कान्तिपुर विरुद्धको अवहेलना मुद्दाको प्रसंगमा जबराको भनाई : कानुनभन्दा माथि कोही हुँदैन

कृष्ण ज्ञवाली

काठमाडौँ — संसदीय सुनुवाइका क्रममा सांसदहरूले ‘किन सर्वोच्च अदालतमा इजलास बहिष्कार गर्नुभएको ?’ भनी प्रश्न गरेपछि जवाफका क्रममा राणाले कान्तिपुर दैनिक विरुद्ध अवहेलना मुद्दाको प्रसङ्ग कोट्याए ।


उनले भने, ‘इजलासमा बसेपछि कहिलेकाहीँ अति जटिल, कठोर हुनुपर्दो रहेछ। यो एउटा अति कठिन संवेदनशील आदेश भयो।’

जवाफका क्रममा तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुली आफ्नो सहपाठी रहेको भन्दै उनी नजिकको साथी समेत रहेको बताए। पराजुली ४८ सालमा र आफू २०५२ सालमा पुनरावेदन तहमा नियुक्त भए पनि संयोगवश सर्वोच्चमा एकैदिन प्रवेश गरेको बताए। उनका अनुसार, कान्तिपुर दैनिक विरुद्धको अवहेलना मुद्दा बृहत् इजलासमा पेस भयो। साउन २१ गते अवकाश पाएको अवस्थामा आदेश यति ढिलो किन भयो भन्ने समितिमा जिज्ञासा समेत भयो। आफूले त्यसबारे आदेशमा समेत उल्लेख गरेको भन्दै प्रसङ्ग दोहोर्‍याए।

उनका अनुसार, कान्तिपुर दैनिक विरुद्धको मुद्दाको सुनुवाइका लागि इजलास बस्नुअघि तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश पराजुलीले आफ्नो प्रमाणपत्र हेरिदिन सबै न्यायाधीशहरूलाई आग्रह गरेका थिए। ‘कान्तिपुरमा उहाँको प्रमाणपत्र ३ किसिमको रहेछ भनी समाचार थियो’ सुनुवाइमा जबराले भने, ‘उहाँले २ किसिमको देखाउनु भएको थियो। अर्को हामीलाई थाहा थिएन।’

जबराले सुनुवाइमा समेत नागरिकतामा २००९ साल साउन ३० गते अनि शैक्षिक प्रमाणपत्रमा २०१० साल वैशाख १६ गते उल्लेख भएको देखिएको बताए। सुशीला कार्की प्रधानन्यायाधीश हुँदा उनको जन्म मिति २००९ साल साउन २१ गते कायम गरिदिएकी थिइन्।

‘संयोगवश आफू कामु भएपछि आफ्नै अध्यक्षतामा परिषदको बैठकबाट निर्णय गराएर २०१० वैशाख १६ गते कायम गराई उमेरको सुविधा लिनुभयो’ उनले भने, ‘कान्तिपुरमा परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयमा रहेको चारित्रिक प्रमाणपत्रको कुरा आयो। त्यसबाट २०११ साल वैशाख १३ गते देखियो।’ यी सवाल उठेपछि तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश पराजुलीले आफ्नो प्रमाणपत्र देखाएको र त्यसलाई स्विकारेको उनले बताए।

जबराका अनुसार, २०११ सालको जन्म मिति भएपछि थप एक वर्ष दाबी नगरेकाले आफू सही रहेको पराजुलीको जिकिर थियो।

‘मेरो भनाई, कानुनको अधिनमा रहेर गोपाल प्रधानन्यायाधीश भएको हो। कानुनको अधिनमा रहेर म(चोलेन्द्रशम्सेर) न्यायाधीश भएको हो। कानुनको परिधि नाघेर प्रशासकिन निर्णय ‘प्रिभेल’ हुँदैन’ आफ्नो भनाई उद्धृत गर्दै जबराले भने, ‘प्रधानन्यायाधीशको पदमा बसेर फरक फरक निर्णय गरेर कतिपय प्रमाणपत्र नराखेर बढी सुविधा लिनुभयो। जति भयो भयो, अब राजीनामा दिनुपर्छ भन्दा उहाँले इन्कार गर्नुभयो।’

पराजुलीले अटेरी गरेपछि न्यायपालिकाको साख र आस्था जोगाउन आफूहरूसँग विकल्प नभएको जबराको भनाई थियो। अरू विकल्प थिएन। यो कठिन निर्णय गर्दा मन कति दुखेको छ, मैले महसुस गरेको हुँ’ उनले भने, ‘इजलास बहिष्कार गरियो भनेर जुन शब्द पत्रपत्रिकामा आएको छ, त्यो उपयुक्त थिएन। कुनै पनि न्यायाधीशले इजलास बहिष्कार गरेको होइन। अवकाश भएका व्यक्तिले तोकेको इजलासमा नबसेको हो। यो शब्द वास्तविक होइन।’

प्रकाशित : पुस १७, २०७५ १८:४५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अनुमोदित प्रधानन्यायाधीशको अनौपचारिक मुड [फोटोफिचर]

तस्बिरहरु : किरण पाण्डे

काठमाडौँ — संसदीय सुनुवाइ समितिले प्रधानन्यायाधीशमा चोलेन्द्रशम्शेर जबरालाई अनुमोदन गरेपछि मंगलबार साँझ सुकेधारामास्थित निवासमा एकाएक चहलपहल बढ्यो ।

राणालाई उनकै निवासमा बधाई दिनेहरु आइरहेका थिए । खुसी मुद्रामा, अनौपचारिक पोशाकमा देखा परेका राणाले कान्तिपुरलाई तस्बिर खिच्ने अनुमति दिए ।

बुधबार राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले राणालाई पद तथा गोपनियताको शपथ ग्रहण गराउने कार्यक्रम छ । संवैधानिक परिषदले जबरालाई प्रधानन्याधीशमा सिफारिस गरेको थियो । जबराको कार्यकाल चार वर्षको रहने छ ।

जबराको निवास ।

प्रकाशित : पुस १७, २०७५ १८:३०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT