किशोरी बलात्कार र हत्या प्रकरणको अनुसन्धानमा व्यापक त्रुटि : आयोग

भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले बलात्कारपछि हत्या गरिएकी कञ्चनपुरको भीमदत्त २, उल्टाखामकी १३ वर्षीया निर्मला पन्त हत्याको प्रारम्भिक अनुसन्धामा व्यापक त्रुटि भएको निष्कर्ष निकालेको छ ।

महेन्द्रनगरमा बिहीबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा आयोगको प्रतिवेदन जानकारी गराउँदै प्रवक्ता मोहना अन्सारीसहित आयोगको प्रदेश कार्यालय धनगढीका कर्मचारीहरू । तस्बिर : भवानी भट्ट

घटनाको शीघ्र अनुसन्धान गरी दोषीलाई कानुनको दायरामा ल्याउनुपर्नेमा सुरुवाती अवस्थामै जिल्ला प्रहरीको अनुसन्धान प्रक्रियासंगत नभएको आयोगको प्रारम्भिक निष्कर्ष छ ।

Yamaha

‘जुन प्रक्रियाबाट अनुसन्धान हुनुपथ्र्याे, त्यो हुन सकेन,’ महेन्द्रनगरमा बिहीबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा आयोग प्रवक्ता मोहना अन्सारीले भनिन्, ‘जुन किसिमले प्रमाण संकलन हुनुपथ्र्याे त्यसमा समेत ठूलो त्रुटि भएको देखिन्छ ।’ एउटा घटनामा भएको त्रुटिले त्यससँगै तमाम घटना जोडिएको उनले बताइन् । उनले घटना सम्बन्धमा राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको प्रारम्भिक प्रतिवेदनमा पनि प्रहरी अनुसन्धानमा त्रुटि भएको उल्लेख गरिएको बताइन् ।


गत साउन साउन १० गते भीमदत्त १८, भगतपुरमा साथी रोशनी बमको घरमा पढ्न गएकी निर्मला दोस्रो दिन नजिकैको उखुबारीमा मृत भेटिएकी थिइन् । शव भेटिएको दोस्रो दिनदेखि आयोगको टोली निरन्तर यही क्षेत्रमा खटिएको प्रवक्ता अन्सारीको भनाइ छ । उनले प्रहरीले सर्वसाधारणका सुझावको बेवास्ता गर्दा झन् ठूलो समस्या निम्तिएको बताइन् ।

‘घटनाले कञ्चनपुरमा मात्रै होइन, हरेक व्यक्तिको मन तातेको छ,’ उनले भनिन्, ‘यो घटनालाई सबैले आफंैमाथि भएको घटनाका रूपमा लिएका छन् ।’ प्रहरीको अनुसन्धानले यस क्षेत्रका बासिन्दाको भावनामाथि चोट पुगेको उनले बताइन् । घटनापछि प्रहरीले गर्ने कामप्रति सर्वसाधारणमा नकारात्मक प्रभाव परेको उनले बताइन् । स्थानीयले सुरुदेखि नै अनुसन्धान सही दिशामा नगएको भन्दाभन्दै पनि प्रहरीले त्यसलाई बेवास्ता गरेको देखिएको उनले बताइन् ।

आयोगको टोलीले पीडित परिवार, घटनास्थल, प्रहरीले घटनाको दोषीका रूपमा सार्वजनिक गरिएको भीमदत्त १९, बागफाँटाका दिलीपसिंह विष्टको परिवार र अनुसन्धानमा संलग्न प्रहरी अधिकारीहरूसँग भेटेर आवश्यक जानकारी लिएको छ । दिलीपलाई स्वास्थ्य परीक्षणका नाममा काठमाडांै लगेर चरम यातना दिएको कुरा परिवारका सदस्यबाट जानकारी पाएको उनले बताइन् । यसअघिका प्रहरी अधिकारीले अनुसन्धानका क्रममा हिरासतमा लिई यातना दिएका व्यक्तिहरूसँग पनि भेटघाट भइरहेको आयोगको टोलीले जनाएको छ ।

अन्सारीले प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा प्रमाण नष्ट हँुदा अहिलेको अनुसन्धानमा समेत समस्या भएको बताइन् । यसलाई मानव अधिकार उल्लंघनको घटनाका रूपमा हेरिएको उनले जानकारी दिइन् । ‘अनुसन्धानमा भएको त्रुटिले ठूलो घटना निम्तियो, अब यस्तो नहोस्,’ उनले भनिन् ।

आयोगको अनुसन्धानअनुसार पछिल्लो ६ महिनामा देशभरिमा १७ सय बढी बलात्कारका घटना प्रहरीमा दर्ता भएका छन् । आयोगको प्रतिवेदनमा १ हजार ४ सय ८० घटना समावेश गरिएको छ । यसैगरी बलात्कार प्रयासका ८ सय बढी घटना दर्ता भएका छन् । प्रदेश ७ मा बलात्कारका ९७ घटना प्रहरीकहाँ दर्ता भएका छन् ।

‘महिलामाथि हुने हिंसा देशव्यापी बढो छ, तर अपराध नियन्त्रण गर्ने राज्यको संयन्त्रले यसलाई गम्भीर रूपमा लिन सकेको छैन,’ अन्सारीले भनिन्, ‘बढो आपराधिक गतिविधि र यसमा हुने लापरबाहीका विषयमा पनि आयोगले अनुसन्धान गरिरहेको छ ।’

आयोगले शुक्रबारदेखि प्रहरीको सहकार्यमा ‘महिला हिंसा न्यूनीकरण एवं मानव अधिकार संरक्षणमा नेपाल प्रहरीको भूमिका विषयक राष्ट्रिय अभियान’ कञ्चनपुरबाट सुरु गर्दै छ । शुक्रबार आयोगका अध्यक्ष अनुपराज शर्मा र नेपाल प्रहरीका प्रमुख सर्वेन्द्र खनालसहितको उपस्थितिमा कार्यक्रम शुभारम्भ हुनेछ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ २०:२२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

खोलाभन्दा सानो पुल !

अर्जुन राजवंशी

दमक — हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत झापा गाउँपालिका २ स्थित सानोमाई खोलामा निर्माणाधीन पुलको लम्बाइ सानो भएको स्थानीयले बताएका छन् । खोलाले धार परिवर्तन गरेकाले पुलको लम्बाइ निकै सानो भएको हो । 

झापाको झापा गाउँपालिका २ स्थित सानोमाइ खोलामा निर्माणाधीन पुल । तस्बिर : अर्जुन

उनीहरूले पुलको लम्बाई बढाउन माग गरेका छन् । उनीहरूले लम्बाई नबढाए निर्माणाधीन पुलको प्रयोगविहिन हुने बताएका छन् । खोलामा ११ मिटर चौडाइ र ५२.४ मिटर लम्बाइको पुल निर्माणाधीन छ । पुल निर्माणको काम गत असार मसान्तमै सकिनुपर्ने थियो । तर, ठेकेदार कम्पनीले ढिलाइ गर्दा हालसम्म ५० प्रतिशत मात्रै काम सम्पन्न भएको छ । स्थानीयले खोलाले धार निकै परिवर्तन गरेकाले अहिले निर्माण भइरहेकै जति पश्चिमपट्टि पुल थप्नुपर्ने माग गरेका छन् ।

‘अहिलेकै अवस्थामा हो भने यो पुलको कुनै काम छैन,’ स्थानीय मोहनकुमार चौलागाईंले भने, ‘पुल निर्माण गर्ने निकायले तत्काल अध्ययन गरेर पुलको लम्बाइ बढाउनुपर्छ ।’ उनले खोलाको साइजभन्दा पुलको लम्बाइ सानो भएको बताए । उनले निर्माणाधीन अवस्थामै रहेकाले पश्चिमपट्टि स्पेन थपेर पुलको लम्बाइ बढाउनुपर्ने बताए । झापा गाउँपालिका २ का वडाध्यक्ष नेत्रबहादुर खडकाले पुलको लम्बाइ थप्नेबारे मौखिक रूपमा जानकारी गराएको बताए । उनले पुलको लम्बाइ थप नभए जनता लाभान्वित हुन नसक्ने अवस्था रहेको बताए ।

‘सर्भे गर्दा खोलाको धार ठिकै ठाउँमा थियो । तर, ०७२ साउनको बाढीले खोला पूरै पश्चिम सरेको छ,’ खडकाले भने, ‘तटबन्ध गरेर पनि यति लामो खोलाको धार सोझ्याउन गाह्रो हुन्छ । भविष्यमा फेरि पनि खतरा कायमै रहने भएकाले अहिले नै पुलको लम्बाइ बढायौं भने दीर्घकालीन रूपमा समस्या समाधान हुन्छ ।’ उनले पुलको लम्बाइ बढाउने विषयमा सम्बन्धित निकायमा थप कुरा राख्ने तयारी गरिरहेको बताए ।

हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालय योजना कार्यालयअन्तर्गत जिल्लामा रहेको कार्यालयका अनुसार उक्त पुल लामा/बान्टी जेभीले ठेक्का लिएको हो । ०७५ असार मसान्तभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी ५ करोड ९७ लाख ९९ हजार रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता भएको छ । कार्यालयका सब–इन्जिनियर सुरेन्द्र यादवले सर्बेअनुसारै काम भइरहेकाले तत्कालै पुलको लम्बाइ थप्ने अवस्था नरहेको बताए । उनले खोलाले धार परिवर्तन गर्ने क्रम चलिरहने हुँदा स्थायी तटबन्ध गरेर खोला सोझ्याउनुपर्ने बताए । ‘सुरुमा जहाँ पुल आवश्यक थियो । सर्भेअनुसार त्यही पुल निर्माण भइरहेको छ । अहिले खोला पश्चिमतिर गएको छ । तटबन्ध गरेर खोलाको धार परिवर्तन गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

उनले स्थानीयको माग पनि जायज भएको बताए । उनले भने, ‘स्थानीयको माग पनि जायज नै छ । अहिलेकै अवस्थामा भन्नुपर्दा पुलको लम्बाइ बढाउनुको विकल्प छैन । तर, यो कामका लागि फेरि ठूलै प्रक्रिया गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ हाल सानोमाई खोलामा बासको पुल बनाएर स्थानीय बासिन्दा आवतजावत गरिरहेका छन् । खोला पारि ७ वटा बस्ती छन् ।

उक्त बस्तीका बासिन्दाका लागि झापा बजार मुख्य बजार हो । खोलामा पुल नभए पारिका बासिन्दा बन्धकजस्तै बन्ने अवस्था छ । खोला पारि जुडो प्राथमिक विद्यालय पनि छ । ‘पुलको लम्बाइ नबढाए खोला पारिको जुडो प्रावि र ७ बस्ती सबै डुबान र कटानको उच्च जोखिममा पर्छ,’ वडाध्यक्ष खडकाले भने ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ २०:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT