साढे ६ वर्ष कतार बसेका पाल्पा, रामपुरका नारायण सुनुवार डेढ वर्षअघि घर फर्के। कमाएको पैसा कहाँ लगाउने भन्नेमै वर्ष दिन गुजारे। आफन्तको सल्लाहमा उनले पनि टर्की जाने प्रक्रिया सुरु गरे। दिल्लीको बाटो हुँदै पर्यटक भिसामा टर्की पुगेका उनले भनेजस्तो काम त पाएनन् नै, आवासीय अनुमतिको कानुनी आधार पनि भेटेनन्। त्यसपछि उनी पनि मानव तस्कर गिरोहलाई पैसा बुझाएर ग्रिस जान आँटेका थिए। त्यही बेला पक्राउ परे। चार दिन थुनापछि नेपाल फर्के। साढे ६ लाख रुपैयाँ गुमाएका नारायणले भने, ‘कतारको कमाइ स्वाहा भयो।’ यति बेला नारायणसहितका व्यक्तिले फसेको रकम उठाउन र अवैध रूपमा विदेश पठाउन संलग्नलाई कारबाही माग्दै केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोमा उजुरी दिएका छन्।

इटहरीका उमेश विष्टको भोगाइ पनि उस्तै छ। पाँच वर्ष दुबई बसेर झन्डै दुई वर्षअघि फर्केका उनलाई लाग्यो- अब नेपालमै केही गर्नुपर्छ। तर के गर्ने भन्ने सोच्दासोच्दै केही महिना बित्यो। छटपटीका तिनै दिनमा उनको सम्पर्क दुबईमा सँगै काम गरेका पुराना साथी सफलराज कुँवरसँग भयो। मकाउ पुगेका सफलले आशा देखाएर भने, ‘मकाउ आउने भए चाँजो मिलाइदिन्छु। भनेजस्तो कमाइन्छ।’ उनले साढे ४ लाख रुपैयाँ सफलले भनेअनुसार सन्तबहादुर गुरुङको खातामा हालिदिए। उनले गाउँले, छिमेकी र नातेदार गरी सात जनासँग पनि पैसा उठाए। २५ लाख रुपैयाँ सफललाई दिने गरी सन्तको खातामा हालिदिए। तर न उमेश मकाउ जान पाए न त गाउँले र आफन्त। उनले दु:खेसो पोखे, ‘खाडीको कमाइ मकाउ सपनाले डुबायो। साथीभाइ र आफन्तको पैसा पनि डुब्यो।’

वैदेशिक रोजगारीमाथि अध्ययन र अनुसन्धानमा संलग्न गणेश गुरुङ खाडी र मलेसियाबाट कमाएर फर्केकाहरू मानव तस्करको चंगुलमा परेर बिल्लीबाठ हुने प्रवृत्ति बढदै गएको बताउँछन्। गुरुङको बुझाइमा स्वदेशभित्रै लगानीको उचित वातावरण र केही रकमसहित फर्किएका कामदारको पैसा सदुपयोग गर्ने नीति नहुँदा यस्ता घटनाले निरन्तरता पाइरहेका छन्। उनले भने, ‘लगानी गरेर स्वदेशमै बाँच्न सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास नभएर र बढी पैसा कमाउने लोभमा खाडी र मलेसियाबाट फर्किएकाहरू मानव तस्करको चंगुलमा परिरहेका छन्।’

मकाउको पासो
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले साउन १३ मा मकाउ लैजाने आश्वासन दिएर ठगी गरेको आरोपमा सुनसरी, धरानका बालकृष्ण भण्डारीलाई पक्राउ गर्‍यो। उनीमाथि २३ जनाबाट प्रतिव्यक्ति २ लाख ७५ हजारका दरले रकम उठाएको आरोप थियो। यही अभियोगमा ब्युरोले काठमाडौं सरस्वतीनगरबाट सन्तबहादुर कुँवरलाई पनि पक्राउ गरेको छ। कुँवरका साथबाट ब्युरोले केही थान हिसाबकिताब लेखिएको कापीसमेत बरामद गरेको छ।

कान्तिपुरलाई प्राप्त उक्त कापीमा मकाउमा बसेर एउटा समूहले हुन्डीको पैसा संकलन गर्ने र कुँवरले त्यसको भुक्तानी नेपाल बस्ने प्रापकलाई दिने गरेको देखिन्छ। मकाउ लगिदिने भन्दै नेपालमा उठाइएको रकम कुँवरले हुन्डीको कारोबारमा प्रयोग गरेको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोको दाबी छ। उक्त कापीमा कुँवरले वर्षौंदेखि हुन्डी कारोबार गरेको र दुई करोडभन्दा धेरै रुपैयाँको कारोबार भएको देखिन्छ।

मकाउ बस्ने खोमशंकर भण्डारी, राजेन्द्र खड्का, रवीन्द्रनारायण चौधरी र सफलकुमार कुँवरले हुन्डी र संगठित मानव तस्करीको काम सँगसँगै गरिरहेको दाबी केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोको छ। ब्युरोका अनुसार मकाउ बस्ने यो समूहलाई नेपाल बस्ने बालकृष्ण भण्डारी, सन्तबहादुर कुँबर, पुष्टिककुमारी चौधरीले सघाइरहेका छन्। ब्युरो स्रोतको दाबीमा हुन्डी र संगठित मानव तस्करीको समानान्तर अभ्यासको मुख्य काम भने राजेन्द्र खडकाले गरिरहेका छन्। ब्युरोमा अहिलेसम्म २४ जना पीडित सम्पर्कमा आएका छन् भने अन्य ३७ जनाको ब्युरोले खोजी गरिरहेको छ। एक अनुसन्धान अधिकारीले भने, ‘मकाउ बस्ने यो समूहले धेरैको उठिबास गराइसकेको छ।’

प्रकाशित : भाद्र २, २०७५ १९:२९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पाँच वर्ष सरकारलाई कसैले हल्लाउन सक्दैन : नेपाल

शिव पुरी

रौतहट — नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले पाँच वर्षसम्म वामपन्थी सरकारलाई कसैले हल्लाउन नसक्ने दाबी गरेका छन् । ‘यो सरकारलाई कुनै शक्तिले केही गर्न सक्दैन,’ उनले भने, ‘सरकार अब विभिन्न विकासका योजनाका साथ अघि बढेको छ ।’

कम्प्युटर एसोसिएसन नेपाल महासंघ रौतहट शाखाले शनिबार चन्द्रनिगाहपुरमा गरेको साईबर सुरक्षा एवं स्मार्ट सिटीसम्बन्धी प्रदेशस्तरीय गोष्ठीमा उनले सरकारलाई कसैले हल्लाउन नसक्ने दाबी गरेका हुन् । विकास निर्माणको योजनाका साथ सरकार अघि बढेको उनको धारणा थियो । सरकारले देशमा भष्ट्रचार अन्त्यका लागि निकै कसरत गरिरहेको उनले सुनाए । ‘हरेक काममा सुझबुझका साथ सरकार अघि बढिरहेको छ,’ उनले भने,‘यस्तो सरकारलाई कसैले केही गर्न सक्दैन ।’ नेता नेपालले मन्त्रीहरुलाई भष्ट्राचार नगर्न सुझाव दिए । उनले देश र जनताको हितमा काम गर्न मन्त्रीहरुलाई आग्रह गरे ।

उनले साइबर र स्मार्टसिटीका बारेमा दिइएको जानकारीका बारेमा चासो लिएर सुनेका थिए । नेपालले साइबर अपराधबाट जोगीन सबैलाई आग्रह गरे । ‘हामी धेरैलाई यसबारे ज्ञान नहुन पनि सक्छ,’ उनले भने, ‘यसबाट जोगिनु पर्छ । विद्युतीय उपकरण प्रयोग र दुरुपयोगले समाजलाई नकारात्मक असर पुर्‍याउछ ।’

गोष्ठीमा प्रदेश २ का सूचना तथा सञ्चार प्रविधिमा आवद्ध सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्था, व्यवसायीलाई साइबर सुरक्षासम्बन्धी जानकारी दिइएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७५ १९:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT