‘उपचार सुरु नगरी रिफर गर्नु लापरबाही’

कान्तिपुर संवाददाता

चितवन — विषालु सर्पबारे विद्यावारिधि र सर्पदंश उपचारमा अनुसन्धान गरिरहेका देव पाण्डेले सर्पले डसेका बिरामीको उपचार सुरु नै नगरी रिफर गर्नु गम्भीर लापरबाही हुने बताएका छन् ।

सर्पले टोकेपछि हुने उपचार विधिबारे भरतपुरमा पत्रकारसँग कुरा गर्दै अनुसन्धानकर्ता देव पाण्डे । तस्बिर : रमेशकुमार पौडेल

सर्पले डसेर उपचार नपाउँदा बुधबार राति भरतपुर १५ मंगलपुरका ३ वर्षीय सलिन विकको मृत्यु भएको थियो ।


सर्पदंशको उपचार भरतपुरस्थित सरकारी अस्पतालमा हुन्छ । बालकलाई आफन्तले उक्त अस्पताल सुरुमै लगेका थिए । तर बच्चा राख्ने पीआईसीयू अस्पतालमा नभएको र अरू आईसीयूसमेत खाली नभएको भन्दै निजी अस्पतालमा पठाएको थियो । ‘आईसीयू छैन भनेर उपचार नै सुरु नगरेको भए यो सामान्य गल्ती होइन, गम्भीर लापरबाही हो,’ सोमबार भरतपुरमा पत्रकारसँग पाण्डेले भने ।

Yamaha


भरतपुर अस्पतालले निकालेको विज्ञप्तिमा बच्चामा विषालु सर्पको डसाइको लक्षण देखिएको र उपचारमा एन्टी स्नेक भेनम (एएसभी) दिनुपर्ने र स्नायु प्रणालीमा विषले असर गर्दा पक्षघातको लक्षणसमेत आउन सक्ने भएकाले आईसीयू/पीआईसीयूमा राख्नुपर्ने उल्लेख छ । यो विषय बिरामीका आफन्तलाई भनेर नजिकको अस्पताल पठाएको पनि विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।


तर चार अस्पताल डुल्दा पनि आईसीयू वा पीआईसीयू नपाएपछि उनीहरू पुन: भरतपुर अस्पताल फर्केका थिए । त्यसपछि एएसभीसहित अत्यावश्यक सेवा सुरु गरे पनि बचाउन नसकेको मेडिकल सुपेरिटेन्डेन्ट डा. रविन खडकाद्वारा जारी विज्ञप्तिमा छ । अनुसन्धानकर्ता पाण्डे यसो गरेर अस्पतालले सुरुमै गल्ती गरेको बताउँछन् । लक्षण देखेपछि एएसभी दिनुपर्ने दायित्व चिकित्सकले पूरा नगरेको उनी बताउँछन् । ‘पहिला एएसभी दिने हो । त्यसपछि समस्या आउन सक्छ, त्यसको व्यवस्थापन के कसरी गर्ने भनेर तयार रहने हो । एएसभी दिँदा पक्षघातजस्तो लक्षण देखिने भनेको अरू होइन श्वास फेर्ने समस्या पर्छ भन्ने हो । यत्तिका लागि आईसीयू वा पीआईसीयू नै तत्कालै चाहिन्छ भन्ने होइन,’ पाण्डेले भने ।

बाटामै जान्छ प्राण
झापा (कास)– कचनकबल गाउँपालिका २ पथरियाकी सावित्रा भट्टराईको आँखा अझै ओभाएका छैनन् । सर्पले डसेर मृत्यु भएकी १४ वर्षीया साइँली छोरी पूजाको सम्झनाले उनी बेलाबेला भक्कानिन्छन् ।


पूजालाई भदौ १४ गते राति ओछ्यानमै विषालु सर्पले डसेको थियो । डसेको थाहा पाउनासाथ उनी आफैंले कपडाले खुट्टा बाँधेकी थिइन् । आँगनसम्म गाडी नआउने भएपछि बाटोसम्म हिंडेरै उनी पुगिन् । उनलाई तत्काल चारआलीस्थित सर्पदंश उपचार केन्द्र लगियो ।


बाटोको अवस्था खराब भएको र उपचार केन्द्र निकै टाढा भएकाले एकछिन अघिसम्म बोल्दै गरेकी पूजा अचेत भइन् । उपचार केन्द्रसम्म पुर्‍याउँदा उनको मुटुको चाल बन्द भइसकेको थियो । ‘बात मार्दै लगेको दुई घण्टापछि छोरीको शव बोकेर घर फर्किनुपर्‍यो,’ आमा सावित्राले भनिन् । कचनकबल २ पथरियाकै पवित्रा भट्टराईले पनि अढाइ महिनाअघि १५ वर्षीया छोरी तुलसा गुमाइन् । एसईई उत्तीर्ण गरेर नर्सिङ पढ्ने तयारी गरिरहेकी जेठी छोरी गुमाउँदा पवित्रा अहिले साथीविहीन भएकी छन् ।


तुलसालाई असार दोस्रो साता सुतिरहेकै अवस्थामा मध्यरातमा गोमन सर्पले डसेको थियो । तत्काल छिमेकीको मोटरसाइकलमा राखेर चारआलीतर्फ लैजाँदै गर्दा आधा बाटोमै उनको प्राण गएको थियो । जिल्लाको दक्षिण भेक साबिकका केचना, पथरिया, घेराबारी, पाठामारी, बालुबाडी, राजगढ, शरणामति, चकचकी, कुमरखोद, टाघनडुब्बालगायत क्षेत्रमा सर्पले डसेका अधिकांश बिरामीको बाटोमै ज्यान जान्छ । जिल्लामा सर्पदंश उपचार केन्द्रको कमी छैन । चारआली, कन्काई र दमकमा उपचार केन्द्र छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सेनेटरी प्याड विसर्जन गर्न इन्सिनेरेटर

कान्तिपुर संवाददाता

स्याङ्जा — माध्यमिक तहका अधिकांश छात्रा महिनावारी हुँदा प्रत्येक महिना ३/४ दिन कक्षामा अनुपस्थित रहन्छन् ।अनुपस्थित रहँदा उनीहरूको पढाइमा असर पर्छ । महिनावारी हुँदा प्रयोग गरिने सेनेटरी प्याड तह लगाउन विद्यालयमा कुनै पूर्वाधार छैन ।

स्याङ्जाको फेदीखोलाअन्तर्गतका विद्यालयहरूलाई सेनेटरी प्याड विसर्जन गर्ने इन्सिनेरेटर हस्तान्तरण गरिँदै । तस्बिर : कान्तिपुर

यसलाई ध्यानमा राख्दै फेदीखोला गाउँपालिकाले सामुदायिक विद्यालयहरूमा सेनेटरी प्याड विसर्जन गर्न इन्सिनेरेटरको व्यवस्था मिलाएको छ । छात्राहरूको महिनावारी स्वच्छता व्यवस्थापन गर्न यस्तो गरिएको हो ।

योजना ल्याउनुअघि गरिएको अध्ययनमा गाउँपालिकाअन्तर्गतका ९ माविबाट प्रत्येक दिन २ छात्रा कक्षामा अनुपस्थित रहने गरेको पाइएको थियो । गाउँपालिकाअन्तर्गत ४ निजीसहित २९ विद्यालय छन्, जसमा ९ मावि पर्छन् ।

‘महिनावारी भएकै कारण छात्रा विद्यालय नआउने जानकारी भएपछि इन्सिनेरेटरको व्यवस्था गरेका हौं,’ गाउँपालिका अध्यक्ष घनश्याम सुवेदीले भने, ‘महिनावारीको समस्या मावि तहमा नै हुने हो भनेर सेनेटरी प्याडसँगै यसलाई विर्सजन गर्न इन्सिनेरेटर हस्तान्तरण गरेका हौं ।’ अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा दिवसको अवसर पारेर शनिबार छात्रा र शिक्षिकाको जिम्मा लगाइएको उनले बताए । गाउँपालिकाले केही महिना अगाडि सेनेटरी प्याड बनाउने तालिमको आयोजना गरेको बेला यसलाई कसरी विसर्जन गर्ने भन्नेबारे पनि सिकाइएको थियो ।

गाउँपालिकाले सेनेटरी प्याडको पनि व्यवस्थापन गरेको छ । निजी विद्यालयहरूले सेनेटरी प्याडको व्यवस्थापन आफैं गर्ने बताएपछि गाउँ कार्यपालिकाले सामुदायिकलाई मात्र वितरण गरिएको जनाएको छ । गाउँपालिकालाई पूर्ण सरसफाइयुक्त बनाउने उद्देश्यले वातावरणीय दुष्प्रभाव प्रभाव नपर्ने गरी व्यवस्थापन गर्न लागिएको अध्यक्ष सुवेदीले बताए ।

ढुवानीसहित ९ इन्सिनेरेटरलाई १ लाख रुपैयाँ खर्च गरिएको छ । महिला शौचालयसँगै राखिने इन्सिनेरेटर ग्यासको सिलिन्डर जस्तै छ । माथि मुखबाट प्याड राखिन्छ । प्याडले भरिएपछि आगो लगाइन्छ । प्याड खरानीमा परिणत हुन्छ ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०८:०३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT