खडेरीले छाक टार्नै धौधौ

पाँचथरका ८६८ र तेह्रथुमका ८५४ घर प्रभावित
प्रदेश सरकारको टोलीद्वारा स्थलगत अनुगमन
चन्द्र कार्की

तेह्रथुम — बर्खायाममा समेत खडेरी परी अन्नबाली सुकेपछि पाँचथर र तेह्रथुमका ३ गाउँपालिकाका किसानलाई छाक टार्न धौधौ परेको छ । ती ठाउँमा भोकमरी समस्या देखिएको भन्दै प्रदेश सरकारले अल्पकालीन र दीर्घकालीन गरी राहत दिने तयारी गरेको छ ।

खडेरीले सुक्खा बनेको पाँचथरको कुम्मायक गाउँपालिकाको भुल्के र रानीगाउँको दृश्य । तस्बिर : चन्द्र

खडेरी लागेर पाँचथरको कुम्मायक र तुम्बेवा गाउँपालिकाका ८ सय ८६ घरधुरी र तेह्रथुमको छथर गाउँपालिकाका ८ सय ५४ घर खाद्य संकटमा परेको तथ्याङ्क प्रदेश सरकारले स्थलगत निरीक्षणपछि निकालेको छ ।

यी गाउँपालिकाका किसानले लगाएको मकै बाली खडेरीले बारीमै सुकेपछि करिब १० हजार जनसंख्या खाद्य संकटमा परेका अनुगमन समिति सदस्य प्रदेश सांसद लक्ष्मण तिवारीले बताए । अहिले क्षतिको विवरण समेटेर राहत प्याकेज सहितको प्रतिवेदन तयार गर्ने काम भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

Yamaha

पानी अभावमा किसानले लगाएका मकै बारीमै सुकेपछि कुम्मायक गाउँपालिकाका ३ सय घर परिवार समस्यामा परेको गाउँपालिकाका अध्यक्ष जयबहादुर चेम्जोङले बताए । वडा १, २ र ३ का बेंसी क्षेत्रका ३ सय घरधुरीले लगाएको खाद्यबाली खडेरीले सुकेको उनको भनाइ छ ।

प्रभावित क्षेत्र पुगेर क्षतिको विवरण संकलन गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ । वडा १ यासोकमा १ सय ५३ घर, वडा ३ रानीगाउँमा ५६ घर र वडा ५ स्याबरुम्बामा १ सय घरधुरीले लगाएको अन्नबाली सुकेको प्रशासकीय अधिकृत कोमलप्रसाद भट्टराईले बताए ।

पाँचथरकै तुम्बेवा गाउँपालिकाका ५ सय ८६ घरपरिवारले लगाएको खाद्यबाली पनि खडेरीले सुकेको छ । किसानले लगाएको मकै, कोदो लगायतका खाद्यबाली पाक्नै नपाई खडेरीले सुकाएको गाउँपालिका अध्यक्ष होमनाथ थापाले बताए । अहिले यी परिवारमा खाद्य संकट सुरु भएको छ । वडा १, २ र ५ नम्बर वडामा खडेरीले क्षति पुर्‍याएको छ ।

खडेरीपीडित क्षेत्रका किसानलाई तत्कालका लागि गाउँपालिकाले पनि राहत दिने तयारी गरेको जनाएका छन् । प्रभावित क्षेत्रको साताअघि प्रदेश नम्बर १ का आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री इन्द्र आङबो, तेह्रथुमका प्रदेश सांसद लक्ष्मण तिवारी, पाँचथरका सांसद प्रकाशप्रताप हाङगामलगायत टोली स्थलगत निरीक्षण गरेर फर्किएको छ । दुवै जिल्लाका तीनवटै गाउँपालिकाका प्रभावित क्षेत्रका किसानका खेतबारीमै पुगेर क्षतिको स्थलगत निरीक्षण गरिएको मन्त्री आङबोले बताए ।

प्रदेश मन्त्रिपरिषद् बैठकले गत भदौ ७ गते मन्त्री आङबोको नेतृत्वमा तेह्रथुमका सांसद लक्ष्मण तिवारी, पाँचथरका सांसद प्रतापप्रकाश हाङगाम, आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालय विपत् महाशाखा प्रमुख रवीन्द्र आचार्य र मुख्यमन्त्री कार्यालयबाट एकजना प्रतिनिधि रहने गरी ५ सदस्यीय समिति गठन गरेको थियो । समितिले १५ दिनभित्र स्थलगत अनुगमन निरीक्षण गरी विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्ने जिम्मेवारी पाएको थियो ।

मध्यबर्खामा समेत खडेरी लागेर अन्नबाली, फलफूल र पशुबस्तुको घाँसपातसमेत सुकेपछि किसानको बिचल्ली भएको गाउँपालिका प्रमुखहरूले बताएका छन् । पानी अभावमा खाद्यान्न बाली सबै सुकेर दैनिक जीवनयापनमा समेत समस्या भएको निरीक्षणका क्रममा पाइएको मन्त्री आङबोले बताए ।

स्थलगत अध्ययन निरीक्षणपछि तत्कालीन र दीर्घकालीन समाधानको उपाय खोजी राहतको कार्यक्रमसमेत ल्याउने तयारी भइरहेको तिवारीले बताए । खडेरीका कारण छथर गाउँपालिकाको वडा ३ पञ्चकन्यामा ५ हजार ७ सय २५ मुरी मकै, वडा नम्बर ४ फाक्चामारामा १२ हजार ९ सय ७० मुरी मकै र वडा ५ ओख्रेमा २ हजार ५ सय ८० मुरी मकैमा क्षति पुगेको गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तवीर लिम्बूले बताए ।

खडेरीले यत्तिकै परिमाणमा अन्य अन्नबालीमा पनि क्षति पुगेको किसानको भनाइ छ । खडेरीले खाद्यान्न अभाव भएपछि यी तीन वडाका ४ हजार ९ सय २८ जनसंख्या भोकमरीको चपेटामा परेका छन् ।

अन्नबाली सुकेर बिहान, बेलुकाको छाक टार्न नै समस्या भएका किसानको छनोट गरी अल्पकालीन रूपमा दसैंअघि बढीमा १० हजार रुपैयाँ बराबरको राहत दिने विषयमा छलफल भइरहेको तिवारीको भनाइ छ ।

त्यस्तै पिउने पानीको आयोजना सञ्चालनका लागि पानीका मुहान भएका क्षेत्रको संरक्षण गरी बस्तीसम्म ल्याउनका लागि बजेट व्यवस्था गर्ने काम पनि प्रदेश सरकारले गरिरहेको छ ।

बढीमा एक वर्षभित्रै सुक्खा बस्तीमा पिउने पानीको व्यवस्था गर्ने गरी काम गरिने प्रदेश सरकारका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री इन्द्रबहादुर आङबोले बताए । त्यस्तै सिँचाइका लागि आकाशे पानीको संकलन गर्न प्रत्येक घरलाई प्लास्टिक पोखरी वितरण गर्ने र ठाउँ–ठाउँमा ठूल्ठूला पोखरी निर्माण गरेर पानी संकलन गर्नका लागि बजेटको व्यवस्था गरिने भएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७५ ०८:०२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

हस्तान्तरण नहुँदै चर्कियो

दुवै छेउका पिलर र सहायक सडक जोगाउन बनाइएका तारजाली पनि भत्किए
पवन यादव

सिमरा — सिमरा–कोल्हवी–रजैया खण्डअन्तर्गत बाराको जितपुर–सिमरा उपमहानगरपालिकास्थित दुधौरा नदीमा निर्माण भएको पक्की पुल हस्तान्तरण नहुँदै चर्किएको छ ।

सिमरा–कोल्हवी–रजैया खण्डअन्तर्गत बाराको जितपुर सिमरा उपमहानगरपालिकास्थित दुधौरा नदीमा निर्माण भएको पक्की पुल । ठेकेदार कम्पनीले पुल हस्तान्तरण गर्नुअगावै भत्किएर जीर्ण बनेको छ । तस्बिर : पवन

उपमहानगरको वडा ४ सिमरा र वडा १४ डुमरवाना जोड्ने पुल हस्तान्तरण नहुँदै बीच भागमा लामो चिरा परेको छ । पुलको दुवै छेउका पिलर र सहायक सडक जोगाउन बनाइएको तारजाली पनि भत्किएको छ । पुलको सहायक सडकमा ठूल्ठूला खाडल परेका छन् । ढलान बांगोटिंगो देखिएको छ । ४ वटा स्पाम पिलर रहेको पुलको लम्बाइ १ सय २ मिटर छ ।

ठेकेदारले गुणस्तरहीन काम गरेकाले पुलको अवस्था जोखिमपूर्ण बनेको स्थानीयको गुनासो छ । रिलाइट/मोना जेभी कन्स्ट्रक्सन वीरगन्जले ५ करोड ८३ लाख ४१ हजार ४ सय २६ रुपैयाँमा ठेक्का सकार गरी पुल बनाएको हो । १ वर्षको म्याद थप भएर २०७० असार ३२ सम्ममा निर्माण सम्पन्न गर्नुपर्ने थियो ।

निर्माणको म्याद गुजारेको झन्डै ५ वर्ष बित्दा पनि अझै निर्माण पूरा नभएको पुल शिलान्यास गरेका एमालेका स्थानीय नेता भरत खड्का बताउँछन् । ‘पुल गुणस्तरीय भएन,’ उनले भने, ‘ठेकेदारले गरेको निर्माण कार्यबाट हामी सन्तुष्ट छैनौं ।’ ठेकेदारले पुल ढलान गरेपछि पर्याप्त पानीले भिजाउन नसक्दा पुल चर्किन थालेको उनले बताए ।

योजना सम्झौतामा भनिएअनुसार ठेकेदारले काम नगर्दा पुलको अवस्था नाजुक बनेको हो । ‘पुल निर्माणको क्रममा निगरानी गर्न स्थानीय जनतालाईसमेत आग्रह गरेका थियौं,’ उनले थपे, ‘तर ठेकेदारको कामलाई पूर्ण रूपले निगरानी गर्न सकिएन ।’ पुलको निर्माण गुण स्तरीय बनाउन सम्बन्धित निकायले पनि चासो नदेखाएको डुमरवानाका भोजराज भट्टराईको भनाइ छ ।

‘जनताले तिरेको करबाट यसरी पुल र सडक निर्माण हुन्छ ?’ उनले भने, ‘जनताकै पैसाबाट निर्माण भएको भौतिक संरचना कसैले बिगार्न पाइँदैन ।’ ठेकेदारले आफ्नो फाइदाका लागि कमसल सामग्री प्रयोग गरी गुणस्तरहीन निर्माण गर्दा अहिले नै समस्या देखा पर्न थालेको उनको जिकिर छ ।

निर्माण अवधि सकिए पनि ठेकेदारले सम्झौताअनुसारको निर्माण पूरा नगर्दा पुल हस्तान्तरण हुन नसकेको डिभिजन सडक कार्यालय हेटौंडाका इन्जिनियर नितेश आचार्य बताउँछन् । ‘निर्माण फाइनल भएकै छैन,’ उनले भने, ‘ठेकेदारले एलडी कार्य ढिलो गरेको देखिन्छ ।’ बिम मर्मत पनि पूरा नगरेको अवस्था रहेको उनको भनाइ छ ।

पुलको ठेक्का लिएका रिलाइट/मोना जेभी कन्स्ट्रक्सनका सञ्चालक मुकेश चौरसियासँग पटक–पटक फोन सम्पर्क गर्दा उनको मोबाइल स्विच्ड अफ भएको जवाफ आयो ।

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७५ ०८:०१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT