दाहालको मोदीसँग डेढघन्टा लामो भेट

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको तीन दिने भ्रमणमा रहेका नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच लोककल्याण मार्गस्थित मोदी आवासमा भेट भएको छ । उक्त भेट विशेषगरी नेपाल र भारत सम्बन्ध तथा पछिल्ला सहमति र सम्झौताहरुको प्रगतिमाथि केन्द्रित रहेको कान्तिपुरसँगको कुराकानी दाहालले बताए । 

मोदी र दाहालबीच करीब डेढ घन्टा ‘वान टू वान’ वार्ता भएको थियो । तर, हालै काठमाडौंमा भएको चौथो बिमस्टेक सम्मेलनमा मोदी र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबीच नै नेपाल र भारतबीच भएका पछिल्ला सहमतिहरुको समिक्षा भएको थियो भन्ने प्रश्नमा उनले आफूले त्यसैलाई निरन्तरता दिएको दाबी गरे ।

Yamaha


दाहालले त्यस्तो दावी गरे पनि दुई नेताबीच नेपालको पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रममा वार्ता केन्द्रित भएको बताइएको छ । वार्ताका बारेमा विस्तृत भने दाहालले बताउन चाहेनन् । ‘वार्तामा भएका महत्वपूर्ण विषयहरु बताउन मिल्दैन, वार्ता निकै सफल भयो,’ दाहालले भने, ‘विशेषगरी प्रधानमन्त्री तहमा भएका पछिल्ला सम्झौता र सहमतिको प्रगतिको अवस्था र तिनको कार्यान्वयनलाई तिब्रता दिने विषयमा छलफल भयो ।’

उनले यो भ्रमणबाट मोदीलगायतका भारतको उच्च नेतृत्वसँग आफ्नो विश्वासिलो सम्बन्ध बनेको समेत दावी गरे । पूर्व प्रधानमन्त्री दाहाल र मोदीबीच आजको वार्तामा नेपाल र भारतबीचका समग्र विषयमा छलफल हुनुलाई विश्लेषकहरुले अर्थपूर्ण ठानेका छन् । ‘प्रधानमन्त्री तहमा हुने किसिमको छलफल हुनु सामान्य होइन,’ दिल्लीका एक पूर्व कुटनीतिज्ञले बताए ।

दाहालले मोदीसँगको भेट अघि विदेशमन्त्री सुष्मा स्वराजसँग पनि वार्ता भएको थियो । वार्तालगत्तै दाहाल विदेशमन्त्री स्वराजले दिएको दिवा भोजमा सरिक भएका थिए । दाहालले आज भएका मोदी र सुष्मासँगका भेटमा आफूले भारतसँग सम्बन्ध सुधारलाई प्राथमिकतामा राखेको बताएको स्रोतको दावी छ । तर, आजको भेट र हिजो गृहमन्त्री राजनाथ सिंहसँगको भेटको आधार भने बिहिबार साँझ दाहाल र भारतका प्रमुख सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभलबीचको भेटमै तयार गरिएको स्रोतको दावी छ ।

डोभल भारतको सुरक्षा तथा वैदेशिक मामिलामा निर्णायक मानिन्छन् र प्रधानमन्त्री मोदीको सुरक्षा तथा विदेशसम्बन्धी नीति उनकै सल्लाहमा निर्भर रहने गरेको जानकारहरु बताउँछन् ।
दाहालले आजै अपरान्ह पूर्व प्रधानमन्त्री तथा प्रतिपक्ष दल कंग्रेसका वरिष्ठ नेता मनमोहन सिंहसमेत भेट गरेका थिए । भेटमा दाहालले सिंहसमक्ष आगामी वर्ष हुन गइरहेको लोकसभा निर्वाचन र कंग्रेसको अवस्थाका बारेमा चासो राखेको स्रोतले कान्तिपुरलाई बतायो ।

दाहालको जिज्ञासामा सिंहले चुनावको तयारी राम्रो भएको र प्रतिपक्षमा भए पनि नेपाल र नेपालीको हितका लागि सँधै सहयोग गर्न तयार रहेको समेत बताएको स्रोतले जानकारी दिएको छ । दाहालको मनमोहनसिंहको भेट र उनले चुनावमा राखेको चासोलाई विश्लेषकहरुले भारतका सबै राजनीतिक शक्तिहरुसँग सम्बन्ध विस्तार गर्न चाहेको रुपमा अथ्र्याएका छन् ।

दिल्लीमा भएको दाहालको उच्चस्तरीय भेटघाटमा प्रधानमन्त्री केपी ओली र दाहालबीच भएको भनिएको पावर सेयरिगंका विषयलाई पनि दिल्लीले निकै चासोका साथ हेरेको पाइएको छ । दाहालले सार्वजनिक रुपमा भने ओली सरकार पाँच वर्षसम्म कसैले हल्लाउन नसक्ने दावी गरेका छन् । केही साताअघि कान्तिपुरसँगको कुराकानी सरकारका एक वहालवाला मन्त्रीले नै दुई बीच लिखित सम्झौता नै रहेको खुलासा गरेका थिए ।

त्यही सम्झौतालाई लिएर शुक्रबार अपरान्ह बारखम्बास्थित अन्तर्राष्ट्रिय विश्वमामिला परिषद् (आईसिडब्लुए) मा आयोजित कार्यक्रममा नेपाल मामिलाका जानकार अशोक मेहताले गरेको प्रश्नमा भने दाहालले अहिले केही भन्न नसक्ने र समयक्रममा सबै थाहा पाउनु मात्र जवाफ दिएका थिए ।

तर, विश्लेषकहरु भारत भ्रमण प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको आफ्नो सम्बन्ध यथावत राख्दै दिल्लीको विश्वास जित्न केन्द्रित रहेको देखिन्छ । उनले आफू अझै पनि नेपालको राजनीतिको केन्द्रमा रहेको हुँदा भारतले पनि त्यसैअनुरुप सम्बन्ध विकास गरोस् भन्ने सन्देश समेत दिल्लीलाई दिएका छन् ।

बिहीबार अपरान्ह दिल्ली ओर्लेका दाहाल पछिल्लो दुई दिन उच्चस्तरीय राजनीतिक भेटघाट तथा बुद्धिजीवी र व्यवसायीहरुसँगको अन्तक्र्रियामा व्यस्त रहे । ती सबै भेटघाट तथा कार्यक्रममा दाहालले विगतमा जेजस्तो तितामिठा घटना भए पनि आफू भारतसँग सुमधुर सम्बन्ध कायम पक्षमा रहेका बताएका छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ २२:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

प्रधानमन्त्रीलाई कुर्दा भौकै–प्यासै

तीन महिनाअघि शिक्षा मन्त्रालयले विद्यार्थीलाई अतिथिहरुको स्वागत सत्कारमा प्रयोग नगर्न विद्यालयहरुलाई शिक्षा विभाग माफर्त सर्कुलर गरेको थियो । 
सुदीप कैनी

काठमाडौँ — शिक्षा दिवस समारोहको निर्धारित समय शनिबार दिउँसो १ बजे । तर प्रधानमन्त्री केपी ओली ३ बजे मात्रै कार्यक्रमस्थल पुगे । प्रमुख अतिथि प्रधानमन्त्रीलाई दुई घण्टा कुरेर बस्नेमा अधिकांश स्कुले बालबालिका थिए ।

राजधानीको प्रज्ञा प्रतिष्ठानस्थित सभा हलमा उनीहरुका लागि यो अवधि निकै छटपटीपूर्ण थियो । १ बजे समारोह उद्घाटनको कार्यतालिकाअनुसार विद्यार्थीलाई १२ बजे नै हलमा प्रवेश गराइयो । प्रधानमन्त्री आउने भएपछि सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको थियो । हलमा खचाखच भरिएका विद्यार्थीले सहजै पानी पिउन र शौचालय जान पनि पाएनन् ।

ढोकाढोकामा सादा पोशाकका सुरक्षाकर्मी खटिएका थिए । उनीहरुले सुरक्षा जाँचपछि सहजै भित्र छिर्न दिन्थे तर निस्कन दिन्थेनन् । ‘प्रधानमन्त्री आउने भनेर दुई घन्टा कुर्‍यौं,’ एसओएस माध्यमिक विद्यालयका सानोठिमीका विद्यार्थी अविचित आलेले भने, ‘पानी खान र शौचालय जान पनि पाइएन ।’ हल छिर्न सुरक्षाकर्मीले दुई ठाउँमा खानतलासी गरेका थिए । उनीहरुले स्काउटका ड्ेरस लगाएका स्वयमसेवक विद्यार्थीलाई हलभित्र उभिन समेत दिएका थिएनन् ।


औपचारिक कार्यक्रम ५ घण्टापछि सकियो । त्यसपछि मात्रै विद्यार्थी हलबाट बाहिर निस्कन पाए । १२ बजे हलमा छिरेपछि ५ बजेसम्म भोकै बस्नुपरेको उनीहरुले गुनासो गरे । शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलसमेत निर्धारित समयभन्दा १ घण्टा ढिलो अर्थात २ बजे ‘प्रधानमन्त्री अझै हिँड्नुभएको छैन,’ भन्दै कार्यक्रम स्थलमा आईपुगेका थिए । शिक्षामन्त्रीले पनि झण्डै एकघण्टा प्रधानमन्त्रीको प्रतिक्षा गरे ।

प्रमुख अतिथि नै ढिला आएपछि औपचारिक समारोहपछिको सांस्कृतिक कार्यक्रम अघि सारिएको थियो । १ बजे भनिएको कार्यक्रम ३ बजे मात्रै सुरु भयो । प्रधानमन्त्री ओलीले देशभरका उत्कृष्ट विद्यालयलाई ४५ मिनेट लगाएर पुरस्कार बाडें र ४५ मिनेट समारोहलाई सम्बोधन गरे । शिक्षामन्त्रीले धन्यबाद मन्तव्य दिएपछि समारोह सकियो ।

तीन महिनाअघि शिक्षा मन्त्रालयले विद्यार्थीलाई अतिथिहरुको स्वागत सत्कारमा प्रयोग नगर्न विद्यालयहरुलाई शिक्षा विभागमार्फत सर्कुलर गरेको थियो । शिक्षामन्त्रीलाई स्वागत गर्न गोरखाको एक विद्यालयमा विद्यार्थी चर्को घाममा लाईन लागेको विषयले आलोचना भएपछि मन्त्री पोखरेलकै निर्देशनमा सर्कुलर भएको हो । तर प्रधानमन्त्रीलाई कुर्दा शनिबार दुई घन्टा व्यर्थमा खर्चनु परेको समारोहमा सहभागी एक शिक्षकले बताए ।

‘देशकै नेतृत्व गर्ने व्यक्तिहरुले समयको पालना नगरे समृद्धि कसरी सम्भव होला र रु’, उनले प्रतिप्रश्न गरे । प्रधानमन्त्री अन्य कार्यक्रममा व्यस्त भएका कारण केहि ढिला भएको मन्त्रालयका अधिकारीहरुले दावी गरे । सम्बोधनका क्रममा प्रधानमन्त्रीले विद्यार्थी र नयाँपुस्ताप्रति अहिलेको सरकार जिम्मेवार गरेको जनाए । उनले भने, ‘दुईवर्षभित्र नेपालबाट निरक्षर र विद्यार्थी विद्यालय बाहिर छन भन्ने कलंक साबुन पानी लगाएर पखालिन्छ ।’

उनले विद्यार्थीहरुलाई इमान्दार भएर अघि बढ्न सुझाव समेत दिए । अहिलेको सरकारले गरेको राम्रा कामलाई ओझेलमा पार्न लागिएको भन्दै उनले गुनासो गरे । ‘सरकारको दिशा, वेग र गति ठिक छ,’ उनले भने, ‘८ दिन भित्र नेपाल भारतको संयुक्त टोलीले नेपालका नदिमा जहाज चलाउँछ, सम्वृद्धि आउँछ ।’

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ २१:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT