कांग्रेसमा अहिल्यैदेखि नेतृत्व दौड

कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशन आउन अझै कम्तीमा डेढ वर्ष बाँकी छ । रामचन्द्र पौडेल, कृष्ण सिटौला, प्रकाशमान सिंह, शशांक कोइराला र शेखर कोइराला आफ्नो पक्षमा माहोल बनाउन अहिल्यैदेखि जिल्ला दौडाहामा छन् । संस्थापन पक्षबाट शेरबहादुर देउवा निर्विकल्प उम्मेदवारका रूपमा हेरिएका छन् ।
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — कांग्रेस वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल ५ दिनसम्म गृहजिल्लामा कार्यक्रम गरेर शुक्रबार राजधानी फर्के । महामन्त्री शशांक कोइराला तीन दिनदेखि प्रदेश ५ मा केन्द्रित छन् । पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंह शनिबारदेखि कर्णाली प्रदेशमा दौडधुप गरिरहेका छन् ।

अर्का पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौला गृहजिल्लाबाट फर्केलगत्त आइतबार बर्दियातर्फ हानिएका छन् । नेता शेखर कोइराला सातादेखि जिल्लातिरै छन् । प्राय: राजधानीबाहिरै रहने उनी आइतबार सर्लाहीको कार्यक्रममा थिए ।

समयमै भए कांग्रेसको १४औं महाधिवेशन आउन अझै डेढ वर्ष बाँकी छ । तर विधानले केन्द्रीय कार्यसमितिलाई एक वर्ष अवधि बढाउने अधिकार दिएकाले तोकिएअनुसारै हुनेमा नेताहरू नै विश्वस्त छैनन् । कार्यसमितिमा सभापति शेरबहादुर देउवाको स्पष्ट बहुमत छ । अहिलेसम्मका सभापतिले एक वर्ष थपेरै महाधिवेशन गरेका छन् ।

Yamaha

आफ्नो अलोकप्रियताको ग्राफ बढिरहेका बेला देउवामा पनि थप समयअघि महाधिवेशन गराउने रुचि देखिँदैन । उनले महासमितिकै बैठक तीन महिना पछि धकेल्नुले यसलाई पुष्टि गर्छ । महाधिवेशनका लागि नेतृत्वको प्रतिस्पर्धा भने अहिल्यै सुरु भइसकेको छ । खासगरी संस्थापनइतर पक्षमा । संस्थापन पक्षमा देउवा नै निर्विकल्प छन् । तर अर्को पक्षमा पौडेल एक्ला छैनन् । जिल्ला दौडमा निस्केका सबै नेता १४ औं महाधिवेशनमा आ–आफ्ना लागि महोल बनाउने योजनामा छन् ।

उनीहरूबीच अहिले कसैले नेतृत्वको दाबी नगर्ने अनौपचारिक समझदारी बने पनि व्यवहार त्यस्तो छैन । महामन्त्री शशांक र नेता शेखरबीच को सभापति उम्मेदवार बन्ने भन्ने प्रतिस्पर्धा छ । शेखर संसदीय निर्वाचन हारेपछि निरन्तर जिल्ला दौडाहामा छन् । पछिल्लो पटक शशांक पनि जिल्ला दौडाहामा निस्कन थालेका छन् । केही समयअघि विराटनगरस्थित कोइराला निवासबाट दाजुभाइमध्ये एक सभापति उम्मेदवार हुने अभिव्यक्ति शशांकले दिएका थिए ।

संस्थापन पक्षबाट ७३ वर्षीय देउवा फेरि उम्मेदवार बन्ने तयारी गरेपछि पौडेल पनि अवकाश नलिने पक्षमा छन् । पौडेल देउवाभन्दा एक वर्ष मात्र जेठा हुन् । देउवा र पौडेलपछिको दोस्रो पुस्ता पनि ६० देखि ७० को हाराहारीमा छ । उमेरका हिसाबले अरू प्रतिस्पर्धीको तुलनामा शशांक र प्रकाशमानलाई केही सुविधा छ । शशांक ६० र सिंह ६३ वर्षका छन् । तर, सिटौला ६९ र शेखर ६८ वर्ष पुगिसकेका छन् । ‘दोस्रो पुस्तालाई पनि उमेरको दबाब छ,’ पौडेलनिकट एक केन्द्रीय सदस्यले भने, ‘त्यसैले पनि १४औं महाधिवेशनमै प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्छ भनेर उहाँहरू (सिटौला, सिंह, शशांक र शेखर) लाग्नुभएको छ ।’

दोस्रो पुस्तामा एकले अर्कोलाई स्विकार्ने वातावरण अहिलेसम्म बन्न सकेको छैन । शशांक र पूर्वमहामन्त्री सिंहको सम्बन्ध न्यानो छैन । संसदीय दलको नेताको चुनावमा शशांकले आफूलाई नसघाएको गुनासो सिंहको छ । सिटौला र सिंहबीचको सम्बन्ध पनि उस्तै छ । यीबाहेक संस्थापनइतर पक्षमा रामशरण महत र अर्जुननरसिंह केसीको भूमिकाले पनि धेरै प्रभाव पार्छ ।

महतसमेत नेतृत्वका लागि आफू सक्षम रहेको बताउन थालेका छन् केसी नेतृत्वका लागि इच्छुक छैनन् । तर, पार्टी नेतृत्व परिवर्तनका लागि संस्थापनइतर पक्षलाई एक जुट बनाउने अभियानमा सक्रिय छन् । ‘अहिले हामीबीच नेतृत्व कसले लिने भन्नेमा छलफल भएको छैन, तत्कालीन परिस्थिति र अवस्था हेरेर निर्णय लिने भनिएको छ’ केसीले भने, ‘संस्थापनइतर पक्ष एक भएर नै अघि बढ्छ ।’

के गर्लान् सिटौला ?
कांग्रेस नेतृत्वका लागि तेस्रो समूहका अगुवा सिटौला निर्णायक भूमिकामा छन् । १३औं महाधिवेशनमा देउवा, पौडेल र उनी सभापति उम्मेदवार थिए । पहिलो चरणमा कसैले पनि ५१ प्रतिशत मत नल्याएपछि दोस्रो चरणमा देउवा निर्वाचित भएका हुन् ।

उनी निर्वाचित हुनुमा सिटौलाको भूमिका निर्णायक बन्यो । तर, यस पटक सिटौला देउवाको कार्यशैली र भूमिकाप्रति असन्तुष्ट छन् । निर्वाचनमा पार्टीले हार व्यहोरेपछि उनी देउवाको प्रखर आलोचक देखिए ।

सिटौला पछिल्लो समय संस्थापनइतरको एउटै समूह बनाउने भनी पौडेलनिकट पनि देखिए । तर, अहिले आफ्नै समूहलाई अघि बढाउने निर्णयमा छन् । जिल्ला सभापति भेलामा आफूलाई बोल्न नदिँदासमेत पौडेल मौन बसेको उनको गुनासो छ । त्यस्तै डेमोक्रेटिक लयर्स एसोसिएसनको चुनावमा आफूनिकटका कानुन व्यवसायीलाई स्वीकार नगरेको असन्तुष्टि पनि छ ।

पौडेलमा त्यस्तै अविश्वास छ । बेलाबखत सभापति देउवाले भेटघाटका लागि बोलाउँदा पनि उनी आशंकाको दृष्टिले हेर्छन् । पौडेललाई सिटौला अझै देउवातिर जान सक्ने आशंका छ । त्यस्तै आशंका सिटौलामा पनि देखिन्छ । सिटौला निकट एक सदस्य भन्छन्, ‘सँगै मिलेर जाने त भन्ने तर आफूहरूभित्र बसेर मलाई बरन्डामा राख्ने काम भएपछि कसरी अघि बढ्न सकिन्छ भन्ने गुनासो सिटौलामा छ ।’ दुई सातादेखि सिटौला आफ्नो समूहलाई एकत्रित गर्न थालेका छन् । केही दिनअघि गगन थापा, प्रदीप पौडेल, शिव हुमागाईंलगायत केन्द्रीय नेताहरूलाई सँगै राखेर उनले आफ्नो समूहलाई क्रियाशील बनाउने उद्घोष गरेका थिए । त्यसपछि उनी निरन्तर अन्तरक्रिया र संवादमा छन् ।

केन्द्रीय सदस्य केसीको पहलमा उनकै निवासमा शुक्रबार संस्थापन–इतरको बैठकसमेत बस्यो । बैठकमा शशांक र शेखर अनुपस्थित थिए । पौडेल, सिंह, सिटौला, केसी र महतको उपस्थिति थियो । शेखरले टेलिफोनमार्फत बैठकको निर्णय आफूलाई मान्य हुने बताएका थिए । तर शशांकले केही भनेनन् ।

बैठकमा पौडेलले छुट्टै समूह देखिने गरी कार्यक्रम नगरिदिन सिटौलासँग आग्रह गरे । तर, सिटौलाले पहिला आफ्नो टिमलाई एकजुट बनाउन पौडेललाई सुझाए । सिटौलाले १४औं महाधिवेशनमा आफू पनि प्रतिस्पर्धी रहेको सन्देश दिन जिल्ला दौड गर्ने भएका छन् । यद्यपि उनी आफू उम्मेदवार हुने कि नहुने भन्ने तीन विषयले निर्धारण गर्ने बताउँछन् । पहिलो, पार्टीको आन्तरिक अभ्यास कसरी अघि बढ्छ, त्यसैअनुसार गर्ने योजनामा छन् ।

दोस्रो, संघीय संरचनाअनुसार पार्टीका तल्ला तहको अधिवेशनमा आउने परिणाम र तेस्रोमा सभापति देउवा र वरिष्ठ नेता पौडेलको कार्यशैली र व्यवहारलाई उनले नजिकबाट नियालेका छन् । आफैं उम्मेदवार नभए उनी शशांक या शेखरमध्ये एकलाई नेतृत्वमा अघि सार्ने योजनामा छन् । ‘पौडेल र सिटौलाबीच बाहिर आएजस्तो मनमुटाब छैन, थप विश्वास कायम गर्ने प्रयास भएको छ,’ शुक्रबारको अनौपचारिक बैठकबारे केसीले थपे, ‘हामीबीच वैचारिक सामीप्य छ र यथास्थितिबाट अघि बढ्नुपर्छ भन्नेमा एक ठाउँमा छौं । काम गर्ने शैली र सम्बन्ध आ–आफ्नै हुन्छ । यसलाई अन्यथा लिन हुन्न ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७५ ०७:१८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

प्रधानन्यायाधीशमा मिश्र अनुमाेदन

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रधानन्यायाधीशमा ओमप्रकाश मिश्रको नाम सर्वसम्मत रुपमा अनुमोदन भएको छ । संसदीय सुनुवाईपछि मिश्रको नाममा सबै सदस्यहरु अनुमोदन गर्न सहमत भएका हुन् । उनी पुस १७ गतेसम्म प्रधानन्यायाधीश हुनेछन् । राष्ट्रपतिबाट सपथ लिएपछि उनले औपचारिक रुपमा पदबहाली गर्नेछन् ।

संसदीय सुनुवाइ समितिले प्रधानन्यायाधीशमा सिफारिस ओमप्रकाश मिश्रमाथि सोमबार सुनुवाइ गरेकाे हाे । संवैधानिक परिषदले गत भदौ ७ गते मिश्रको नाम सिफारिस गरेको थियो।

यसअघि संवैधानिक परिषदले सर्वोच्च अदालतका कामु प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीको नाम सिफारिस गरेको थियो। तर संसदीय सुनुवाईपछि विभिन्न समस्याहरु देखाउँदै समितिले नाम अनुमोदन नगरेपछि मिश्रको नाम सिफारिस भएको हो। संसदीय सुनुवाईबाट अनुमोदन नभएका जोशी त्यसपछि निरन्तर बिदामा छन्।

समितिमा मिश्र विरुद्ध ४ वटा उजुरी परेकोमा एउटा फिर्ता भइसकेको छ। समितिले उजुरीहरुको सनाखतका साथै उजुरीकर्तासँग समेत छलफल गरेको छ।

२०७१ साल जेठ १३ गते सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीशमा नियुक्त मिश्रलाई अप्रत्याशीत रुपमा ‘प्रधानन्यायाधीश’को मौका परेको हो।

मिश्र ६५ वर्षे उमेरहदका कारण पुस १७ गते अवकाश पाउनेछन्। त्यसपछि चोलेन्द्रशम्शेर राणाको पालो आउनेछ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७५ ०७:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT