सिन्डिकेट हटाउने योजना अलपत्र

प्रशान्त माली

ललितपुर — ट्याक्सीको सिन्डिकेट हटाउने सरकारी योजना अलपत्र परेको छ । मन्त्रिपरिषद् बैठकले २०७१ भदौ १९ मा यातायात विभागका महानिर्देशकको नेतृत्वमा बनाएको समितिले हालसम्म प्रतिवेदन बुझाएको छैन ।

समितिलाई मुलुकभरका कुन–कुन जिल्लामा कति ट्याक्सी आवश्यक छ, हरियो नम्बर प्लेटका ट्याक्सी व्यवस्थापन र सिन्डिकेट हटाउनेबारेमा एक महिनाभित्र प्रतिवेदन तयार पारेर बुझाउन निर्देशन दिइएको थियो। ‘तर समितिले हालसम्म प्रतिवेदन बुझाएको छैन,’ यातायात सुधार अभियन्ता रामबहादुर थापाले भने।

Yamaha

सुरुमा यातायात व्यवस्था कार्यालय साना/ठूला सवारी कार्यालय वाग्मती एकान्तकुनाले पर्यटक र जनसंख्या वृद्धिलाई लक्षित गरेर २०६९ माघमा ट्याक्सी अपुग भएको निष्कर्ष निकालेको थियो। त्यतिबेला कार्यालयले ५ हजार ट्याक्सी थप गर्न विभागमा प्रस्ताव गरेको थियो। विभागले पनि ट्याक्सी पुराना र थोत्रा (८०० सीसी) भएको, उपत्यकाबाहिर आउजाउ गर्न अप्ठेरो परेको, विदेशीलाई सेवा दिन नसकेको र अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा नराम्रो सन्देश गएको भन्दै मन्त्रालयमा आवश्यक निर्णयका लागि प्रस्ताव पठाएको थियो।

यातायात विभागका महानिर्देशक लावण्यकुमार ढकालले आफू नयाँ भएकाले यसबारेमा जानकारी नभएको बताए। ‘पुरानो रेकर्ड थाहा छैन,’ उनले भने, ‘कार्यालयका कर्मचारीसँग बुझेर अगाडि बढनेछु।’

२०७२ जेठमा विभागले ३ हजार ३ सय ५० वटा नयाँ ट्याक्सी दर्ता गर्न मन्त्रालयमा प्रस्ताव गर्‍यो। जेठ २८ मा मन्त्रालयले आमनागरिकमध्येबाट ६ सय ५० ट्याक्सी व्यवसायीलाई, ५ सय चालकलाई र ७ सय आमनागरिकलाई दिने निर्णय गर्‍यो। अभियन्ता थापा भन्छन्, ‘३ हजार ३ सय ५० ट्याक्सीमध्ये बाँकी ५ सय वटा ट्याक्सी १४ जिल्लाका भूकम्पपीडित र हजारवटा ट्याक्सी विदेशीलाई मुलुकभर यात्रा गर्न सहज होस् भनेर सुपर डिलक्स ट्याक्सी खरिद गर्ने निर्णय भयो तर हालसम्म यो निर्णय कार्यान्वयन भएको छैन।’ बाँकी हजार वटा ट्याक्सी पनि मन्त्रालयले भूकम्पपीडितलाई नै दिने निर्णय गर्‍यो।

विभागका अनुसार २०२९ मा दर्ता भएका २ सय ७ वटा ट्याक्सी २०७० मा विस्थापित गरियो तर ती सबैमा पुरानै नम्बर प्लेट प्रयोग गरियो। नयाँ ट्याक्सी थपिएन। २०५७ मा मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट वाग्मती अञ्चलमा नयाँ ट्याक्सी दर्ता बन्द गरिएको थियो। त्यतिबेला ७ हजार ५ सय ट्याक्सी थिए। अहिले पनि त्यतिमै सीमित छ।


Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ २१:४६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

छपेली–माझखण्ड केबलकार: ६० करोड लागतमा स्थानीयले बनाउँदै

प्रशान्त माली

ललितपुर — ललितपुरको इकुडोल माझखण्डका योगमान स्याङतानका साथी डेढ वर्षअघि वैदेशिक रोजगारीको सिलसिलामा साउदी उडे । ३५ वर्षीय विशाल बोम्जन गाउँमा बसेर छोराछोरीको उज्वल भविष्य नभएको भन्दै बिदेसिएका थिए ।

माझखण्डका २८ वर्षीय वाङगेल बोम्जन २ वर्षअघि दुबई पलायन भए । स्थानीय शिक्षक रहेका उनी परिवारलाई सुख दिने सपना बुनेर बिदेसिएका हुन् । ३३ वर्षीय हीरामाया वल स्याङतान डेढ वर्षअघि कुबेत उडिन् ।

स्थानीय २६ वर्षीय बुद्ध घलान कतार गए । उनीहरू तीनैजना योगमानका साथीहरू हुन् । २ सय घरधुरी भएको तामाङ बस्तीका अधिकांश युवा वैदेशिक रोजगारीमा छन् ।

तर उनीहरूभन्दा फरक योगमान भने देशमा नै केही गर्ने सोचका कारण बिदेसिएनन् । उनी भन्छन्, ‘गाउँमै रगत पसिना बगाएर रोजगारी सिर्जना गर्छु, तर विदेश जान्नँ ।’ अर्का २० वर्षीय छेवाङ बल, बुद्ध बोम्जनको सोचाइ पनि योगमानसँग मिल्दोजुल्दो छ । उनीहरूले ग्रामीण पर्यटन प्रवद्र्धनमार्फत गाउँमै रोजगारी सिर्जना गर्ने योजना बनाए ।

नभन्दै स्थानीय युवाहरू मिलेर अर्थमान लामाको अध्यक्षतामा माझखण्ड पर्यटन विकास समिति गठन गरे । उनीहरूले डेस्टिनेसन माझखण्ड कम्पनीका अध्यक्ष गोपाल सञ्जेलसँग मिलेर भट्टेडाँडा छपेलीबाट माझखण्डसम्म केबुलकार निर्माण गर्नतर्फ लागे ।

उनीहरू सबै मिलेर बागमती गाउँपालिका–३ भट्टेडाँडा छपेली र ५ नम्बरस्थित माझखण्ड जोड्ने २ दशमलव ८ किमि लामो केबलकार बनाउन विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) तयार पारेका छन् । प्रतिवेदन स्विजरल्यान्डस्थित बार्थोलेट (बीएमएफ) कम्पनीको समन्वयमा रोप वे एन्ड केबलकार कम्पनीले तयार पारेको हो ।

डिस्टिनेसन माझखण्डका अध्यक्ष सञ्जेल भन्छन्, ‘बार्थोलेट कम्पनीसँग केबलकारको पार्टपुर्जा र इन्जिन खरिद गर्न सम्झौता भइसकेको छ । प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण (आईई) रिपोर्ट बनाउन वन तथा वातावरण मन्त्रालयबाट क्षेत्राधिकार तथा कार्य निर्देश सर्त (टीओआर) समेत स्वीकृत भइसकेको छ ।’ उनले मन्त्रालयले आईई रिपोर्ट स्वीकृत हुने क्रममा रहेको बताए । ‘केबलकार सञ्चालन गर्न उद्योग दर्ता प्रमाण पत्रका लागि प्रक्रिया अगाडि बढिसकेको छ,’ उनले भने, ‘माझखण्ड पर्यटकका लागि नयाँ उत्कृष्ट गन्तव्य निर्माण गर्ने क्रममा छाैं ।

यसका लागि गाउँपालिका र पर्यटन मन्त्रालयले सहयोग गर्नेमा आशावादी छौँ ।’डीपीआर प्रतिवेदनअनुसार केबल कारको भौतिक संरचना बनाउन ६० करोड रुपैयाँ लाग्नेछ । उक्त लगानी निर्माण सम्पन्न भएको ६ वर्ष १० महिनाभित्रमा उठ्ने अनुमान गरिएको छ ।

सञ्जेलका अनुसार ७० प्रतिशत (४० करोड रुपैयाँ) बैंक र ३० प्रतिशत (२० करोड रुपैयाँ) स्थानीयस्तरबाट लगानी जुटाइनेछ । ‘ऋणका लागि बैंकका अधिकारीसँग छलफल गरेर फिल्ड अवलोकन भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘स्थानीय स्तरबाट लगानी जुट्ने क्रमा सुरु भइसकेको छ ।’ छपेली कान्तिलोक पथअन्तर्गत ललितपुर खण्डको सातदोबाटोबाट २५ किमि दक्षिण पश्चिम दूरीमा पर्दछ ।

माझखण्ड छपेली स्टेसनबाट ३ सय मिटरमा उचाइमा पर्छ । यो परियोजनाले सन् २०२० सम्ममा २० लाख पर्यटक भित्र्याउने सरकारी योजनालाई समेत टेवा पुग्ने विश्वास लिएको छ । रिपोर्ट अनुसार २ हजार केजीको क्षमता भएको केबलकारमा एक पटकमा २५ देखि ३० जनासम्म यात्रा गर्न सकिनेछ । १० मिटर प्रतिसेकेन्डको गतिमा चल्ने केबलकार ५ मिनेटमा माथिल्लो र तल्लो बिन्दुमा पुग्ने रिपोर्टमा उल्लेख छ ।

छपेलीमा तल्लो स्टेसन बनाउन ३ रोपनी र माझखण्डस्थित माथिल्लो स्टेसन बनाउन ५ रोपनी जग्गा खरिद गरिसकिएको डेस्टिनेसन माझखण्ड कम्पनीले जनाएको छ । यो परियोजनाले कम्तीमा २ सय जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिने र १५ सय जनालाइ स्वरोगारी सिर्जना हुने विश्वास लिइएको छ ।

पर्यटन विकास समिति अध्यक्ष लामा दाबी गर्छन्, ‘दुवै स्टेसनको बीचमा टावररहित बन्ने भएकाले चन्द्रागिरि र मनकामना केबलकार भन्दा भिन्नै हुनेछ । यसले साहसिक यात्रा गर्न चाहनेहरूका लागि बढी चाख हुनेछ ।’ उनले परियोजना सफल भएमा गाउँ मात्र नभई जिल्लाको काँठ र सहरी क्षेत्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने बताए । ‘दसंैपछि होमस्टे सुरु गर्ने योजना छ,’ उनले भने ।

रिपोर्टअनुसार माझखण्डमा उच्च समस्थली भूभाग खोर भञ्ज्याङ, पोखरी र सल्ले डाँडा छन् । हावापानी शीतल छ । पिकनिक स्थल र पार्क बनाउन सकिने सम्भावना छ । यहाँबाट बागमती नदी, कान्तिलोक पथ र माल्टा, प्युटार, आश्राङ, गिम्दी, ठूलादुर्लुङ र मकवापुरको मरे फाँट, खानी खोला हाइड्रोपावर अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

माझखण्डबाट रमिटे लेक ४ किमि उचाइमा पर्छ । यो तराई र उपत्यका एकैपटक अवलोकन गर्न सकिने दुर्लभ स्थान हो । यहाँबाट सूर्योदय र सुर्यास्त, हिमशृंखलाको रमणीय दृश्य हेर्न सकिन्छ । यहाँ जंगल सफारी, प्याराग्लाइडिङ, चमेरे गुफा, घोडचढीको सम्भावना छ । माझखण्ड रमिडे डाँडा हँुदै कालेवर १२ किमि ट्रेकिङ रुट पनि छ ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ ०९:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT