सिस्नुले दंग

अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — इन्द्रावती गाउँपालिका-२ कुञ्चोक जौडाँडाकी निर्मला सुनारले सिस्नुबाट आम्दानी होला भनेर सपनामा पनि चिताएकी थिइनन् । व्यावसायिक सिस्नु खेतीमा जुटदा राम्राे आम्दानी हुने गरेपछि अहिले अरू महिलाले पनि त्यसकै सिको गर्न थालेका छन् । 'सिस्नु रोपेर कही उँभो लागिन्छ, बेकारको दु:ख किन गर्नु भनेर सबैले भन्थे, अहिले सबै चुप छन्,' सुनारले भनिन् । 

जौडाँडा महिला बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थामा आबद्ध उनले सिस्नुको व्यावसायिक खेती नै गरेकी छन् । 'यो सिस्नुको अर्गानिक उत्पादन धूलोको प्याकेटचाहिँ इन्द्रावतीदेखि मेलम्ची बजारसम्म बिक्रीका लागि पुग्छ, मासिक १३ हजारसम्म आम्दानी हुन्छ, 'उनले भनिन् ।

दुई वर्षअघि जताततै देखिने हरियो सिस्नुको झ्याङलाई धूलो, तरकारीदेखि विभिन्न परिकार बनाएर बेचिरहँदा कुन्चोक डाँडाकी सुमिता नेपाली पनि दंग छिन् । 'सिस्नु रोपेर के प्रगति होला भन्ने लाग्दालाग्दै जुटें, अहिले राम्रो भएको छ,'उनले भनिन् ।

सिस्नु उत्पादन र बिक्रीका बारेमा दस जनाको महिला समूहले कृषि उत्पादनमा अन्यभन्दा भिन्न सिस्नुलाई रोजे । त्यसपछि बल्ल सिस्नुलाई व्यावसायिक रूपमा लैजाने हिम्मत जुटाएको उनले बताइन् । महिला सहकारीको आफ्नै भवनसँगै सिस्नुले महिला समूहलाई छुट्टै पहिचान दिएको छ ।

२५ जनाको महिला सदस्यीय सहकारीमा दस जनाले सिस्नुलाई व्यवसायीकरण गर्न विभिन्न संस्थाबाट तालिम, मेसिन पाए । दस जनाको समूहमा एक महिलाले मासिक १५ हजारसम्म आम्दानी गर्दै आएको र ठूलो बजारको खोजीमा रहेको जौडाँडा महिला बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाकी अध्यक्ष रति थापामगर सुनाउँछिन् । 'उत्पादन धेरै ठूलो परिणाम हुन थालेको छ, त्यसैले बेच्ने बजारको खोजीमा छौं, यसका लागि गाउँपालिकालाई गुहारेका छौं,' उनले भनिन् ।

वरिपरि यत्तिकै उमि्रएका सिस्नुलाई पनि त्यत्तिकै खेर जान दिनुभन्दा बजारीकरण गर्न जोड दिएको उनको भनाइ छ । 'अक्सफाम र महिला आत्मनिर्भरता केन्द्रले सिस्नु धूलो पार्ने मेसिन दिएपछि काम धेरै सहज भयो, हाम्रो उत्पादनलाई यसले बढावा दियो,' उनले भनिन् । गाउँलेले खेतबारीमा सिस्नुको उत्पादन बढाउन थालेपछि महिला समूहमा झनै उत्साह बढेको छ ।

सिस्नुको 'अर्गानिक ब्रान्ड’
इन्द्रावती गाउँपालिकाले कृषि विकास कार्यक्रमअन्र्तगत विभिन्न अभियानलाई तीव्र रूपमा लगिरहेको जनाएको छ । कृषिमा ४८ लाख बजेट राखेको गाउँपालिकाले क्यान्डी, सिस्नुजस्ता नमुना उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्न कार्यक्रम ल्याएको गाउँपालिका प्रमुख वंशलाल तामाङले बताए । 'सिस्नुलाई अर्गानिक सर्टिफिकेसन र ब्रान्डको कार्ययोजना लिएर अगाडि बढिरहेका छौं,' उनले भने ।

गाउँपालिका महासंघका महासचिव रहेका तामाङले अर्गानिक बनाइसकेपछि स्वदेशदेखि अमेरिकासम्म बजार खोज्न पहलकदमी लिने सुनाए । 'एक घर एक करेसाबारी' अभियानबाट इन्द्रावतीलाई कृषिबाट आत्मनिर्भर बनाउने प्रयासमा जनप्रतिनिधि जुटेका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख २३, २०७६ १०:२६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लामोसाँघु-चरिकोट सडक कालोपत्रे

अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — लामोसाँघु चरिकोट खण्ड (तामाकोसी जिरी सडक योजना) अन्तर्गतको २५ किमिमा कालोपत्रे थालिएको छ । खाडीचौरदेखि मुडेको जिम्मा लिएको गौरी पार्वती कन्स्ट्रक्सनले शुक्रबारबाट धमाधम कालोपत्रेको गरेको हो । 

सिन्धुपाल्चोकको लामोसाँघु तामाकोसी जिरी सडक योजनाअन्तर्गतको खाडीचौर मुडे खण्ड  कालोपत्रे हुँदै । तस्बिर : अनिश/कान्तिपुर

'गौरीपार्वती सुनौलो खिम्ती जे भीले काम छाडेदेखि अहिलेसम्मको ८ करोड भुक्तानी नपाए पनि कालोपत्रे भने थालेका छांै,' गौरी पार्वती कन्स्ट्रक्सनका साइट इन्चार्ज लोकबहादुर श्रेष्ठले भने । स्तरोन्नति प्राविधिकदेख कच्चा पदार्थको व्यवस्था गरिसकेको सुनाउँदै उनले असारसम्मकम कालोपत्रे सक्ने लक्ष्य सुनाए ।

गौरीपार्वती सुनौलो खिम्ती जेभीले समयमा काम नसकेर छाडेलगत्तै गौरी पार्वतीले जिम्मा लिएपछि कामले गति पाएको थियो । 'आजसम्म कुनै पनि बिलको भुक्तानी पाएका छैनौं, यस्तो अवस्थामा काम गर्न गाह्रो भइरहेको छ,' उनले भने । भ्याटसहित ५२ करोड बराबरको लागतमा हुन लागेको सडकको कामको भुक्तानी सम्बन्धित निकायले अनेक बहानामा अडाएको ठेकेदार पक्षको गुनासो छ । लामोसाँघु-चरिकोट खण्डको खाडीचौरमाथि साढे १८ किमि सडकमा बेसको काम सकिएको छ ।

खाडीचौरदेखि १२ किलोसम्म सबबेस, १७ किलोसम्म सब ग्रेड र १८ किलोसम्म स्ट्रक्चरको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । खाडीचौर तल्लो प्याकेजसम्म निर्माण पक्षले काम नसच्याएकाले भुक्तानी रोकिएको चरिकोट सडक डिभिजन प्रमुख धमेन्द्र झाले बताए ।

'त्यस खण्डको सुधार गर्न सुझाएका छौं, बिल रोकिएको म्याद थप नभएर हो, प्रक्रियामा छ,' उनले भने । मौसमले केही समस्या बनाउने देखिए पनि सडक निर्माणमा कालोपत्रे गर्न जुटिरहेको निर्माण पक्षले कामलाई तीव्रता दिएको उनको कथन छ । वैशाख २२ देखि जेठ ५ गतेसम्म सवारी आवागमन बन्द गर्ने सूचना जारी भइसकेको उनले बताए ।

सन् १९७५ देखि १९८५ सम्म स्वीस सरकार सहयोगमा निर्माण भएको अरनिको राजमार्गस्थित खाडीचौरबाट दोलखासम्म जोड्ने ५५ किमिमा फराकिलो बनाउने काम भइसकेको छ । भारतको एक्जिम बैंकको सहयोगमा बनिरहेको सडकको खाडीचौर मुडे २५ किमि सडक भारतको सीमाञ्चल निर्माण कम्पनी र नेपालको गौरी-पार्वती र सुनौलो खिम्ती कन्स्ट्रक्सनले लिएको छ।

प्रकाशित : वैशाख २१, २०७६ ०८:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT