भारतद्वारा एयर मार्सलको संख्यामा वृद्धि, नेपाली अधिकारीहरु बेखबर

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारत सरकारले काठमाडौं जाने विमानहरुमा विशेष सुरक्षा दस्ता (एयर मार्सल) को संख्यामा बृद्धि गरेको छ । भारतीय सुरक्षा एजेन्सी र हवाई सेवासम्बन्धी निकायहरुलाई प्राप्त विमान अपहरण हुनसक्ने गोप्य सूचनाको आधारमा मार्सलको संख्या बढाइएको आइतबार प्रकाशित भारतीय अंग्रेजी दैनिक हिन्दुस्तान टाइम्सले जनाएको छ । 

भारतको वायुसेवा सुरक्षा उच्च अधिकारीलाई उद्धत गर्दै उक्त पत्रिकाले इन्टेलिजेन्स एजेन्सीले प्राप्त गरेको काठमाडौं र काबुल उडानका भारतीय विमान अपहरण हुने सूचनाका आधारमा एयर मार्सलको संख्यामा बृद्धि गरिएको जनाएको छ। तर, त्यस्तो सूचना कहिले प्राप्त भयो भन्ने ती अधिकारीले खुलाएका छैनन्।
तर, एयर मार्सलको संख्यामा गरिएको बृद्धिका बारेमा काठमाडौंस्थित सरकारी अधिकारीहरु भने अनभिज्ञ देखिए। एयर मार्सलको संख्यामा बृद्धि गर्दा गृह मन्त्रालयको पूर्व स्वीकृति लिएर त्यसको जानकारी सम्बन्धित निकायलाई दिनुपर्ने हुन्छ। तर, संस्कृतिक पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका सहसचिव सुरेश आचार्यले एयर मार्सलको संख्या बढाइएको बारे थाहा नभएको बताए। ‘गृह मन्त्रालयको पूर्वस्वीकृति लिए पछि आधिकारिक निकायलाई जानकारी हुनुपर्ने हो, तर, अहिलेसम्म त्यस बारेमा कुनै जानकारी आएको छैन,’ उनले भने।

Yamaha


सन् १९९९ मा दिल्लीबाट काठमाडौं जाँदै गरेको एयर इण्डियाको विमान अपहरणमा परेपछि भारतले आफ्ना विमान कम्पनीहरुमा नेसनल सेक्युरिटी गार्डका कमाण्डोहरुलाई सादा पोशाकमा खटाउँदै आएको छ। नेपाल सरकारले एयर मार्सल राख्न अनुमति दिएदेखि नै यो विषय विवादित रहँदै आएको छ। एयर मार्सलका सम्बन्धमा अन्तर्राष्ट्रिय हवाई संगठन (आइकाओ) को प्रष्ट निर्देशिका नभए पनि सम्बन्धित मुलुकहरुले आपसी सहमतिमा एयर मार्सल खटाउने गरेका छन्।

सुरक्षा जोखिमलाई हेरेर भारतले आफ्ना विमानहरुमा दुई देखि छ जनासम्म एयर मार्सल तैनाथ गर्दै आएको छ। ‘सुरक्षा जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै अन्तर्राष्ट्रिय रुट र सम्वेदनशील क्षेत्र मार्सल खटाइने गरिएको छ,’ पत्रिकाले सरकारी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, ‘ती एयर मार्सलहरुले बन्दुक र पेस्तोल हतियारसमेत बोक्छन्।’ उडानमा एयर मार्सलहरुको पहिचान भने अत्यन्त गोप्य राखिन्छ।

‘सबै यात्रु चढिसकेपछि मात्र विमान कर्मचारीहरुलाई एयर मार्सलका बारेमा जानकारी दिइन्छ,’ भारतीय विमान कम्पनीका एक चालकलाई उद्धृत गदै पत्रिकाले लेखेको छ। सन् २०१५ मा काठमाडौं उडानका क्रममा एयर मार्सलको पहिचान खुलाएकोमा एक जना कर्मचारीलाई कारबाही गरिएको समेत पत्रिकाले जनाएको छ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७५ १२:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दाहालको मोदीसँग डेढघन्टा लामो भेट

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको तीन दिने भ्रमणमा रहेका नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच लोककल्याण मार्गस्थित मोदी आवासमा भेट भएको छ । उक्त भेट विशेषगरी नेपाल र भारत सम्बन्ध तथा पछिल्ला सहमति र सम्झौताहरुको प्रगतिमाथि केन्द्रित रहेको कान्तिपुरसँगको कुराकानी दाहालले बताए । 

मोदी र दाहालबीच करीब डेढ घन्टा ‘वान टू वान’ वार्ता भएको थियो । तर, हालै काठमाडौंमा भएको चौथो बिमस्टेक सम्मेलनमा मोदी र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबीच नै नेपाल र भारतबीच भएका पछिल्ला सहमतिहरुको समिक्षा भएको थियो भन्ने प्रश्नमा उनले आफूले त्यसैलाई निरन्तरता दिएको दाबी गरे ।

दाहालले त्यस्तो दावी गरे पनि दुई नेताबीच नेपालको पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रममा वार्ता केन्द्रित भएको बताइएको छ । वार्ताका बारेमा विस्तृत भने दाहालले बताउन चाहेनन् । ‘वार्तामा भएका महत्वपूर्ण विषयहरु बताउन मिल्दैन, वार्ता निकै सफल भयो,’ दाहालले भने, ‘विशेषगरी प्रधानमन्त्री तहमा भएका पछिल्ला सम्झौता र सहमतिको प्रगतिको अवस्था र तिनको कार्यान्वयनलाई तिब्रता दिने विषयमा छलफल भयो ।’

उनले यो भ्रमणबाट मोदीलगायतका भारतको उच्च नेतृत्वसँग आफ्नो विश्वासिलो सम्बन्ध बनेको समेत दावी गरे । पूर्व प्रधानमन्त्री दाहाल र मोदीबीच आजको वार्तामा नेपाल र भारतबीचका समग्र विषयमा छलफल हुनुलाई विश्लेषकहरुले अर्थपूर्ण ठानेका छन् । ‘प्रधानमन्त्री तहमा हुने किसिमको छलफल हुनु सामान्य होइन,’ दिल्लीका एक पूर्व कुटनीतिज्ञले बताए ।

दाहालले मोदीसँगको भेट अघि विदेशमन्त्री सुष्मा स्वराजसँग पनि वार्ता भएको थियो । वार्तालगत्तै दाहाल विदेशमन्त्री स्वराजले दिएको दिवा भोजमा सरिक भएका थिए । दाहालले आज भएका मोदी र सुष्मासँगका भेटमा आफूले भारतसँग सम्बन्ध सुधारलाई प्राथमिकतामा राखेको बताएको स्रोतको दावी छ । तर, आजको भेट र हिजो गृहमन्त्री राजनाथ सिंहसँगको भेटको आधार भने बिहिबार साँझ दाहाल र भारतका प्रमुख सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभलबीचको भेटमै तयार गरिएको स्रोतको दावी छ ।

डोभल भारतको सुरक्षा तथा वैदेशिक मामिलामा निर्णायक मानिन्छन् र प्रधानमन्त्री मोदीको सुरक्षा तथा विदेशसम्बन्धी नीति उनकै सल्लाहमा निर्भर रहने गरेको जानकारहरु बताउँछन् ।
दाहालले आजै अपरान्ह पूर्व प्रधानमन्त्री तथा प्रतिपक्ष दल कंग्रेसका वरिष्ठ नेता मनमोहन सिंहसमेत भेट गरेका थिए । भेटमा दाहालले सिंहसमक्ष आगामी वर्ष हुन गइरहेको लोकसभा निर्वाचन र कंग्रेसको अवस्थाका बारेमा चासो राखेको स्रोतले कान्तिपुरलाई बतायो ।

दाहालको जिज्ञासामा सिंहले चुनावको तयारी राम्रो भएको र प्रतिपक्षमा भए पनि नेपाल र नेपालीको हितका लागि सँधै सहयोग गर्न तयार रहेको समेत बताएको स्रोतले जानकारी दिएको छ । दाहालको मनमोहनसिंहको भेट र उनले चुनावमा राखेको चासोलाई विश्लेषकहरुले भारतका सबै राजनीतिक शक्तिहरुसँग सम्बन्ध विस्तार गर्न चाहेको रुपमा अथ्र्याएका छन् ।

दिल्लीमा भएको दाहालको उच्चस्तरीय भेटघाटमा प्रधानमन्त्री केपी ओली र दाहालबीच भएको भनिएको पावर सेयरिगंका विषयलाई पनि दिल्लीले निकै चासोका साथ हेरेको पाइएको छ । दाहालले सार्वजनिक रुपमा भने ओली सरकार पाँच वर्षसम्म कसैले हल्लाउन नसक्ने दावी गरेका छन् । केही साताअघि कान्तिपुरसँगको कुराकानी सरकारका एक वहालवाला मन्त्रीले नै दुई बीच लिखित सम्झौता नै रहेको खुलासा गरेका थिए ।

त्यही सम्झौतालाई लिएर शुक्रबार अपरान्ह बारखम्बास्थित अन्तर्राष्ट्रिय विश्वमामिला परिषद् (आईसिडब्लुए) मा आयोजित कार्यक्रममा नेपाल मामिलाका जानकार अशोक मेहताले गरेको प्रश्नमा भने दाहालले अहिले केही भन्न नसक्ने र समयक्रममा सबै थाहा पाउनु मात्र जवाफ दिएका थिए ।

तर, विश्लेषकहरु भारत भ्रमण प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको आफ्नो सम्बन्ध यथावत राख्दै दिल्लीको विश्वास जित्न केन्द्रित रहेको देखिन्छ । उनले आफू अझै पनि नेपालको राजनीतिको केन्द्रमा रहेको हुँदा भारतले पनि त्यसैअनुरुप सम्बन्ध विकास गरोस् भन्ने सन्देश समेत दिल्लीलाई दिएका छन् ।

बिहीबार अपरान्ह दिल्ली ओर्लेका दाहाल पछिल्लो दुई दिन उच्चस्तरीय राजनीतिक भेटघाट तथा बुद्धिजीवी र व्यवसायीहरुसँगको अन्तक्र्रियामा व्यस्त रहे । ती सबै भेटघाट तथा कार्यक्रममा दाहालले विगतमा जेजस्तो तितामिठा घटना भए पनि आफू भारतसँग सुमधुर सम्बन्ध कायम पक्षमा रहेका बताएका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ २२:०५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT