खुट्टाको भरले पढाइ र संगीत

कृत्रिम हात लगाउने खर्च जोहो गर्नकै लागि रूपा गायनमा लागेकी छन्
अमृता अनमोल

बुटवल — चार वर्षको उमेरमै करेन्ट लागेर रूपा रौतारले दुवै हात गुमाइन् । कुममुनि हात छैन । त्यसैले खुट्टाको सहारामा जीवन बिताइरहेकी छन् । खुट्टैले खाने र लेख्ने गर्छिन् ।

बुटवलमा आयोजित ‘हिम्मत भाकी छोरी’ गीति एल्बम विमोचनमा रूपा रौतार । तस्बिर : अमृता

कपिलवस्तुको वाणगंगाकी १६ वर्षीया यी किशोरी खुट्टाले लेखेर बुटवलको दीप बोर्डिङ स्कुलमा ८ कक्षामा अध्ययन गर्छिन् । पढाइमा अब्बल उनलाई विद्यालयले नि:शुल्क पढाइरहेको छ ।


खुट्टाले चित्र कोर्छिन् । आफ्नो काम आफैं गर्छिन् । आफैं नुहाउँछिन् । लुगा धुन्छिन् । मोबाइल चलाएरै प्रविधिमैत्री बनेकी छन् । उनको खुबी यत्तिमा सीमित छैन । उनको स्वर झन् मधुर छ । त्यही स्वरमा मन्त्रमुग्ध हुने गरी गीत गाउँछिन् ।

Yamaha


स्थानीय बागेश्वरी संगीतालयमा संगीत प्रशिक्षणसँगै आफ्नो गायकी क्षमता बढाएकी छन् । तर, गीत गाएर चर्चित बन्ने रहर भने उनमा छैन । ‘करेन्टले चुँडिएका मेरा हातको उपचार गर्न सकूँ,’ उनले सुनाइन्, ‘गीत गाएरै प्लास्टिक सर्जरीका लागि पैसा जुटाउने सोच छ ।’ चिकित्सकले नेपालमा कृत्रिम हात जडान गर्न नमिल्ने बताएपछि उनले संगीतको माध्यमबाट आर्थिक संकलन गरेर कृत्रिम हात जोड्ने सपना बुनेकी हुन् ।


विपन्न परिवारकी उनलाई धेरैले चन्दा उठाएर पैसा जुटाउन सल्लाह दिएका थिए । तर, उनले यो प्रस्ताव स्वीकार गरिनन् । बरू संगीतमै अभ्यस्त भइन् । हिम्मतको कदर गर्दै बागेश्वरी संगीतालयले सात वर्षदेखि नि:शुल्क प्रशिक्षण दिइरहेको छ । यस क्रममा विभिन्न महोत्सवमा आफ्नो गीत गाइसकेकी छन् । विभिन्न स्थानीय प्रतियोगिता जितेकी छन् । अहिले ‘हिम्मत भाकी छोरी’ एल्बम बजारमा ल्याएकी छन् ।


आइतबार बुटवलमा आयोजित विशेष कार्यक्रमबीच गायिका देविका बन्दनाले एल्बमको शीर्ष गीतको म्युजिक भिडियो विमोचन गरिन् । गीतमार्फत उनले अपांगतालाई हेयका रूपमा नभई चुनौतीका रूपमा लिनुपर्ने सन्देश दिइन् । रौतारको शीर्ष गीत नै ‘हिम्मत भाकी छोरी’ हो । रूपाले खुट्टाको सहाराले हिलोमा फूल रोपेकी छन् । त्यो फूल लहराएर फुल्छ । गीतको छायांकन यसमै गरिएको छ । गीतमा अभिनयसमेत रूपा आफैंले गरेकी छन् । त्यसमा अपांगता भएकाले पनि गर्न सक्ने काम देखाइएका छन् । केही अपांगता भएका बालबालिकाले गरेका सिर्जनात्मक कामलाई समेत म्युजिक भिडियोमा उतारिएको छ ।


म्युजिक भिडियोमा गीतका शब्दसँगै अपांगता भएकाले निभाएको भूमिका हेर्दा जोकोहीको मन कटक्क खान्छ । ‘हिम्मत भाकी छोरी’ गीत तेजप्रसाद पाण्डे र सरला गाहाले रचना गरेका हुन् । गीतमा सुरेश सेन्चुरीले संगीत भरेका छन् । म्युजिक भिडियोलाई यम पुनले निर्देशन गरेका हुन् । सम्पादन प्रेम नेपालीले गरे । बागेश्वरी संगीतालयले निकालेको गीति एल्बममा ६ गीत समावेश छन् ।


गायिका बन्दनाले रौतारको स्वर निकै राम्रो रहेको सुनाइन् । उनको हिम्मत र स्वरलाई सम्मान गर्दै कृत्रिम हातका लागि सबैले सहयोग गर्नुपर्ने उनले बताइन् । संगीतकार सेन्चुरीले रौतारलाई कुशल गायिका बनाउन सके कृत्रिम हात राख्न सहज हुने बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:०६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

‘उपचार सुरु नगरी रिफर गर्नु लापरबाही’

कान्तिपुर संवाददाता

चितवन — विषालु सर्पबारे विद्यावारिधि र सर्पदंश उपचारमा अनुसन्धान गरिरहेका देव पाण्डेले सर्पले डसेका बिरामीको उपचार सुरु नै नगरी रिफर गर्नु गम्भीर लापरबाही हुने बताएका छन् ।

सर्पले टोकेपछि हुने उपचार विधिबारे भरतपुरमा पत्रकारसँग कुरा गर्दै अनुसन्धानकर्ता देव पाण्डे । तस्बिर : रमेशकुमार पौडेल

सर्पले डसेर उपचार नपाउँदा बुधबार राति भरतपुर १५ मंगलपुरका ३ वर्षीय सलिन विकको मृत्यु भएको थियो ।


सर्पदंशको उपचार भरतपुरस्थित सरकारी अस्पतालमा हुन्छ । बालकलाई आफन्तले उक्त अस्पताल सुरुमै लगेका थिए । तर बच्चा राख्ने पीआईसीयू अस्पतालमा नभएको र अरू आईसीयूसमेत खाली नभएको भन्दै निजी अस्पतालमा पठाएको थियो । ‘आईसीयू छैन भनेर उपचार नै सुरु नगरेको भए यो सामान्य गल्ती होइन, गम्भीर लापरबाही हो,’ सोमबार भरतपुरमा पत्रकारसँग पाण्डेले भने ।


भरतपुर अस्पतालले निकालेको विज्ञप्तिमा बच्चामा विषालु सर्पको डसाइको लक्षण देखिएको र उपचारमा एन्टी स्नेक भेनम (एएसभी) दिनुपर्ने र स्नायु प्रणालीमा विषले असर गर्दा पक्षघातको लक्षणसमेत आउन सक्ने भएकाले आईसीयू/पीआईसीयूमा राख्नुपर्ने उल्लेख छ । यो विषय बिरामीका आफन्तलाई भनेर नजिकको अस्पताल पठाएको पनि विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।


तर चार अस्पताल डुल्दा पनि आईसीयू वा पीआईसीयू नपाएपछि उनीहरू पुन: भरतपुर अस्पताल फर्केका थिए । त्यसपछि एएसभीसहित अत्यावश्यक सेवा सुरु गरे पनि बचाउन नसकेको मेडिकल सुपेरिटेन्डेन्ट डा. रविन खडकाद्वारा जारी विज्ञप्तिमा छ । अनुसन्धानकर्ता पाण्डे यसो गरेर अस्पतालले सुरुमै गल्ती गरेको बताउँछन् । लक्षण देखेपछि एएसभी दिनुपर्ने दायित्व चिकित्सकले पूरा नगरेको उनी बताउँछन् । ‘पहिला एएसभी दिने हो । त्यसपछि समस्या आउन सक्छ, त्यसको व्यवस्थापन के कसरी गर्ने भनेर तयार रहने हो । एएसभी दिँदा पक्षघातजस्तो लक्षण देखिने भनेको अरू होइन श्वास फेर्ने समस्या पर्छ भन्ने हो । यत्तिका लागि आईसीयू वा पीआईसीयू नै तत्कालै चाहिन्छ भन्ने होइन,’ पाण्डेले भने ।

बाटामै जान्छ प्राण
झापा (कास)– कचनकबल गाउँपालिका २ पथरियाकी सावित्रा भट्टराईको आँखा अझै ओभाएका छैनन् । सर्पले डसेर मृत्यु भएकी १४ वर्षीया साइँली छोरी पूजाको सम्झनाले उनी बेलाबेला भक्कानिन्छन् ।


पूजालाई भदौ १४ गते राति ओछ्यानमै विषालु सर्पले डसेको थियो । डसेको थाहा पाउनासाथ उनी आफैंले कपडाले खुट्टा बाँधेकी थिइन् । आँगनसम्म गाडी नआउने भएपछि बाटोसम्म हिंडेरै उनी पुगिन् । उनलाई तत्काल चारआलीस्थित सर्पदंश उपचार केन्द्र लगियो ।


बाटोको अवस्था खराब भएको र उपचार केन्द्र निकै टाढा भएकाले एकछिन अघिसम्म बोल्दै गरेकी पूजा अचेत भइन् । उपचार केन्द्रसम्म पुर्‍याउँदा उनको मुटुको चाल बन्द भइसकेको थियो । ‘बात मार्दै लगेको दुई घण्टापछि छोरीको शव बोकेर घर फर्किनुपर्‍यो,’ आमा सावित्राले भनिन् । कचनकबल २ पथरियाकै पवित्रा भट्टराईले पनि अढाइ महिनाअघि १५ वर्षीया छोरी तुलसा गुमाइन् । एसईई उत्तीर्ण गरेर नर्सिङ पढ्ने तयारी गरिरहेकी जेठी छोरी गुमाउँदा पवित्रा अहिले साथीविहीन भएकी छन् ।


तुलसालाई असार दोस्रो साता सुतिरहेकै अवस्थामा मध्यरातमा गोमन सर्पले डसेको थियो । तत्काल छिमेकीको मोटरसाइकलमा राखेर चारआलीतर्फ लैजाँदै गर्दा आधा बाटोमै उनको प्राण गएको थियो । जिल्लाको दक्षिण भेक साबिकका केचना, पथरिया, घेराबारी, पाठामारी, बालुबाडी, राजगढ, शरणामति, चकचकी, कुमरखोद, टाघनडुब्बालगायत क्षेत्रमा सर्पले डसेका अधिकांश बिरामीको बाटोमै ज्यान जान्छ । जिल्लामा सर्पदंश उपचार केन्द्रको कमी छैन । चारआली, कन्काई र दमकमा उपचार केन्द्र छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT