सफल बन्दै जटिल शल्यक्रिया

कृष्णप्रसाद गौतम

सुर्खेत — सुर्खेत विमानस्थलनजिकै घर बनाउने क्रममा असार अन्तिम साता एकतला माथिबाट खसेका मजदुर रमेश थारूको जस्तापातामा ठोकिएर दायाँ हातको कुहिनोदेखि चुँडियो ।

सुर्खेत, कालागाउँस्थित मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल । तस्बिर : कान्तिपुर

नसा, रक्तनली, हड्डीसहित कुहिनो चुडिँदा उनको हातमा मुस्किलले ६ इन्च मात्र छाला बाँकी थियो ।

उनको शरीरबाट अत्यधिक रक्तश्राव भयो । उनलाई मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल पुर्‍याइयो । हाडजोर्नी विशेषज्ञ डा. मंगल रावललगायत चिकित्सकलाई समेत सुरुमा हात जोड्न सक्छौं जस्तो लागेन । तर उनीहरूले आँट गरे । शल्यक्रिया सक्नै ४ घण्टा लाग्यो । अहिले थारूको अवस्था सामान्य हुँदै गएको छ । उनी अस्पतालको सामान्य शय्या उपचाररत छन् ।

Yamaha

गुर्भाकोट नगरपालिका १३, की सुनीता तिवारीले चैत पहिलो साता ५ सय ग्रामको बच्चा जन्माइन् । यस्तोमा उनीमात्र होइन, उनको परिवारले बच्चा बाँच्ने आस मारिसकेको थियो । ‘एक त ७ महिनाको जन्म, त्यसमा पनि जम्मा ५ सय ग्राम,’ सुनीताका पति केशव शर्माले भने, ‘हामीले छोरीलाई बाँच्ने आसै मारेका थियौं ।’

मध्यपश्चिम क्षेत्रीय अस्पतालमा ३ महिनाको सघन उपचारपछि छोरी सामान्य अवस्थामा पुगेर असार दोस्रो साता डिस्चार्ज गरिएको थियो । जन्मदा ५ सय ग्रामकी शिशु ३ महिनाको उपचारपछि १ हजार ३ सय ग्राम तौलसहित सामान्य अवस्थामा फर्केको बालरोग विशेषज्ञ डा. नवराज केसीले बताए ।

क्षेत्रीय अस्पतालमा सफल भएका यी दुई जटिल उपचार र शल्यक्रिया हुन् । पछिल्लो समय अस्पतालमा एकपछि अर्को जोखिमपूर्ण शल्यक्रिया सफल हुन थालेपछि चिकित्सक पनि उत्साही भएका छन् । बिरामीमा गुणस्तरीय उपचारको आशा जागेको छ ।

अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. डम्बर खडकाले बिरामीलाई गुणस्तरीय सेवा दिन निरन्तर प्रयास गरिराखेकाले पछिल्लो समय जोखिमपूर्ण शल्यक्रिया सम्भव भएको बताए । उनका अनुसार दुई साताअघि परिवारले बाँच्ने आसै मारिसकेकी दैलेखकी एक १७ वर्षीया किशोरीको समेत सफल उपचार भएको थियो ।

विशेषज्ञ चिकित्सकको व्यवस्था, आधुनिक उपकरण थपिँदै जानु, अस्पताल प्रशासन सुध्रँदै जानुलगायत कारण गुणस्तरीय उपचार र शल्यक्रिया सफल भएको उनको भनाइ छ । उनले अस्पतालमा दैनिक ५ वटासम्म शल्यक्रिया भइरहेको बताए ।

अस्पतालमा अहिले अर्थोपेडिक विभागमा ३, गाइनेमा ३, मेडिसिनमा १, बालरोग विशेषज्ञ १, जनरल सर्जन २ र एनेस्थेसिया १ गरी ११ विशेषज्ञ चिकित्सक कार्यरत छन् ।

चार शय्याको आईसीयू र एक महिनासम्मका शिशुका लागि ६ शय्याको एनआईसीयू सुविधा सञ्चालनमा छन् । जहाँ नर्स र विशेषज्ञ चिकित्सकको निगरानीमा उपचार हुन्छ । मनिटर, अक्सिजन पाइपलगायत मेसिन पनि चालु अवस्थाका छन् । त्यस्तै १५ शय्याको इमरजेन्सी, ३० शय्याको प्रसूति र एक सय २० शय्याको जनरल वार्ड सञ्चालनमा छ ।

सीटीस्क्यान मेसिन आई जडान भइसकेको छ । अस्पतालका अनुसार एक साताभित्रै उक्त मेसिनबाट उपचार सुरु गरिनेछ । यस्तै दूरबिन प्रविधिबाट पत्थरीको शल्यक्रिया गरिन्छ । चिरफार नगरेरै हाडजोर्नीको बाहिरबाट अप्रेसन गर्न सीएम एक्सरे मेसिन चालु अवस्थामै छ ।

इन्डोस्कोपी, इकोकार्डियोग्राम, डाइलाइसिस, अक्सिजन प्लान्टलगायत आधुनिक मेसिनबाट उपचार भइरहेको छ । एनआईसीयूमा तापक्रम व्यवस्थापनका लागि चौबीसै घण्टा एसी, अक्सिजन, जन्डिस भएका शिशुका लागि फोटोथेरापी, प्रेसरसहितको अक्सिजनका लागि सिपाप, र तापक्रम सन्तुलनका लागि वार्मर मेसिनको व्यवस्था छ ।

३० चिकित्सकको दरबन्दी रहेको अस्पतालमा ८ मात्र दरबन्दीका चिकित्सक कार्यरत छन् । कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानबाट पठाइएका ३, व्यवस्थापन समितितर्फका एक र करारका १८ चिकित्सक कार्यरत रहेको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ ।

प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट खडकाले टिमवर्कका कारण पनि जटिल शल्यक्रिया गर्न सकिएको बताए । एकपछि अर्को सफल शल्यक्रिया हुन थालेपछि गम्भीर समस्या भएका बिरामीलाई नेपालगन्ज, भारतको लखनउ र काठमाडौं जानुपर्ने समस्या समाधान भएको छ ।

‘धेरै उपचार यहीं सफल भएपछि बिरामीलाई महँगो रकम खर्च गर्नुपर्ने बाध्यता टरेको छ,’ उनले भने, ‘चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीको समेत आत्मविश्वास बढेको छ ।’ उनका अनुसार अस्पतालमा कर्णाली प्रदेशका सबैजसो जिल्लाबाट बिरामीलाई रेफर गर्ने गरिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ ०७:३७
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

श्रमदानबाट ७ किमि बाटो

भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — नलगाड नगरपालिका ८, हलचौरवासीले ७ किलोमिटर गोरेटो बाटो खनेका छन् । उनीहरूले नगरपालिकाको बगरादेखि हल्चौरगाउँ पुग्ने उक्त बाटो निर्माण गरेका हुन् ।

नलगाड नगरपालिका ८ वासी श्रमदानस्वरूप बगरा–हलचौर गोरटो बाटो निर्माण गर्दै । तस्बिर : भीमबहादुर

बतासे चिउरी बर्मा सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहको नेतृत्वमा हलचौरवासी पाँच सय जनाले श्रमदानस्वरूप बाटो खनेका थिए । स्थानीयले एक साता लगाएर बाटो खनेका हुन् ।

गत असार/साउनको बाढीपहिरोले दर्जनौं ठाउँमा बाटो भत्किन गई आवजावतमै समस्या हुँदा सबै मिलेर निर्माण गरेको स्थानीय नारायणबहादुर खत्रीले बताए । ‘बाटो निर्माणमा हलचौरवासी निकै उत्साहित थिए,’ उनले भने, ‘सरकारको मुख ताकेर बस्नुभन्दा तत्काल आवतजावत सुचारु गर्नेतर्फ लागेका हौं ।’ बाढीपहिरोका कारण पुरानो बाटो हिँड्नै नमिल्ने भएकाले श्रमदान गरेर नयाँ बाटो बनाएको खत्रीले बताए ।

गत आव बगरा–हलचौर सडक निर्माणका क्रममा डोजर प्रयोग गरेर अन्धाधुन्ध खन्दा गोरेटो बाटो भत्किएको थियो । डोजरले बाटो खन्दा छिटो मोटर चढ्न पाइएला भन्ने आस गरेका गाउँले गोरेटोमै नियमित हिँड्न नपाउँदा निराश थिए ।

दर्जनौं पहिरोले अधिकांश बाटो भत्काएपछि स्थानीयलाई आवतजावतका साथै खाद्यान्नलगायत दैनिक उपभोग्य वस्तु ओसारपसारमै समस्या थियो । ‘भत्किएको बाटोमा हिँडडुल गर्न नमिल्ने भएपछि गाउँ नै नाकाबन्दीमा परेको थियो,’ उनले भने । नलगाड सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको गाउँ हो ।

स्थानीयले कुटो, कोदालो, बेल्चा, गैंती, साबेल चलाएर बाटो बनाएको नगरपालिका कार्यपालिका सदस्य नरबहादुर विकले बताए । बाटो निर्माणपछि स्थानीयलाई आउजाउमा सहज भएको उनी बताउँछन् । सधैं अर्काको मुख ताक्ने चलनको अन्त्य गर्दै जनताले स्वस्फूर्त बाटो खनेको विकले सुनाए ।

उनका अनुसार एक महिनासम्म बाटो नहुँदा बिरामीको उपचार गर्न, घट्ट जान, मृत्यु संस्कार गर्नेलगायतमा बाधा पुगेको थियो । गाउँको एकताले बाटो खन्न सफल भएको उनको भनाइ छ । सरकारी खर्चमा निर्माण गरे २० लाखभन्दा बढी बजेट लागत लाग्ने बाटो स्थानीयले घरकै खाना खर्च खाएर नि:शुल्क खनेको उनले सुनाए ।

सरकारले यो गरेन, त्यो गरेन भनेर समय खेर फाल्नुभन्दा सबैले साथ दिए कुनै पनि काम सम्भव हुने स्थानीय समाजसेवी हरिबहादुर खत्रीले बताए । जनताले यति धेरै परिश्रम गरेर खनेको बाटो कसैको कारणले भत्किए सम्बन्धित पक्षलाई कारबाहीको भागी बनाउने उनको धारणा छ । जनताको सहभागिताबिना पूर्वाधार निर्माण दिगो नहुने देखियो,’ उनले भने, ‘सडकले भत्काएको बाटोको छेउछाउमा तत्काल बिरुवा रोप्ने निर्णयसमेत गरिएको छ ।’

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ ०७:३६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT