मनोहरा नदीको ५० रोपनी व्यक्तिका नाममा

दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — भूमाफियाले सानोठिमीस्थित मनोहरा नदीको करिब ५० रोपनी जग्गा व्यक्तिका नाममा रजिस्ट्रेसन पास गराएको पाइएको छ । करिब ३५ वर्षअघि नदीले बहाव परिवर्तन गरेपछि खाली रहेको जग्गा व्यक्तिका नाममा कायम गरेको भेटिएको हो ।

फाइल तस्बिर ।

ल्यान्ड पुलिङ गरी घडेरी बिक्री गर्दै आइरहेको मनोहरा जग्गा एकीकरण आयोजना कार्यालयले ल्यान्ड पुलिङका लागि पहल गर्दा अचानक यो तथ्य खुलेको हो ।

२०२१ को नापीअनुसार नदी भएका ठाउँमा अहिले व्यक्तिको जग्गा देखिन्छ । नक्सामा अहिले पनि जग्गा भएकै ठाउँमा नदी छ तर फिल्डमा भने बहाव परिवर्तन गरेका कारण नदी अरूकै जग्गामा छ । ‘ल्यान्ड पुलिङका लागि तयार हुँदा हामीलाई थाहा भयो,’ आयोजनाका प्रमुख इन्द्रमान सिंहले भने, ‘नदी अहिले व्यक्तिका जग्गामा बगिरहेको छ भने नदीको वास्तविक ठाउँ अरूले नै कब्जा गरेका छन् ।’

२०३० तिर नदीले बहाव परिवर्तन गरेपछि उक्त जग्गा भूमाफियाले आफ्ना नाममा लगेको भेटिएको आयोजनाले जनाएको छ । २०३७ असोज २६ गते ऊक्त जग्गा व्यत्तिका नाममा पास भएको मालपोतको रेकर्डमा देखिन्छ । साबिक दिव्येश्वरी ७ ख को कित्ता नम्बर २४५ को ५० रोपनी मनोहरा नदी हो । कित्ताकाट हुँदै जाँदा २५७ र पछि २५८ कायम भएको छ । त्यसपछि विभिन्न समयमा कित्ताकाट हुँदै २०५८ बाट २६३, २०६४ र २६५ कायम भएको छ । २६३ कित्ता काटिएर २६६ र २६७ कायम भएको आयोजनाले उपलब्ध गराएको कागजातबाट देखिन्छ । हाल ती कित्ताहरू श्यामजंग सिजापति, राजेन्द्रकुमार सिजापति, सुवर्णकुमार सिजापति र प्रेमजंग सिजापतिका नाममा छन् । २६६ कित्ता डण्डपाणि उपाध्यायको नाममा दर्ता छ ।

विभिन्न समयमा बेचबिखन हुँदै जाँदा २८३ नम्बर कित्ता तेजनसिं द्वारेलगायत दुई जना र २८४ नम्बर कित्ता पुरुषोत्तमप्रसाद पौडेलकानाममा रहेको छ ।

२६७ नम्बर कित्तालगायतको १३ रोपनी जग्गा दर्ता बदर भएको छ । ‘नदी नै व्यक्तिका नाममा दर्ता भएको देख्दा हामी त छक्कै पर्‍यौं,’ आयोजनाका एक कर्मचारीले भने । उनका अनुसार नदीले बहाव परिवर्तन गरेपछि खाली भएको मौका छोपी भूमाफियाले जग्गा व्यक्तिका नाममा गराएका हुन् । ‘हामीले रोक्का राखेका छौं,’ ती अधिकारीले भने, ‘तर भूमाफियाहरू अदालतदेखि विभिन्न शक्तिकेन्द्र लगाएर जग्गा किनबेच गराउन लागिपरेका छन् ।’

आयोजनाका अनुसार उक्त जग्गामा हाल पर्खाल लगाइएको छ । नदीलाई पुनः साबिककै ठाउँमा फर्काएर हाल नदी रहेको जग्गामा ल्यान्ड पुलिङ गरिने आयोजनाको तयारी छ । ‘नदीलाई पुरानै स्थानमा फर्काउने र हाल बगिरहेको ठाउँमा ल्यान्ड पुलिङमार्फत क्षतिपूर्ति दिएर जग्गा अधिग्रहण गर्छौं,’ ती अधिकारीले भने, ‘नदीलाई पुरानै ठाउँमा फर्काउन पहल भइरहेको छ ।’

मनोहरा आयोजनाको जग्गा अहिले करिब ४५ लाख रुपैयाँ प्रतिआनामा बिक्री भइरहेको छ । ‘नदीको उक्त जग्गा भने प्रतिआना ५/७ लाख पाए पनि बेच्न लबिइङ भइरहेको छ । सस्तोमै भए पनि बेचेर उम्कन पाए हुन्थ्यो भनेर चलखेल गरिरहेका छन्,’ उनले भने । हाल आयोजनाले त्यस क्षेत्रमा करिब २७ सय रोपनी जग्गा ल्यान्ड पुलिङ गर्ने क्रममा छ ।

सांसद महेश बस्नेतले भूमिसुधारमन्त्रीपद्मा अर्याललाई भेटेर जग्गा फर्काउन पहल गरिरहेका छन् । अर्यालले मुलुकभर सरकारी जग्गा मिचिएको उजुरी आएपछि मन्त्रालयले छानबिन अघि बढाएको बताइन् । ‘नदीको जग्गा मिचिएको उजुरीपछि छानबिन अघि बढाएका छौं,’ उनले भनिन्, ‘अरू ठाउँमा पनि त्यस्तो भेटिए छानबिन गरेर फिर्ता ल्याउन पहल गर्छौं ।’

प्रकाशित : वैशाख २०, २०७६ ०७:३४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

थ्रीस्टारमाथि आर्मीको जित

पर्वत पोर्तेल

काँकडभिट्टा — साबिक विजेता त्रिभुवन आर्मी क्लब चौथो मेचीनगर गोल्डकप फुटबलमा बिहीबार फाइनलमा प्रवेश गरेको छ । सेमिफाइनलमा चिरपरिचित प्रतिद्वन्द्वी थ्रीस्टारलाई ३-२ ले हराउँदै आर्मी उपाधि नजिक पुगेको हो ।  

आर्मीका कप्तान नवयुग श्रेष्ठले अघि बढाएको बल खोस्दै थ्री स्टारका डिफेन्डर अनन्त तामाड (निलो) । तस्बिरः पर्वत/कान्तिपुर

उपाधिका लागि उसले नेपाल पुलिससँग शनिबार प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । पुलिस अघिल्लो दिन संकटा क्लबलाई टाइब्रेकरमा ४-३ ले हराएर फाइनल पुगेको थियो । यसअघि आर्मीले दुहबी गोल्डकपमा थ्रीस्टारलाई हराएको थियो ।

रोमान्चक खेलमा आर्मीका कप्तान तथा छरिता फरवार्ड नवयुग श्रेष्ठले २८ औं मिनेटमा गोल गरेर अग्रता दिलाए । सुमन अर्यालको पासमा उनले बललाई हेडरमार्फत जालीको सम्पर्कमा पुर्‍याए । ३९ औं मिनेटमा पुनः नवयुगले नै गोल थप्दै थ्र्रीस्टारविरुद्ध २-० को अवस्था बनाए । उनले त्यो गोल पनि सुमनको पासमा वान भर्सेस वानको अवस्थामा गरेका थिए ।

पहिलो हाफको अन्त्यतिर थ्रीस्टारका लागि विदेशी खेलाडी एलोन म्याक्सवेलले गोल गरेर नतिजा उल्टाए । उनले डिफेन्डर अनन्त तामाङको पासमा सुन्दर ढंगले गोल गर्दा आर्मीका रक्षक विवश चौधरीले पत्तै पाएनन् । गोलपछि थ्री स्टारका खेलाडीमा उर्जा थपिएको थियो । आधाभन्दा बढी दर्शक थ्रीस्टार पक्षमा थिए ।

दोस्रो हाफको ५४ आंै मिनेटमा म्याक्सवेलले पुनः दोस्रो गोल थप्दा थ्रीस्टारका समर्थकले काँकडभिट्टा माविको मैदान गुन्जाएको थियो । सुनील बलको पासमा म्याक्सवेलले नाटकीय ढंगबाट बललाई पोस्टमा छिराए ।

थ्रीस्टारले बराबरी गरेको खुसी साट्न नपाउँदै आर्मीले अर्को गोल थप्यो । २-२ को बराबरी रहेको अवस्था अन्त्य गर्दै आर्मीका दीपकुमार लामाले सेसेहाङ आङदेम्बेको पासमा गोल गर्दै ३-२ को अग्रता दिलाए । खेल अवधिभर आर्मी थ्रीस्टारमाथि हाबी भयो । सेसेहाङले खेलको तेस्रो मिनेटमा पेनाल्टी एरियामा पाएको पास सदुपयोग गर्न नसक्दा गोल हुन पाएन । १७ औं मिनेटमा जितेन्द्र कार्कीले मैदानको मध्यभागबाट गरेको शक्तिशाली प्रहार पोस्ट नजिकैबाट बाहिरियो । अनमार्क रहेका सेसेहाङको प्रहार थ्रीस्टारका गोलरक्षक एलेन न्यौपानेले ४२ औं मिनेटमा विफल बनाए । ४९ औं मिनेटमा नवयुगको हेडर गोल हुन पाएन ।

थ्रीस्टारका खेलाडीले पनि धेरै अवसर गुमाए । थ्रीस्टारका म्याक्सवेलको शक्तिशाली प्रहार पोस्टको बारमा लागेर फर्कियो । जतिखेर १७ औं मिनेटमा खेल चलिरहेको थियो । २७ औं मिनेटमा विदेशी खेलाडी मान्साको फ्रिहेडर फितलो हुँदा आर्मीका गोलरक्षक विवश चौधरीले नियन्त्रणमा लिए । ३२ औं मिनेटमा आर्मीका गोलरक्षक बिट भइसकेको अवस्थामा सुशील राईले गरेको हेडर आर्मीका दीपक गुरुङले गोललाइनबाट जोगाए । म्यान अफ द म्याच नवयुग श्रेष्ठ भए । उनले ११ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाए ।

आर्मीका प्रशिक्षक नवीन न्यौपानेले पहिलो रोजाइका भरत खवास, विकेश कुथु, सन्तोष तामाङ जस्ता खेलाडीको अनुपस्थितिका कारण खेल थोरै फितलो भए पनि जितले उत्साह थपेको जनाए । उनले शनिबारको फाइनलमा पुलिसविरुद्ध सशक्त ढंगले मैदान ओर्लने र उपाधि कब्जा गर्ने सोचमा टिम रहेको बताए । थ्रीस्टारका प्रशिक्षक मेघराज केसीले डिफेन्सलाइनको गल्तीका कारण गोल खानुपरेको बताए । 'समग्र खेल उत्कृष्ट हुँदाहुँदै रक्षापंक्तिको सानो गल्तीले पराजित बन्नुपर्‍यो,' केसीले भने ।

प्रकाशित : वैशाख १९, २०७६ २१:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्