सगरमाथा आरोहण सिजन : साउथकोलसम्म बाटो खुल्यो

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — यस सिजनको सगरमाथा आरोहणका लागि बाटो बनाइरहेका नेपाली शेर्पा गाइडको टोली बिहीबार दिउँसो ८ हजार मिटर उचाइमा रहेको साउथकोलमा पुगेको छ । साउथकोलबाट सगरमाथा र ल्होत्से हिमाल जाने मार्ग छुट्टिन्छ । नेपालतर्फको दक्षिणी मोहोडाबाट सगरमाथा आरोहण गर्नेहरू अन्तिम प्रयास यहींबाट गर्छन् ।

आरोहण दलले साउथकोलमा आफ्नो अन्तिम क्याम्प राख्छन्, जसलाई चौथो क्याम्प भनिन्छ ।

'आठ जना नेपाली शेर्पा गाइइड बिहीबार दिउँसो २ बजे साउथकोलसम्म बाटो बनाउन सफल भएका छन्,' यस पटकको वसन्तकालीन सगरमाथा आरोहणका लागि डोरी टाँग्ने जिम्मा पाएको कम्पनी हिमालयन गाइड्सका सञ्चालक ईश्वरी पौडेलले कान्तिपुरसँग भने । उनका अनुसार बाटो बनाउनेहरू दोलखाका सिद्धि तामाङको नेतृत्वमा संखुवासभाका पासदावा शेर्पा, दावा फिन्जु लामा भोटे, मिङ दोर्ची शेर्पा र आङ फुर्वा शेर्पा, दावा नोर्बु शेर्पा अनि सोलुखुम्बुका दोर्जी ग्यालजेन शेर्पा र पासाङ दावा शेर्पा थिए ।

आरोहीहरूका लागि डोरी टाँग्दै गइरहेका शेर्पा गाइडको यो टोली मंगलबार ७ हजार ६ मिटरमा रहेको तेस्रो क्याम्पमा पुगेको थियो । दुई दिनको प्रयासपछि डोरी टाँग्दै साउथकोलसम्म पुगेको टोलीले बिहीबार साँझै ६४ सय मिटरमा रहेको दोस्रो क्याम्पमा फर्किरहेको खबर काठमाडौंमा पठाएको थियो ।

'तेस्रो र चौथो क्याम्प रहने साउथकोलमा बास बस्न नसकिने भएकाले शेर्पाहरूको टोली दोस्रो क्याम्पमा आउने गरेको हो,' हिमाल आरोहण गराउने कम्पनीहरूको एक्सपिडिसन एसोसिएसनका सचिवसमेत रहेका पौडेलले भने । उनीहरूले साउथकोल पुगेको खबर रेडियो सेट वाकीटकीबाट आधार शिविरमा टिपाएका थिए । आधार शिविरमा मोबाइल नेटवर्कमार्फत सम्पर्क हुन्छ । यो टोलीले वैशाख २७ गते चुचुरोसम्म बाटो बनाइसक्ने भनेको छ । डेडजोन पनि भनिने साउथकोलभन्दा माथि चुचुरामा पुग्न करिब ८ सय ४८ मिटर बाँकी रहन्छ । यही मार्गमा बालकोनी र हिलारी स्टेप पर्छन् । साउथकोलभन्दा माथि अत्यधिक गतिमा हावा चलेकाले तीन दिन बाटो बनाउने कार्य स्थगन हुनेछ । 'मौसम छिनछिनमा बदली भइरहेकाले तीन दिन डोरी टाँग्ने कार्य रोकिने भएको छ,' पौडेलले भने ।

गत वर्ष पनि सगरमाथाको दोस्रो क्याप्पदेखि माथि डोरी टाँग्ने कार्य हिमालयन गाइड्सले नै गरेको थियो । यस पटक यस कम्पनीले दोस्रो क्याम्पदेखि माथिका लागि १० हजार मिटर डोरी सगरमाथातर्फ ओसारेको छ । ६२ सय मिटर उचाइमा रहेको दोस्रो क्याम्पदेखि माथि बाटो बनाउन मात्रै कम्तीमा ८ हजार मिटर डोरी चाहिन्छ । ५२ सय मिटर उचाइको सगरमाथा आधार शिविरदेखि दोस्रो क्याम्पसम्म सगरमाथा पोलुसन कन्ट्रोल कमिटी -एसपीसीसी) का आइसफल डक्टरले आरोहणका लागि उक्लिने बाटो खोल्छन् । आधार शिविरदेखि दोस्रो क्याम्पसम्म डोरीको दाँजोमा अत्यधिक भर्‍याङ राख्ने गरिन्छ । बाटो बनाउने आइसफल डक्टर र शेर्पा गाइडहरूलाई आरोहणमा रहेका विदेशी सदस्यबाट दामासायी संकलन गरेर दिइन्छ । वसन्तकालीन सगरमाथा आरोहण सिजनमध्ये फागुनमा सुरु भई जेठमा सकिन्छ ।



खुम्बु आइसफलबाट तेस्रो क्याम्पतर्फ गइरहेका आरोहीहरु। तस्बिर : पासाङ रिन्जी शेर्पा र मिङ्मा थिन्डुक शेर्पाको फेसबुकबाट

प्रकाशित : वैशाख १९, २०७६ २०:३१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

‘फानी’ को प्रभाव शुक्रबार बेलुकीदेखि

अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — शत्तिशाली चक्रवात ‘फानी’ नेपाल नआए पनि त्यसको प्रभावबाट शुक्रबार बेलुकीदेखि पूर्वी र मध्य क्षेत्रमा हावाहुरी, मेघ गर्जन र चट्याङसहित वर्षा हुने देखिएको छ । हावाहुरीसँगै भारी वर्षाको सम्भावना भएकाले सतर्क रहन मौसमविद्ले आग्रह गरेका छन् । 

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका वरिष्ठ मौसमविद् वरुण पौडेलका अनुसार अहिले फानी बंगालको खाडीको मध्य पश्चिमी भागमा अवस्थित छ । यो अहिले बंगालको खाडीबाट करिब दुई सय किलोमिटर प्रतिघण्टाको वेगमा भारतको उडिसातिर बढिरहेको छ । भारतका आन्ध्र प्रदेश र तामिलनाडु राज्यमा पनि उच्च सतर्कता कायम गरिएको छ ।

उडिसास्थित मौसम केन्द्रका अनुसार उक्त राज्यका कम्तीमा ११ जिल्ला फानीबाट प्रभावित हुनेछन् । भारतमा विपद् व्यवस्थापन निकायले परिस्थिति विकराल हुने भन्दै पूर्वी भारतको सबै तटवर्ती क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क हुन र सुरक्षित स्थानमा बस्न आग्रह गरेको छ ।

‘फानी विस्तारै उत्तर–पूर्वी दिशातर्फ बढिरहेको छ,’ मौसमविद् पौडेलले कान्तिपुरसित भने, ‘शुक्रबारबाट यो प्रणाली उडिसाको तटीय क्षेत्रमा भित्रिने सम्भावना देखिन्छ ।’ त्यो त्यहाँको तट हुँदै बंगलादेशतर्फ फर्कनेछ । फानी फर्कने क्रममा नेपालको पूर्वी भागमा असर पार्ने देखिएको हो । उक्त प्रणाली तटीय क्षेत्र (जमिनमा) आएपछि भने शक्ति घट्नेछ ।

महाशाखाका अनुसार उक्त प्रणाली भारतको विहार हुँदै विराटनगर वा त्यस आसपासबाट शुक्रबार नेपाल भित्रिने देखिएको छ । ‘त्यो प्रणालीसँगै घुमेर आएको बादलले नेपालमा असर निम्त्याउने हो,’ मौसमविद् पौडेलले भने, ‘शनिबारसम्मै हावाहुरीसहित भारी वर्षा र हिमाली क्षेत्रमा हिमपातको सम्भावना छ ।’ पूर्वी नेपालको हिमाली भूभागमा पनि मध्यदेखि भारी हिमपातको सम्भावना रहेकाले सतर्क रहन महाशाखाले भनेको छ । भारतको विहार, भुटानमा समेत यसले असर निम्त्याउने देखिएको छ ।

२०७१ को कात्तिकमा भिक्रिएको ‘हुदहुद’ नामको चत्रवातका कारण अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा ठूलो मानवीय क्षति भएको थियो । त्यसलगत्तै ‘निलोफर’ नामको चक्रवातले पनि नेपालमा असर पुर्‍याएको थियो ।

पोखराबाट सुरु भएको शक्तिशाली हावाहुरीले एक महिनाअघि बारा र पर्सामा ठूलो धनजनको क्षति भएको थियो । शक्तिशाली रूपमा देखा परेको उक्त हावाहुरीलाई जल तथा मौसम विज्ञान विभागले ‘टोर्नेडो’ भनेको छ ।

मुलुकको पश्चिमी क्षेक्रमा शुत्रबार पश्चिमी वायुको प्रभाव हुने भएकाले केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावनासमेत देखिन्छ । महाशाखाले आइतबारदेखि देशभर मौसममा क्रमिक रूपमा सुधार आउने उल्लेख गरेको छ ।

कसरी राखिन्छ चक्रवातको नाम ?
सन् १९५३ देखि एटलान्टिक ट्रोपिकल स्ट्रोम र नेसनल हुरिकेन सेन्टरले आँधी/चक्रवातको नामकरण गर्न थालेका हुन् । फानीको नामचाहिँ बंगलादेशले प्रस्ताव गरेको हो । ‘द इन्डिया मेटेरोलोजिकल डिपार्टमेन्ट’ ले आठ देशहरू भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, म्यानमार, माल्दिभ्स, ओमान, श्रीलंका र थाइल्यान्डलाई चक्रवातको नाम राख्न सल्लाह दिएको थियो । त्यसअनुसार ती देशले आँधीका ६४ नाम प्रस्तुत गरेका थिए । आठैवटा देशले आठ/आठ वटा नाम प्रस्तुत गरेका थिए ।

जतिबेला अरेबियन सागर वा बंगालको खाडीमा आँधी वा चक्रवात आउँछ, त्यही सूचीबाट नाम राख्ने गरिएको छ । नाम पनि तिनै आठवटा देशको वर्णानुक्रमअनुसार पालैपालो राखिन्छ । ‘हुदहुद’ पछि यो इलाकामा आउने आँधीको नाम पाकिस्तानले राखेको थियो । उसले हुदहुदपछि आएको आँधीको नाम ‘निलोफर’ राखेको थियो । त्यसपछि श्रीलंकाले ‘आशोबा’ र थाइल्यान्डले ‘कोमेन’ आँधी नामकरण गरेका थिए ।

प्रकाशित : वैशाख १९, २०७६ २०:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्