चार अस्पताल चहार्दै बालककाे मृत्यु

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — भरतपुर–१५, मंगलपुरका बलराम विक सर्पले डसेर बिरामी भएका तीन वर्षीय नाति सलिनको उपचारका लागि बुधबार राति भरतपुरका चारवटै ठूला अस्पताल पुगे ।

करिब एक घण्टा भौंतारिँदा पनि कुनैले उपचार गरिदिएनन् । अन्तिममा भरतपुर अस्पतालकै शरण परे तर नातिको ज्यान जोगिएन ।

अस्पतालै अस्पताल भएको भरतपुरदेखि पाँच किलोमिटर पर छ बलरामको घर । भरतपुर–१५, मंगलपुरको मनकामना टोलमा उनीहरूका दाजुभाइको घर लहरै छन् । दाइ कृष्णका तीन वर्षीय नाति राति जोडले रोएपछि बलराम ब्युँझिए । सलिनको औंला सुन्निएको थियो । ‘बिस्तारामै करेत सर्प देखेपछि हाम्रो होसहवास उड्यो । अर्को भाइलाई बोलाएर मोटरसाइकलमा अस्पताल हान्नियौं,’ बलरामले भने ।

Yamaha

सर्पदंशको उपचार सरकारी अस्पतालमा हुन्छ भन्ने उनीहरूलाई थाहा थियो । त्यसैले सुरुमै भरतपुर अस्पताल पुगे । त्यहाँ पुग्दा ३ बजेको थियो । ‘केही बेरपछि डाक्टर आएर हेरे र बच्चालाई आईसीयूमा राख्नुपर्ने बताए,’ बलरामले भने, ‘तर आईसीयू खाली नभएकाले अर्को अस्पताल लैजान भने ।’ उनीहरू पुरानो मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पतालतर्फ दौडिए । त्यहाँ पुगेपछि के भएको भनेर सोधपुछ भयो ।

डाक्टरले सर्पले डसेको बिरामीको उपचार सरकारी अस्पतालमै हुने भन्दै फर्काए । ‘सरकारीमै उपचार हुने हो, उतै लैजाऊ भने,’ बलरामले सुनाए, ‘सरकारीले नै यता पठाएको भनेपछि त्यसो भए अरू नै अस्पताल लैजान सुझाए ।’ उनीहरू नारायणी सामुदायिक अस्पताल पुगे । त्यहाँ पनि मेडिकल कलेजमा जे भनिएको थियो, त्यही कुरा दोहोरियो । त्यहीं कसैले सुनायो, ‘निको’ बाल अस्पतालमा आईसीयू भेटिन सक्छ । बच्चालाई राख्ने छुट्टै आईसीयू हुन्छ ।

आईसीयू पाइने आशामा उनीहरू निकोतर्फ दौडिए । तर त्यहाँबाट पनि सरकारी अस्पतालमै लैजान भनियो । त्यसपछि उनीहरू नयाँ मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल पुगे । ‘त्यहाँ जाँदा पनि उपचार भएन, बरु सरकारी अस्पतालमै लैजाऊ भन्दै फर्काए,’ बलरामले भने, ‘अन्तिममा हामी हार मानेर जे–जति हुन्छ भन्दै सरकारीमै फर्कियौं ।’ चार ठाउँ चहारेर भरतपुर अस्पताल फर्कंदा बिहानको ४ बजिसकेको थियो ।

घरबाट हिँड्दा बोल्न सक्ने नाति पूरै शिथिल भइसकेका थिए । ४ बजेर ४३ मिनेट जाँदा बच्चालाई अस्पतालले मृत घोषणा गर्‍यो । भरतपुर अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. रविन खड्काले आईसीयू बेड खाली नभएकाले उपचार गर्न नसकेको बताए ।

‘सर्पले डसेका बिरामीलाई आईसीयूमा राख्नुपर्ने हुन्छ । हामीले एउटा आईसीयू बेड सर्पदंशका बिरामीका लागि नै भनेर राखेका हुन्छौं,’ उनले भने, ‘बच्चा यहाँ आउँदा त्यो मात्रै हैन, यहाँका अरू सबै आईसीयू बेड प्याक रहेछन् । त्यसैले बाहिर खोज्न भन्यौं ।’ अरू अस्पतालमा आईसीयू बेड नपाएर फर्कंदा ढिलो भइसकेकाले बचाउन नसकिएको उनले दाबी गरे । अस्पतालले मृत घोषणा गरेको बच्चा बोकेर बलराम त्रिवेणीसमेत पुगे ।

त्रिवेणीमा सर्पदंश उपचार केन्द्र छ । ‘त्रिवेणीमा यस्तो बच्चालाई बचाउँछ भनेको सुनेपछि हामीले तुरुन्त त्यहाँ फोन गर्‍यौं, बच्चाको शरीर तातो छ भने ल्याउनु भनियो,’ बलरामले भने, ‘त्यो झारफुक गर्ने, विष तान्ने तान्त्रिक हो कि जस्तो लागेको थियो तर अस्पताल नै रहेछ । ज्यान गइसकेको बच्चालाई उसले कसरी ब्युँताओस् ?’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०७:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दुई महिना टिकेन सवा करोडको तटबन्ध

नारायणी नदीले तटबन्ध कटान गरेपछि वरपरका बस्तीमा त्रास फैलिएको छ ।
रमेशकुमार पौडेल

चितवन — नारायणीको बाढीबाट १२ सय घर जोगाउन मेघौलीमा निर्मित तटबन्धन दुई महिना नहुँदै भत्केको छ । भरतपुर महानगरपालिकाको २७ र २८ नम्बर वडाको सीमा मेघौली निउरे चोकमा नारायणी नदीले तटबन्ध कटान गरेपछि वरपरका बस्तीमा त्रास फैलिएको छ ।

नारायणीमा भेलले मेघौलीको निउरे चोकमा भत्काएको तटबन्ध । तस्बिर : रमेशकुमार

सवा करोडको तटबन्ध असारमा मात्र तयार भएको थियो ।

चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी जितेन्द्र बस्नेतले आइतबारबाटै कटान सुरु भएको बताए । भदौको अन्तिम अन्तिममा चितवनमा पानी कमै परेको छ । यो बेलामा बाढीले दु:ख दिन्छ भनेर जिल्लावासीले सोच्दै सोचेका छैनन् । तर मंगलबार दिउँसो चितवन जिल्ला प्रशासनले जारी गरेको सूचनाले भने जिल्लावासी झसंग भए ।

चितवनको पश्चिम क्षेत्र मेघौलीमा नारायणीले कटान गरेको र १२ सय घर प्रभावित हुन सक्ने भन्दै प्रशासनले सजग रहन सूचना निकालेको थियो । यो समस्या पुरानै हो । अघिल्लो वर्ष साउनमा पनि यस्तै त्रास बढेको थियो । तत्कालीन जनताको तटबन्ध कार्यक्रम र हालको नारायणी नदी नियन्त्रण आयोजनाले तटबन्ध बनाएका कारण ढुक्कसँग निदाउने स्थानीयको आशा अहिले पनि पूरा भएन ।

तटबन्ध भत्केका कारण भरतपुर महानगरपालिका–२८ का बस्तीहरू सालवास, सिसावास, पर्सा बजार, लौखुरी, गोलाघाट र अन्द्रौलीमा बाढी पस्न सक्ने भनेर प्रशासनले सूचना जारी गरेको थियो । त्यसको तीन दिन हुँदा पनि न नदीको भेल घटेको छ न स्थानीयको त्रास कम भएको छ । नदीको तह कम हुने कामना गर्नुबाहेक छेकबारका लागि अहिले भरपर्दो उपाए पनि त्यहाँ छैन ।

नारायणी नदी नियन्त्रण आयोजनाका सूचना अधिकारी गौतम भण्डारीका अनुसार लगभग सवा सय मिटर तटबन्ध भत्केको छ । त्यो तटबन्ध तीन मिटरभन्दा अग्लो र पाँच मिटर फराकिलो थियो । ‘जति भत्कियो त्यसले सवा करोड रुपैयाँ बराबरको लगानी खेर गयो,’ सूचना अधिकारी भण्डारीले भने । गएको असारमा मात्रै तटबन्धको काम पूरा भएको उनले बताए ।

‘यता जिल्लामा पानी खासै नपरे पनि नारायणीको जलाधार क्षेत्र रहेको पहाडी क्षेत्रमा लगातार पानी पर्दा ठूलो भेल आएको हो । जुन ठाउँको तटबन्ध फुट्यो त्यहाँ नारायणीको धेरै भँगालोले लगातार हानि रहन्छ । त्यही भएर जोगाउन सकिएन,’ भण्डारीले भने । निर्माणअघि अध्ययन गरेर डिजाइनअनुसार काम गरे पनि विपतका अगाडि कसैको केही नलाग्ने उनले बताए ।

अनुगमनका लागि पुगेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी जितेन्द्र बस्नेतलाई स्थानीयले नदीतर्फ हाँगासहितका रुख राखेर छालको प्रहार रोक्ने तरिका अपनाएको जानकारी गराए । जालीमा ढुंगा बालुवा भरेर पर्खाल लगाउन अहिले समस्या छ । मंगलबार साँझ त्यस्तो पर्खाल लगाए पनि नदीको भेलले भत्काएको थियो ।

‘सुरु सुरुमा स्थानीय र वडाध्यक्षहरूले नै सकेको प्रयास गर्नुभएछ । नदीको भेल कम भएन । कटान रोकिएन । त्यसपछि जिल्लामा गुहार लगाउनुभयो,’ प्रमुख जिल्ला अधिकारी बस्नेतले भने । तटबन्धको आडैमा छवटा घर छन्, जसमध्ये पूर्णबहादुर कुमालको धानखेत कटान भएर नदीले आँगन छुन थालेको छ ।

जिल्ला विपत् व्यवस्थापन समितिको बैठकले तटबन्धन कटान भएको र नदीको भेल बढदै गए गाउँ पस्ने खतरा रहेको निक्र्यौल गरेको छ । यसो भएमा १२ सय घरधुरी प्रत्यक्ष प्रभावित हुने र धानबाली पनि नोक्सान हुने बैठकले निचोड निकालेर जोगाउने उपाएहरू सुरु गरेको छ ।

सेना, प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी गाउँमा तैनाथ गरेको बताउँछन् । बस्नेतले चारवटा सुरक्षित आश्रय स्थल तय गर्दै हजार थान त्रिपालसमेत मगाएको बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७५ ०९:२५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT