स्वास्थ्य केन्द्रको बेहाल

कान्तिपुर संवाददाता

दोलखा — मेडिकल दरबन्दीसहित १३ जना जनशक्ति रहेको सिंगटीको सरकारी प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रले बिरामीलाई घुमाइफिराई निजीमा जान बाध्य पार्न थालेको छ ।

उत्तरी क्षेत्रका एक लाख बासिन्दाका लागि निर्मित उक्त स्वास्थ्य केन्द्रमा उपचार गर्न पुगेकाहरू फर्कंदै बजार क्षेत्रमा रहेका निजीमा उपचार गर्न थालेका छन् । अस्पतालको व्यवस्थापन खस्काउँदै बिरामीलाई निजीमा जान अभिप्रेरित गरेको गुनासो छ । ‘हामीसँग इक्विप्मेन्ट छैन, सिंगटी बजारमा उपचार हुन्छ जानुहोस् भन्ने गरेको बिरामीको गुनासो छ,’ सिंगटी बजारका व्यवसायी प्रकाश केसीले भने, ‘त्यस्तो सुविधा सम्पन्न अस्पताललाई स्थानीय तहदेखि कुनै पनि निकायले वास्ता नगरेकाले बिरामीमारमा छन् ।’

०६५ सालमा समाजसेवी इन्जिनियर आत्मकृष्ण श्रेष्ठको अगुवाइमा निकै मिहिनेतपूर्वक उक्त अस्पतालको स्थापना भएको हो । भारतीय दूतावासको २ करोड ८० लाख लागतमा निर्मित अस्पताल स्थापना र सञ्चालन गर्न सुरुका दिनमा इन्जिनियर श्रेष्ठको नेतृत्वमा बनेको व्यवस्थापन समिति अहोरात्र खटेको थियो । दुर्गम बस्तीमा बसोबास गर्ने अति गरिबहरूले उपचार नपाएर मृत्यु भइरहेको खबरले दु:खी बनाएकाले अस्पताल स्थापनामा योगदान गरेको स्मरण गर्दै श्रेष्ठले भने, ‘अहिले अस्पतालको बेहाल सुन्दा दु:ख लाग्छ ।’

‘उक्त स्वास्थ्य केन्द्रको मातहतमा एउटा एम्बुलेन्स छ, त्यसैले निजीमा बिरामी ओरालेको हुन्छ,’ सिंगटी बजारका एक अगुवाले बताए । ‘निजीमा ज्वरोका बिरामीले २२ हजारसम्म तिर्नुपरेको छ,’ उनले भने, ‘एक प्रसूति कक्ष, एक ओपीडी, एक अन्तरंग सेवा, एक क्वाटर, भवनका साथसाथै ईसीजी, एक्स–रे, अल्ट्रा साउन्ड र प्रसूतिका सामग्री थन्क्याएर बिरामीलाई निजीमा जान बाध्य पारिँदै आएको छ ।’

सुरुका दिनमा उक्त स्वास्थ्य केन्द्र जिविस र उत्तरका गाविस एव माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत् आयोजनाको आर्थिक सहयोगबाट सञ्चालित थियो । केही वर्ष काठमाडौंको हेल्पिङ ह्यान्ड्स अस्पताललाई व्यवस्थापनको जिम्मेवारी दिइएको थियो । ८० वर्ष उमेरसम्म दोलखाको शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रको विकासमा निरन्तर लागिपरेका इन्जिनियर श्रेष्ठको दौडधुपपछि सरकारले २०७३ साल माघ २० गते प्राथमिक उपचार केन्द्रको स्वीकृति दिएको हो ।

उत्तरको केन्द्र सिंगटी बजारमा निजी अस्पताल खुल्दै गएपछि सरकारी दरबन्दीका डाक्टर त्यहाँ पनि काम गर्ने व्यहोराका उजुरी जिल्ला प्रशासन कार्यालमा परेको छ । सरकारी अनुगमन र स्पष्टीकरणपछि डाक्टरहरू निजी स्वास्थ्य केन्द्रमा काम गर्न छाडेको स्थानीयवासी बताउँछन् । तर, उक्त अस्पतालका कर्मचारी भने उक्त आरोपमा सत्यता नभएको दाबी गर्छन् ।

सरकारी डाक्टर भएपनि बिरामीले उपचारनपाउने जनगुनासो छँदैछ, शवको पोस्टमार्टम गर्न पनि सदरमुकाम चरिकोट नै
जानुपर्ने अवस्था भएको अगुवा केसीको गुनासो छ । उक्त सरकारी दुईवटा डाक्टरको दरबन्दी भएको प्राथमिक उपचार केन्द्र भए तापनि दुर्गमदेखि शव बोकेर पोस्टमार्टमका लागि चरिकोट पुग्नुपर्ने बाध्यता अझै रहेको उनले दु:खेसो पोखे ।

हालै उक्त अस्पताललाई ३ नम्बर प्रदेश सरकारले अझ विस्तार गर्ने कार्यक्रम बनाएको छ । दोलखा क्षेत्र नं. २ का प्रदेशसभा सदस्य पशुपति चौलागाईंले तिब्बती सीमासम्मका जनतालाई सेवा पुग्नेगरी सुविधा सम्पन्न अस्पताल बनाउने तयारी भइरहेको जानकारी दिए । अस्पतालमा परिणत गर्न सकिए व्यवस्थापन सुध्रने र बिरामीले स्तरीय सुविधा पाउने अपेक्षा गरिएको उनले बताए ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७५ ०७:४८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

डा. केसीको स्वास्थ्य खस्कँदै

कान्तिपुर संवाददाता

इलाम — स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारको माग गर्दै आन्दोलनरत डा. गोविन्द केसीले चौथो दिन पनि अनशन जारी राखेका छन् । पुस २५ गतेदेखि अनशन थालेका केसीको स्वास्थ्यमा समस्या देखिन थालेको छ ।

अनशनरत डा. गोविन्द केसी । तस्बिर : विप्लव भट्टराई/कान्तिपुर

केसीको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि भुइँको ओछ्यानबाट बेडमा सारिएको छ । दिनभर बेडमा सुतेका डा.केसीले शनिबार कोहीसँग पनि बोलचाल गरेनन् । स्वास्थ्यमा गम्भीर समस्या नभए पनि बिग्रँदो अवस्था रहेकाले सावधानी अपनाउन सुझाव दिइएको सहयोगी चिकित्सकले जनाएका छन् ।

हिजोको भन्दा स्वास्थ्य अवस्था खस्किएको जनाउँदै ग्लुकोजको मात्रा घटेको र खोकी र निमोनियाको जोखिम रहेको सहयोगी डा.रामकृष्ण आचार्यले जानकारी दिए । ‘स्लाइन लगाउन हामीले अनुरोध गरेका छौं तर उहाँले मान्नुभएको छैन,’ उनले भने, ‘स्वास्थ्य गम्भीर नदेखिए पनि अवस्था खस्कँदो छ ।’

इलाम अस्पताल र सहयोगी स्वास्थ्यकर्मीले दैनिक २ पटक परीक्षण गर्दै आएका छन् । १५ औं अनशनपछि सरकारसँग भएको सम्झौता कार्यान्वयन नभएको भन्दै उनले इलाममा पुन: अनशन थालेका हुन् । चौथो दिनसम्म अनशन चलिरहँदा केसीको मुद्दामा समर्थन जनाउनेको संख्या पनि थपिँदै गएको छ । दिनभर शुभेच्छुकको बाक्लो उपस्थिति थियो । शनिबार पनि केसीको समर्थनमा र्‍याली निकालिएको छ । यसअघि मौन र्‍याली निकाल्दै आएका शुभेच्छुकले शनिबार भने केसीको पक्षमा खुलेरै नाराबाजी गरे । तर सरकारी पक्षबाट भने आजसम्म वार्ता र संवादको कुनै पनि पहल नभएको सहयोगीले जनाएका छन् ।

त्यस्तै उनको बिग्रँदो स्वास्थ्यस्थितिबारे पनि आधिकारिक रूपमा कसैले चासो दिएका छैनन् । ‘केसी अस्वस्थ भएपछि धेरै कुरा मिडिया र शुभेच्छुकलाई बताउँदै आएको छु,’ सहयोगी धर्म गौतमले भने, ‘उहाँले आफ्ना मागलाई पुनर्विचार गर्ने कुनै संकेत गर्नुभएको छैन र सरकारी पक्षबाट पनि कुनै पहल भएको देखिँदैन ।’

स्वास्थ्य र शिक्षालाईव्यापारीकरण गर्न नहुने अडान राख्दै आएका डा. केसीले सुनुवाइ नभएपछि अर्को अनशन थालेका हुन् । स्वास्थ्य र समसामयिक विषयका ६ बुँदे मागकेसीले राखेका छन् । यता डा. केसीको भन्दाविपरीत माग राखेर चोक बजारमा अनशन थालेका विजय थापाले दोस्रो दिन पनि त्यसलाई जारी राखेका छन् ।

माग पूरा गर्न आग्रह
काठमाडौं (कास)– नेपाल चिकित्सक संघले चार दिनदेखि इलाममा आमरण अनशनरत डा.गोविन्द केसीको माग पूरा गर्ने वातावरण बनाउन सरकारलाई आग्रह गरेको छ । संघले शनिबार विज्ञप्ति जारी गरी केसीसँग सरकारले पटक–पटक गरेका सम्झौता कार्यान्वयन गर्नुको सट्टा चिढाउने गतिविधि गरेकामा आपत्ति जनाएको छ ।

डा. केसी १६ औं पटक अनशनमा बस्दा उनको शारीरिक अवस्था कमजोर रहेकाले जुनसुकै बेला अप्रिय घटना हुन सक्नेतर्फ सचेत रहँदै जीवनरक्षाका लागि पहल गर्न संघले माग गरेको छ ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७५ ०७:४६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्