१० महिनापछि खुल्दै मलेसिया

होम कार्की

काठमाडौँ — जेठ २ देखि बन्द रहेको मलेसिया रोजगारी पुनः खुल्ने भएको छ  । दुई देशबीचको श्रम समझदारीको मर्म र भावनाअनुसार कामदार पठाउन वैदेशिक रोजगार व्यवसायी तयार भएपछि सरकारले तत्काल कलिङ भिसा (प्रवेश भिसा) आइसकेकालाई श्रमस्वीकृति दिने तयारी गरेको छ  ।

गत कात्तिक १२ मा दुई देशबीच श्रम सम्झौता भएको थियो । मलेसिया नेपाली कामदारको प्रमुख रोजगारी गन्तव्य हो । श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टले कलिङ भिसा पाएका नेपाली कामदारलाई श्रमस्वीकृति दिने वातावरण बनेको बताए । झन्डै ७ हजार नेपाली कलिङ भिसा लिएर बसेका छन् । रोजगारदाताले छनोट गरेका कामदारलाई मलेसियाको गृह मन्त्रालयले कलिङ भिसा जारी गर्छ । मलेसियाली दूतावासले त्यसलाई राहदानीमा टाँसिदिएपछि मात्रै वैदेशिक रोजगार विभागले श्रमस्वीकृति दिन्छ ।


नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले काठमाडौंस्थित मलेसियाली दूतावासबाट भिसा स्वीकृत गराउने जिम्मेवारी लिन तयार भएको पत्र विभागसमक्ष बुझाएको छ । ‘हाम्रो मुख्य विषय मलेसिया जाने नेपाली कामदारमाथि आर्थिक भार नथपियोस् भन्ने हो । व्यवसायीले समझदारीअनुसार अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्,’ मन्त्री विष्टले कान्तिपुरलाई भने, ‘यसले कलिङ भिसा पाइसकेका नेपालीलाई श्रमस्वीकृति दिने वातावरण बनेको छ ।’ नेपाली कामदारमाथि अनावश्यक आर्थिक भार परेको भन्दै श्रम मन्त्रालयले जेठ २ देखि मलेसियामा नयाँ कामदार पठाउन रोकेको थियो । त्यसअघि मलेसियाका संयन्त्र प्रयोग गर्दा प्रतिकामदार करिब १९ हजार रुपैयाँ आर्थिक भार पर्थ्यो । समझदारीमा कामदारको भर्ना प्रक्रियामा लाग्ने सम्पूर्ण खर्च रोजगारदाताबाटै बेहोर्ने उल्लेख छ ।

Citizen


कलिङ भिसाको खर्च नै बाधक
कलिङ भिसाको शुल्क समझदारी कार्यान्वयनको सबैभन्दा जटिल पाटो बनेको छ । समझदारीअघि जारी कलिङ भिसाको शुल्क कसले तिर्ने भन्नेमा विवाद देखिएको हो । नेपाली पक्षले रोजगारदाताबाटै भिसा शुल्क बुझाउनुपर्ने लबिङ गर्दै आइरहेकामा मलेसियाली पक्षले समझदारीपछि जारी भिसा प्रक्रियाको खर्च मात्रै रोजगारदातालाई तिराउन सकिने अडान लिएको छ । यही विवादका कारण समझदारीको ५ महिना बित्दा पनि रोजगारी खुल्न सकेको छैन ।


‘दुवै पक्ष आआफ्नै अडानमा देखिएकाले मलेसिया खुल्ने संकेत देखिएन । यसलाई चिर्न समझदारीको भावना र मर्मविपरीत नहुने गरी हामी कामदार पठाउन आवश्यक सहजीकरण गर्नेछौं,’ संघ अध्यक्ष रोहन गुरुङले भने । उनका अनुसार समझदारीमा उल्लेख भएको बाहेक अन्य खर्च म्यानपावरले कामदारसँग लिन पाउनेछैनन् । कलिङ भिसा जारी भइसकेका कामदारको मेडिकल र फिंगर प्रिन्ट निःशुल्क गर्न दुवै पक्ष सहमत छन् । समझदारीलगत्तै दुई देशका अधिकारी संलग्न प्राविधिक समूहको बैठकमा मलेसियाले कलिङ भिसा जारी भइसकेका कामदारको भिसा म्याद नवीकरण गरिदिने र नेपालले श्रमस्वीकृति दिने उल्लेख छ ।


थप स्वास्थ्यसंस्था छानिँदै
मलेसियाले कामदारको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने विधि (एसओपी) सहितको मापदण्ड पठाएपछि श्रम मन्त्रालयले थप स्वास्थ्यसंस्था छनोट गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको छ । मलेसियाले यस्तो विधि १५ देशमा लागू गरेको छ । यसअघि ३७ वटा मेडिकलले कामदारको स्वास्थ्य परीक्षण गर्दै आएका थिए । यसमा नसमेटिएका स्वास्थ्यसंस्थाले मलेसियाले स्वास्थ्य परीक्षणमा एकाधिकार राखेको बताउँदै आएका थिए । मन्त्री विष्टले अब मापदण्ड पुग्ने सरकारी अस्पतालसहित सबै संस्थाले स्वास्थ्य परीक्षण गर्न पाउने बताए । ‘अबको एक महिनाभित्र स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने संस्था छनोट भइसक्छन् । त्यसपछि नयाँ कामदार पठाउने प्रक्रिया सुरु हुनेछ,’ उनले भने ।


स्वास्थ्य परीक्षणमा उत्तीर्ण भएपछि मात्रै कामदारको भिसा प्रक्रिया सुरु हुन्छ । श्रम मन्त्रालयका अनुसार स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने विधि मलेसियाबाटै आउन ढिलाइ भएकाले समझदारी कार्यान्वयन धकेलिँदै गएको हो । समझदारीअनुसार स्वास्थ्य परीक्षण र फिंगरिङ शुल्क कामदारले नै भुक्तानी गर्नुपर्नेछ । मलेसिया गएपछि रोजगारदाताले पहिलो महिनाको तलबमै शोधभर्ना गर्नुपर्ने जनाइएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र १५, २०७५ १२:१३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सुरक्षा माग्दै व्यवसायीको ज्ञापन

कान्तिपुर संवाददाता

रूपन्देही — गोली प्रहार गरी मजदुरको हत्या गरेको २४ घण्टा बित्दासम्म पनि प्रहरीले हत्याराको पहिचान गर्न सकेको छैन  । बुटवल उपमहानगरपालिका १ मैनाबगरको गढीटोलमा अटोमेकानिक्समा काम गर्ने भारतीय मजदुर ४५ वर्षीय फिरोज खानको बुधवार राति गोली हानी हत्या भएको थियो  ।

घटनालगत्तै इलाका प्रहरीले हत्याराको खोजी गरे पनि अहिलेसम्म स्केचसमेत तयार पार्न सकेको छैन । अनुसन्धान जारी रहे पनि केही हात नलागेको इलाका प्रहरीका नायब उपरीक्षक डिलबहादुर मल्लले बताए । ‘अझै केही हात लागिसकेको छैन,’ उनले भने, ‘हामी सूक्ष्म अनुसन्धानमा छौं ।’


मैनाबगरका अटो व्यवसायीले भने प्रहरीले अनुसन्धानलाई फितलो बनाउन खोजेको भन्दै बिहीबार ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् । व्यवसायले मैनाबगरमा उचित शान्ति सुरक्षा मागसमेत गरे । घटनाको विरोधमा व्यवसायीले बिहीबार काम ठप्प पारे । अटो भिलेजको ज्योति एन्ड वर्कसपमा कार्यरत खान कोठा जाँदै गर्दा अज्ञात समूहले गोली प्रहार गरेको थियो । उनको छातीमा गोली लागेको थियो । प्रहरीले हत्यामा प्रयोग भएको गोलीको खोकासमेत फेला पार्न सकेको छैन । एक प्रहरी अधिकृतका अनुसार हत्यामा भारतीय सुटरकै प्रयोग भएको आशंका छ । हत्या गरिएका व्यक्ति सामान्य मजदुर भए पनि त्यसपछिको कारण भारतीय अन्य व्यक्तिसँग जोडिएको हुन सक्ने प्रहरीको शंका छ ।


रूपन्देही प्रहरी प्रमुख हृदयसिंह थापाले छिट्टै अपराधी पहिचान गर्ने गरी सोधपुछ र अनुसन्धान भइरहेको बताए । ‘घटना किन र कसरी भयो भन्नेमै केन्द्रित भएर अनुसन्धान हुँदै छ,’ उनले भने, ‘भोलि साँझसम्म केही परिणाम आउला ।’ उनले हत्याराले प्रयोग गरेको हतियार कटुवा पेस्तोल हुन सक्ने भएकाले गोलीको खोका फेला नपरेको बताए । व्यवसायीले ज्ञापनपत्र बुझाउँदै मैनाबगरमा पटकपटक हत्याका घटना भएकाले व्यवसायी र मजदुरको उचित सुरक्षाका लागि क्याम्प राख्न आग्रह गरेका छन् । बुटवल अटो इन्जिनियरिङ एसोसिएसनका अध्यक्ष सन्तोष पाण्डेले व्यस्त बजारमै गोली प्रहारको घटना कसले र किन गरायो भन्ने समेत अहिलेसम्म पत्ता लाग्न नसक्दा व्यवसायी त्रसित बनेको बताए ।

प्रकाशित : चैत्र १५, २०७५ १२:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT