अस्पतालको आँगनमै पोस्टमार्टम

हरिहरसिंह राठौर

गजुरी (धादिङ) — उपचारार्थ गजुरी अस्पताल पुग्नेहरू कहिलेकाहीँ मूल गेटबाट भित्र पस्नासाथ झस्किन्छन् । अस्पतालको आँगनमै थोरै पर्दाले बारेर शव चिरिएको हुन्छ । नहेरौं भन्दा पनि देखिन्छ ।

स्थान अभावका कारण आत्महत्या गरेकी युवतीको शव गजुरीस्थित अस्पतालको आँगनमै परीक्षण गरिँदै । तस्बिर : कान्तिपुर

दिनहुँजसो हुने सवारी दुर्घटनाका घाइतेको उपचार र मृत्यु भएकाको शव परीक्षण गर्न राजमार्गसँगै जोडिएको गजुरी अस्पतालमा ल्याइन्छ। शवपरीक्षण गर्ने कोठा पर्याप्त नभएपछि चिकित्सकहरू आँगनमा परीक्षण गर्न बाध्य छन्।

Yamaha

‘अस्पतालमा एउटै मात्र मर्चरी (मुर्दाघर) छ। जसमा २ भन्दा बढी शव परीक्षण गर्न सकिँदैन। त्योभन्दा बढी शव ल्याइए आँगनमै परीक्षण (पोस्टमार्टम) गर्नुपर्छ,’ चिकित्सक भन्छन्।

राजमार्ग क्षेत्रभरि सरकारी डाक्टर बस्ने एउटै मात्र स्वास्थ्य केन्द्र (अस्पताल) गजुरी हो। पृथ्वी राजमार्ग आसपास हुने आत्महत्या, शंकास्पद मृत्यु, नदीले बगाउने तथा सवारी दुर्घटनामा मृत्यु भएका सबैको पोस्टमार्टम गर्नुपरेमा गजुरी अस्पतालमै ल्याउनुपर्ने बाध्यता छ। गत बुधबार मात्रै स्वास्थ्य केन्द्रमा ३ वटा शव आइपुगे। एउटा बेवारिसे र २ वटा पहिचान भएका।

गत भदौ ५ गते झुन्डिएर मृत्यु भएको थाक्रे–३, मिलनचोककी सविता तामाङका आफन्तले पोस्टपार्टम गर्नका लागि शव गजुरी ल्याएका थिए।

आफन्तले छिटो पोस्टमार्टम गरिदिन आग्रह गरेपछि मुर्दाघरमा अर्को शव भएका कारण स्वास्थ केन्द्रको आँगनमै भए पनि थोरै पर्दाले छेकेर लास चिरिएको केन्द्रकी निमित्त प्रमुख राधा पाण्डेले बताइन्।

‘मुर्दाघरमा अरू २ वटा शव थिए, जुन एकदमै गन्हाएकाले भित्र बसेर पोस्टमार्टम गर्नै सकिने अवस्था थिएन। मृतकका आफन्तले छिटो गरिदिन आग्रह गरेकाले खुला ठाउँमै भए पनि पर्दा लगाएर पोस्टमार्टम गर्न बाध्य भइयो।’

उपयुक्त शवगृह निर्माण गरिदिन अस्पतालले पटक–पटक आग्रह गर्दा समेत कुनै पनि सरोकारवाला निकायले चासो नदेखाएको अस्पतालकी निमित्त प्रमुख पाण्डेले भनिन्।

पहिचान नखुलेका बेवारिसे शव ७ दिनसम्म राख्नुपर्ने कानुनी प्रावधान छ,’ पाण्डेले भनिन्, ‘यहाँको शवगृहमा एउटा मात्रै शव अटाउँछ। कतिपय अवस्थामा बाहिरै शव राख्नुपर्छ। शव गृह खाली बसेको दिन छैन र पनि यहाँ शव सुरक्षित राख्नका लागि व्यवस्थित शवगृह छैन।’

गएको स्थानीय तहको निर्वाचनपछि आएका जनप्रतिनिधिहरूले व्यवस्थित मुर्दाघर बनाउन र मर्चुरी फ्रिज खरिद गर्नका लागि पहल थाले पनि कार्यान्वयन भएको छैन।

गजुरी गाउँपालिकाले मर्चुरी फ्रिज खरिद गर्ने प्रक्रियामै रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष राजेन्द्र विक्रम बस्नेतले वताए। गाउँपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक डाक्टर रामहरि रेग्मीले भने, ‘नेपालमा यस्तो प्रविधिका सामानहरू वितरण गर्ने सप्लायर्स नै भेटिएको छैन। टेन्डर आहवान गरेका छौं,’

५ लाखभन्दा बढी मूल्यको सामान खरिद गर्दा सार्वजनिक खरिद ऐनअनुसार बोलपत्र आहवान गर्नुुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था रहेपनि बोलपत्र हाल्ने फर्मनै नभेटिएकाले मर्चुरी फ्रिज ल्याउन नसकिएको रेग्मीले बताए।

कम्तीमा ३ वटा शव राख्न मिल्ने मर्चुरी फ्रिज तत्काल खरिद गर्नका लागि पहल गरिएको पनि गाउँपालिकाले जनाएको छ।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १८:३२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

रसुवागढीमा बिजोग [फोटोफिचर]

शब्द/तस्बिर : बलराम घिमिरे

रसुवा — चीन जोड्ने एकमात्र रसुवागढी नाकामा महिनादेखि यातायात ठप्प छ । नाका नजिकैको पहिरो, घट्टेखोलाको पुललाई बाढीले पुर्‍याएको क्षति र गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका ५ को खोपाङ भीरको पहिरोले यातायात अवरुद्ध भएको हो । बाढीबाट क्षति पुगेको पुल मर्मतमा ढिलाइले साउन १२ देखि नाकामा यातायातका साधन चलेका छैनन् ।

यातायात ठप्प भएपछि तीज, दसैं, तिहारजस्ता चाडपर्वका लागि नेपाल ल्याउन लागिएका अर्बौं मूल्यका स्याउ, लसुनलगायत सामान चीनको केरुङमा थन्किएका छन् । ती सामान कुहिन थालेको व्यवसायी टपिन्द्र तिमिल्सिनाले बताए । उनका करिब १ हजार २ सय कन्टेनरबराबरको सामान केरुङमा थन्किएका छन् । यसबाट व्यवसायीले करोडौंको घाटा व्यहोर्नुपर्ने अवस्था छ ।

यातायात रोकिएपछि दैनिक करोडौं राजस्व असुल हुने रसुवा भन्सार सुनासान छ । महिना दिनदेखि भन्सारमा राजस्व नउठेको प्रमुख भन्सार अधिकृत गोपाल कोइरालाले बताए । स्याउलगायत कुहिने सामग्री व्यवसायीले भरिया लगाएरै राजधानी ल्याउने पनि गरेका छन् । स्याउ कुहिन थालेपछि मान्छेलाई बोकाएर ल्याउन परेको स्वर्णीम इम्पोर्ट एक्स्पोर्ट प्रालिका प्रोपाइटर सारदा पराजुलीले बताए । करिब ७ सयमा बिक्री हुने १ कार्टुन स्याउ अहिले काठमाडौंमा २ सय ५० मा बिक्री गर्नु परेको उनले दुखेसो पोखे । अर्कोतिर केरुङको गोदाममा राखिएका र कन्टेनरमा लोड गरिएका सामान असुरक्षित हुने गरेको व्यवसायी शैलेश पौडेल बताउँछन् । उनले भने, ‘लोड गरिएका कन्टेनरका सामान चोरी हुन थालेको छ ।’ केरुङमा रहेको ४ कन्टेनरबाट सामान चोरी भएको उनले बताए । अन्तर्राष्ट्रिय नाका जोड्ने सडक मर्मतमा सडक विभागले चासो नदिएको व्यापारीहरुको गुनासो छ ।

यातायात अवरुद्ध हुँदा एकातिर व्यापारीले लाखौं घाटा व्यहोरिरहेका छन् अर्कातर्फ सरकारको राजस्व संकलन प्रभावित भएको छ । जिल्लाको उत्तरी भेगका स्थानीय बासिन्दा, चिनियाँ पर्यटक र मानसरोवर जाने तीर्थयात्रीहरू समेत मर्कामा परेका गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका २ का वडाध्यक्ष दावादार्जे तामाङले बताए । रसुवागढी नाका हुँदै चीनको कैलाश मानसरोवर जाने भारतीय तीर्थयात्रीहरू महँगो शुल्क तिरेर हेलिकप्टर चार्टर्ड गर्न बाध्य छन् । डिभिजन सडक कार्यालय नुवाकोटले पनि सडक खुलाउन आलटाल गरेको तामाङको आरोप छ । नाका बन्द भएपछि स्थानीय होटलसमेत खाली भएका छन् । घट्टेखोलामा होटल सञ्चालन गर्ने छेटेन शेर्पाले भने, 'चीनको कैलाश मानसरोवर जाने ५ ग्रुप भारतीय तीर्थयात्रीहरूले होटल बुकिङ पनि क्यान्सिल गरे ।' उनका अनुसार चिनियाँ पर्यटक आउनै छाडेका छन् ।

डिभिजन सडक कार्यालय नुवाकोटका प्रमुख निरज शाक्यले भने गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाको घट्टे खोला पुल मर्मत सकिएको बताए । उनले शुक्रबारदेखि पुलबाट यातायात सञ्चालन गर्ने तयारी भइरहेको बताए । सडक खुलाउन नेपाली सेनाको मध्य पृतनाअन्तर्गतको कालीप्रसाद गण र मैलु स्याफ्रुबेंसी सडक निर्माण कार्यदलको प्राविधिक टोली खटिहरेको छ । सडक मर्मतमा विभिन्न टोलीका गरी तीन दर्जन जनशक्ति खटिएका छन् । पहिरो पन्छाउन स्काभेटर र लोडर प्रयोग गरिएको छ ।


प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १८:२७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT