पहिरो सकस : जताततै सडक अवरुद्ध

प्रदेश ब्युरो

विराटनगर — केही दिनयताको वर्षाका कारण पहिरो खस्दा विभिन्न जिल्लामा सडक अवरुद्ध बनेको छ । कतै माथिबाट खसेको पहिरो र कतै सडकै भासिँदा यातायात सञ्चालन हुन सकेको छैन । यसले गर्दा यात्रु गन्तव्य पुग्न पाएका छैनन् ।

ताप्लेजुङ सदरमुकाम फुङलिङबाट चीनको तिब्बत जोड्ने सडकको लिंखिम खण्ड । सडक फराकिलो नहुँदा सामान्य वर्षामा पनि अवरुद्ध हुने गरेको छ ।तस्बिर : आनन्द गौतम

खासगरी तीजका अवसरमा माइत र आफन्तकहाँ जाने महिलाहरूको बिचल्ली भएको छ । उदयपुरबाट डिल्लीराम खतिवडा, खोटाङबाट डम्बरसिं राई र ताप्लेजुङबाट आनन्द गौतमको रिपोर्ट :


सिद्धिचरणमा पहिरो
सिद्धिचरण लोकमार्गको उदयपुरमा पर्ने कटारी–घुर्मी खण्ड अवरुद्ध भएको छ । दुई दिनयताको अविरल वर्षापछि कटारी नगरपालिका ८ सिरिसेमा पहिरो खस्दा अवरुद्ध बनेको हो । यातायात सञ्चालन बन्द भएपछि तीजमा माइत जानेहरू बढी समस्या परेका छन् । माथिबाट खसेको पहिरोले मंगलबार सडक अवरुद्ध भएको हो । सोलुखुम्बु, ओखलढुंगा र खोटाङ हिँडेका यात्रु कटारीमै रोकिएका छन् । पर्वका समयमा सडक अवरुद्ध हुँदा कष्ट भएको खोटाङका नरेश ढकालले बताए ।

Yamaha


सोलु, ओखलढुंगा र खोटाङबाट तराईका विभिन्न क्षेत्र हिँडेका यात्रु घुर्मी, गहुबाँरी, बेतेनीलगायत स्थानमा अलपत्र परेको कटारी ११ का वडाध्यक्ष दीपक बुढाथोकीले बताए । पहिरो हटाउने काम भइरहे पनि वर्षा फेरि सुरु भएकाले समस्या भएको उनले जनाए ।


सडक खुलाउने प्रयास भइरहेको इलाका प्रहरी कटारीले जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार सडक विभाग डिभिजन सडक कार्यालय लहान, नगरपालिका, स्थानीयको सहयोगमा अवरुद्ध सडक खोल्ने काम भइरहेको छ ।


घुमाउरो र साँघुरो सडक सामान्य वर्षामा समेत यात्रा गर्न समस्या छ । ‘झन् पानी परेका बेला त खतरा हुन्छ,’ स्थानीय मनमाया विश्वकर्माले भनिन्, ‘साँघुरो र कालोपत्रे उप्किएर धुलाम्मे भएकाले हिँड्नै समस्या छ ।’


मध्यपहाडी पनि
मध्यपहाडी लोकमार्गअन्तर्गत खोटाङको बर्खेटारमा पहिरो जाँदा सडक अवरुद्ध भएको छ । तुवाचुङ जायजुमको बर्खेटारमा मंगलबार दिउँसो पहिरो झर्दा यातायात अवरुद्ध भएको हो । सडक अवरुद्धपछि गाडी नचल्दा यात्रु अलपत्र परेका छन् । दिक्तेलदेखि काठमाडौं जाँदै गरेका यात्रु, काठमाडौंदेखि दिक्तेल आउँदै गरेका यात्रु अलपत्र परेका हुन् । त्यस्तै दिक्तेलदेखि धरान, विराटनगर आउजाउ गरिरहेका यात्रु अलपत्र परेको खोटाङका प्रहरी नायब उपरीक्षक राजकुमार केसीले बताए ।


प्रहरीका अनुसार पहिरोले एक्साभेटरसमेत पुरेको छ । ३० मिटर लामो सडक पुरिएकाले समय लाग्ने डीएसपी केसीले सुनाए । सडक बनाउने बहानामा तुवाचुङ–जायजुममुनि एक्साभेटर प्रयोग गरी ढुंगा दोहन गर्दा त्यसको कम्पनले पहिरो खसेको स्थानीयको भनाइ छ । यस क्षेत्रको सडक निर्माणमा संलग्न सूर्य कन्स्ट्रक्सनले एक्साभेटर प्रयोग गरी ढुंगा निकालेको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाका प्रमुख इवन राईले बताए । गत भदौ १४ र साउन २१ गते पनि पहिरो गएको थियो । पटक–पटक पहिरो गइरहने भएकाले यो क्षेत्रमा यात्रा जोखिमपूर्ण बनेको छ ।


भत्कियो सडक, पुल जोखिममा
सोमबारको पहिरोले ताप्लेजुङको पूर्वी सिरिजंगा गाउँपालिका जोड्ने सडक अवरुद्ध बनाएको छ । निवा खोलाको पुल जोखिममा परेको छ । वडा १ सिनामको अधिकांश सडक पुरेको र भत्काएको छ । वडाध्यक्ष उर्मिला थेबेले सडक सुचारु गर्न र यातायात सञ्चालनका लागि सहयोग गर्न अपिल गरेकी छन् ।


सदरमुकाम फुङलिङवाट ओलाङचुङगोला जोड्ने उत्तर–दक्षिण लोकमार्ग पनि अवरुद्ध छ । फक्तालुङ गाउपालिका ३, लिंखिम र ४ को तापेथोकमा माथिबाट ठूलठूला ढुंगा झरेर सडक अवरुद्ध बनाएको छ । कतिपय ठाउँमा पहिरोले सडकै बगाएर लगेको छ । अहिले सदरमुकाम फुङलिङबाट साना सवारीसाधन थिवासम्म मात्रै पुग्ने गरेको छ ।


जिल्लाको पूर्वी र उत्तरी क्षेत्र जोड्ने यी निकै व्यस्त सडक हुन् । बस र ट्याक्सी गरी कम्तीमा दैनिक ४ सवारी आवागमन हुन्थ्यो । तर अवरुद्ध यी सडक कसले खुलाउने अन्योल छ । ओलाङचुङगोला जोड्ने सडक, सडक डिभिजनअन्तर्गतको उत्तर–दक्षिण लोकमार्ग आयोजना कार्यालयले हेर्दै आएको छ भने सिरिजंगाको उन्नति समावेशी कार्यक्रमले स्तरोन्नति गरिरहेको छ ।


सिरिजंगा गाउँपालिका अध्यक्ष टीका गुरुङ गाउँपालिकालाई उन्नतिले जिम्मा लगाइनसकेको हुँदा अवरुद्ध सडक उसैले खुलाउनुपर्ने बताउँछन् । ‘जसले ठेक्का पाएको हो, उसैले निर्माण सम्पन्न भएको १ वर्षसम्म अवरोध पन्छाउने काम गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘हामी उहाँहरू (उन्नति) सँग पन्छाइदिन अनुरोध गर्छौं ।’ यसअघिका स–साना अवरोध भने गाउँपालिकाले मेसिन भाडामा लिएर पन्छाएको गुरुङले बताए । ‘हिँड्न पूरै अवरोध भयो, ठेकदारहरू भेटिएनन्, गाउँपालिकाले नै खोल्यो, अब ठूलो बजेट चाहिने भएकाले उहाँहरूले खोलिदिनुपर्छ,’ उनले भने ।


फक्तालुङ गाउँपालिकाले पनि आयोजना कार्यालयमा सडक पन्छाइदिन लिखितै अनुरोध गरेको छ । गाउँपालिका अध्यक्ष सरोज एभेङ कार्यपालिकाको बैठकले निर्णय गरी पन्छाइदिन अनुरोध गरेको बताउँछन् । ‘गाउँमै सरकार भएर पनि सडक सुचारु नगर्ने भनेर जनताले दिनहुँ दबाब दिइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘खुलाउनु हाम्रो दायित्व पनि हो तर डुब्लिकेसन हुने भएकाले हामीले खोल्न मिल्दैन ।’ आयोजनाले भने कार्यालय रहने नरहने निश्चय नभएको र माथिल्लो निकायबाट बजेट तथा कार्यक्रम नआएकाले तत्काल केही भन्न नसक्ने जवाफ दिएको छ । आयोजनाले काम गर्न नसक्ने जवाफ दिए गाउँपालिकाले बाध्य भएर खोल्नुपर्ने एभेङ बताउँछन् ।


यो सडक भएर ओलाङचुङगोला देखिका यात्रुले यात्रा गर्छन् भने सिरिजंगाको सडक भएर याम्फुदिन, मामांखेदेखिका यात्रु सदरमुकाम र तराईतिर जान्छन् । यी गाउँमा पुग्न सदरमुकामबाट पैदल हिँडेर तीन दिन लाग्छ । वर्षासँगैको पहिरोले सदरमुकाम–सिंवा, सुकेटार–फावाखोला लगायतका अरू सडक पनि अवरुद्ध बनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०७:४८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

स्याउ बगैंंचामा रम्छन् पर्यटक

जयबहादुर रोकाया

हुम्ला — मानसरोवर कैलाश दर्शन गरेर फर्केका एक हुल भारतीय तीर्थयात्री आफू बसेको होटलपछाडि स्याउका बोट देखेपछि रमाउँदै बगैंचा पसे । स्याउ बगैंचामा पसेर उनीहरूले झन्डै एक घण्टा फोटो खिचे र आवश्यकताअनुसार स्याउ किनेर लगे ।

हुम्लाका किसानको बगैंचामा फलेका लटरम्म स्याउ । तस्बिर : जयबहादुर

भारतको मुम्बईबाट तीर्थाटनका लागि आएका उनीहरूले बजारमा स्याउका दाना देखे पनि रूख अहिलेसम्म नदेखेको बताए । लटरम्मै फलेका बोटसँगै फोटो खिच्दै मुम्बईकी संगीता रायले जिन्दगीमा पहिलोपटक स्याउको बोट छुन पाएको बताइन् । ‘सिमकोट अत्यन्तै रमणीय स्थल रहेछ, स्याउका रूखले झनै शोभा बढाएको छ,’ उनले भनिन्, ‘ताजा र अर्गानिक स्याउले मनै लोभ्यायो, अनि निकै स्वादिलो रहेछ ।’ उनले स्याउ बगैंचामा रमाएको खुसीमा किसानलाई ५० रुपैयाँ टिप्ससमेत दिइन् ।


हवाईजहाजको प्रतीक्षा गर्दै होटलमै आराम गरेका तीर्थयात्रीले समूह–समूहमा किसानको अनुमतिमा बगैंचामा घण्टौं रमाइलो गर्ने गरेका छन् । भारतीयले बगैंचाभित्रै व्यक्तिगत र सामूहिक फोटो खिचेका छन् । भारतीय युवादेखि ८५ वर्षकी वृद्धासम्म बगैंचामा रमाए ।


वर्षाका कारण हवाई उडानमा समस्या भएपछि अहिले भारतीय तीर्थयात्री यहाँका स्याउ बगैंचामा रमाउन पाएका छन् । मानसरोवर–कैलाश दर्शनका लागि चीन सरकारले केरुङ र हुम्लाको हिल्सामात्र खुला गरेको छ । केरुङ नाका यो वर्षमात्र खुलाएको हो । केरुङ खुलेसँगै हिल्सा नाका भएर जाने भारतीयको संख्या घटेको भारतीय दूतावासका हुम्ला प्रतिनिधि जनकबहादुर शाहीले बताए । पर्यटन व्यवसायी रिन्जनी लामाका अनुसार अघिल्लो वर्ष १२ हजार ९ सय भारतीय तीर्थयात्री यहाँबाट कैलाश–मानसरोवर गएका थिए ।


भारतीय यात्रीका अनुसार केरुङ नाकाभन्दा हिल्सा सहज र छिटो छ । हिल्सा नाका महँगो भए पनि सजिलो भएको मुम्बई घाटकोयाका कैलाश पटेलले बताए । उनले भारतीयका ट्राभल एजेन्सीमार्फत नेपालका ट्राभल एजेन्सी हुँदै तिब्बतका मार्फत यात्रा गर्नुपरेकाले महँगोमा परेको बताए ।


उनका अनुसार यात्रा अवधिभर २ लाख खर्च गर्ने सम्झौतासहित उनी मानसरोवर–कैलाश आएका हुन् । यात्रा अवधिमा नेपालभन्दा तिब्बतमा सास्ती खेप्नुपरेको उनीहरूको गुनासो छ । पटेलका अनुसार तिब्बतमा अक्सिजनका कारण श्वासप्रश्वासमा समस्या हुन्छ । ‘कैलाश परिक्रमा गर्न साउन पूर्णिमाका अवस्थामा घोडा पाइँदैन,’ उनले भने, ‘कसैसँग दलाई लामाको फोटो फेला परे फर्काइदिन्छ ।’


हुम्लामा सामान्यतया प्रतिगोटा ५ रुपैयाँमा स्याउ बिक्री भइरहेको छ । भारतीय तीर्थयात्रीलाई बगैंचा अवलोकन गराउन र यहाँको स्याउको महत्त्व बुझाउन सके किसान लाभान्वित हुने पर्यटन व्यवसायी बताउँछन् । यहाँ आएका अधिकांश तीर्थयात्रीले स्याउ किनेर लाने गरेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०७:४६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT