कामीरिता शनिबार फेरि सगरमाथा चढ्ने !

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — आफ्नै कीर्तिमान तोड्दै बुधबार २३ औं पटक सगरमाथा चुचुरोमा पुगेका सोलुखुम्बु थामेका ४९ वर्षीय कामीरिता शेर्पाले शनिबार पुनः सगरमाथा आरोहण गर्ने भएका छन् ।

२३ औं पटक सगरमाथा आरोहण गरेर बिहीबार बेस क्याम्प झरेका कमीरिता शेर्पा (दायाँ) । तस्बिर स्रोत : सेभेन समिट

अबको उनको आरोहण २४ औं हुने छ। ‘कामीरिता शनिबार फेरी विदेशी आरोहीका साथ सगरमाथा आरोहणमा जाँदै छन्,’ सेभेन समिट ट्रेक्सका अध्यक्ष मिग्मा शेर्पाले कान्तिपुरसँग भने, ‘शुक्रबार पर्यटन विभागमा दोस्रोपटकको अनुमतीका लागि पत्राचार गर्दै छौं।’

Citizen

कामीरिता सेभेन समिटमा वरिष्ठ गाइडका रुपमा आवद्ध छन्।

कामीरिताले एकै सिजनमा दुईपटक सगरमाथा आरोहण गर्न लागेको यो चौथो पटक हो। उनले सन् २००९, २०१० र २०१३ मा एकै सिजनमा दुईपटक सगरमाथा आरोहण गरेका थिए।

कामीरितालाई सेभेन समिटले दुई वर्षका लागि वार्षिक ३० हजार अमेरिकी डलरमा अनुबन्ध गरेको छ। ‘यो रकममध्ये मैले सगरमाथा आरोहणका लागि २० हजार डलर (२२ लाख ५१ हजार हाराहारी) र बाँकी १० हजार (११ लाख २५ हजार रुपैयाँ) मनास्लु हिमाल अरोहण गरेवापत लिन्छु,’ सगरमाथातर्फ लाग्नुअघि कामीरिताले कान्तिपुरसँग भनेका थिए।

उनका अनुसार दुई वर्षको समय अबको हिउँदयाममा सकिँदै छ। उनी यो कम्पनीमा अनुबन्ध हुनुअघि अमेरिकी कम्पनी अल्पाइन एसेन्टसँग आवद्ध थिए।

कामीरितापछि सर्वाधिक सगरमाथा आरोहण गर्नेमा सोलुखुम्बुकै आप्पा शेर्पा, फुर्वातासी शेर्पा र ङिमा नुरु शेर्पा छन्। उनीहरूले २१ पटक चुचुरामा पाइला राखिसकेका छन्। सन् २०११ मा २१ औं पटकको कीर्तिमानी राखेर आप्पाले आरोहणबाट विश्राम लिइसकेका छन्।

उनीपछि २०१३ मा फुर्वातासी आप्पाकै हाराहारीमा पुगेका थिए। निमा नोरु शेर्पा भने २२
औं पटककालागि यस सिजनमा आरोहण गर्दै छन्।
२४ वर्षको उमेर छँदा २०५१ सालमा पहिलोपटक सगरमाथा आरोहण गरेका कामीरिताले २५ पटक आरोहण गरेर मात्रै विश्राम लिने सार्वजनिक घोषणा गरेका छन्।

एकपटक तिब्बततर्फको उत्तरी मोहोडाबाट चुचुरामा पुगेका कामीरिताले २२ पटक नेपालतर्फको दक्षिणी मोहोडाबाट सगरमाथा चुचुरामा पाइला राखेका हुन्। यीनले ८ हजारभन्दा अग्ला सगरमाथा बाहेक आठपटक चोयू, एकपटक ल्होत्से, दुईपटक मनास्लु र एकपटक पाकिस्तानमा रहेको केटू गरी ३५ पटक आरोहण गरीसकेका छन्।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ १५:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रोकिएन लाइसेन्स वितरणमा अनियमितता

कान्तिपुर संवाददाता

इटहरी — विदेशको लाइसेन्स 'नेपालीकरण' गरेवाफत यातायात व्यवस्था कार्यालय इटहरीका एक कर्मचारीले सेवाग्राहीबाट अतिरिक्त रकम लिएको खुलेको छ । 

लाइसेन्स नेपालीकरण गर्दा अनियमितता भएको भन्दै केही समय कडाइ गरिएको थियो। तर पछिल्लो समय लाइसेन्स नेपालीकरण गर्ने काम जारी छ।

कार्यालयका एक कर्मचारीले आवश्यक कागजातसहित प्रक्रिया पूरा गर्दा पनि रकम लिएको खुलेको हो। गतसाता एक सेवाग्राहीबाट कार्यालयका नायब सुब्बा डिल्लीराम नेपालले ३० हजार रुपैया लिएर विदेशी लाइसेन्सको नेपालीकरण गरेको कार्यालयकै एक कर्मचारीले बताए। रकम लिएलगत्तै केही सेवाग्राही र उपस्थित अन्यले हल्लीखल्ली गरेका थिए। केहीले भिडियोसमेत खिच्न थालेपछि नेपाल कार्यालयबाट निस्केर भागेका थिए।

भागेर केही परसम्म पुगेपछि उनलाई फिर्ता ल्याएर कार्यालय प्रमुख भीम गौतमको कार्यकक्षमा छलफल गरिएको थियो। त्यहीँ घटनाबारे हल्ला नगर्न भन्दै 'लेनदेन' मा कुरा गुपचुप बनाइएको कार्यालय स्रोतले जानकारी दिएको छ।

नायब सुब्बा नेपाल प्रदेश सरकारको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयमा सरुवा भइसके पनि यातायात कार्यालयमै बस्दै आएका थिए। उक्त प्रकरणपछि भने कार्यालय प्रमुख गौतमको सल्लाहमा तत्काल रवानापत्र बुझेर सरुवा भएको कार्यालय गएका छन्। मन्त्रालयका अनुसार वैशाख २६ गते हाजिर भएर उनी एक साताको विदामा बसेका छन्।

कार्यालय प्रमुख गौतमले उक्त प्रकरणबारेको प्रतिक्रियामा 'खासै केही नभएको' बताए। 'त्यस्तो खास केही भएको होइन,' उनले भने, 'कुरा मिलिसक्यो।' यसबारे उनले विस्तृतमा बताउन चाहेनन्। नायब सुब्बा नेपाल पटकपटकको प्रयासमा पनि सम्पर्कमा आउन चाहेनन्।

कार्यालयका कर्मचारी वाषिर्क रुपमा कति लाइसेन्स जारी भयो भन्ने तथ्यांक दिन समेत चाहँदैनन्। 'पत्र लेखेर ल्याउन' भन्दै उनीहरुले तथ्यांक दिन समय लाग्ने बताउने गरेका छन्।

उक्त कार्यालयमा केही सातायता करिब ६० वटा विदेशी लाइसेन्सको नेपालीकरण गरिएको कार्यालय स्रोतले जनाएको छ। सामान्य प्रक्रिया पूरा गरेपछि गरिदिनुपर्ने यो काम कर्मचारीले केही दिन झुलाएर पछि रकम लिएरमात्रै गरिदिने गरेका छन्।

यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक कुमारप्रसाद दाहालका अनुसार विदेशको लाइसेन्स नेपालीकरण गर्न कुनै बेग्लै शुल्क लाग्दैन। विदेशको लाइसेन्स प्रमाणित गर्ने केही आवश्यक कागजात भए सहजै उक्त काम हुने उनले बताए। 'प्रक्रिया पूरा गरेपछि सहजै नेपालीकरण हुन्छ' उनले भने, 'कुनै अतिरिक्त रकम लाग्दैन।'

सधैं विवादमा
यातायात व्यवस्था कार्यालयमा सवारी चालक अनुमतिपत्र लाइसेन्स अतिरिक्त रकम लिएर मात्र दिने गरिएको पटक पटक सार्वजनिक भएको छ।

कार्यालयका कतिपय कर्मचारीले लाइसेन्सका लागि लिइने परीक्षामा असफल भए पनि रकम लिएर लाइसेन्स बनाइदिने गरेका छन्। यातायात कार्यालयका कर्मचारीले दलालहरुमार्फत रकम लिएर लाइसेन्स बनाइदिने गरेको स्रोत बताउँछ। 'लिखित र ट्रायलमा फेल भएकालाई समेत लाइसेन्स दिने गरिन्छ,' स्रोतले भन्यो, 'प्रक्रिया पूरा गर्नका लागिमात्र परीक्षामा सहभागी गराउने गरिन्छ।'

स्रोतका अनुसार नयाँ लाइसेन्स बनाइ दिएबाफत प्रतिव्यक्ति १२ देखि ३० हजारसम्म असुल्ने गरिएको छ। मोटरसाइकलको १२ देखि १५ हजार, हल्का र हेभी सवारीको २० देखि ३० हजार रुपैयाँ लिने गरिएको छ।

आवश्यक प्रक्रिया र मापदण्ड पूरा नगरेकालाई समेत आर्थिक लेनदेनमा लाइसेन्स दिइने गरेको सरोकारवालाले बताए। नेपाल यातायात मजदुर संघ सुनसरीका अध्यक्ष राजेश श्रेष्ठका अनुसार बिचौलियाले नक्कली लाइसेन्स वितरण गर्ने गरेको समेत पाइएको छ। 'कागजपत्र लिएर गए पनि बिचौलिया बिना कामै हुँदैन। सीधै जाँदा समस्या हुन्छ,' उनले भने, 'त्यसैले बिचौलियाको प्रयोग बढी हुने गरेको छ।'

नेपाल यातायात मजदुर संघ केन्द्रका सल्लाहकार कमल राईले लाइसेन्स वितरणमा देखावटी रुपमा मात्र यातायात कार्यालयले कडाई गरेको आरोप लगाए।

'लाइसेन्स वितरणमा सामान्य कागजपत्र मिलाउनेदेखि कर्मचारीको समेत सेटिङ हुन्छ' नाम उल्लेख नगर्ने सर्तमा एक भ्यान चालकले भने, 'देखाउनका लागि मात्र कडाई गरिएको होे।' उनले २० हजार रुपैयाँ बुझाएर मात्र आफुले लाइसेन्स निकाल्न सकेको बताए।

कर्मचारी मिलेर रकम लिइ काम गर्ने अनि बाँडिचुँडी गर्ने गरेको विभिन्न प्रकरणका बेला सार्वजनिक हुने गरेको छ। यसरी सल्लाहमा मिल्ने कर्मचारी अन्यत्र सरुवा भएको लामो समयसम्म पनि थामथुम पारेर कार्यालयमै बस्ने गरेका छन्। नमिल्नेहरुको भने छोटै समयमा सरुवा हुने गरेको कार्यालयका एक पूर्वकर्मचारीले बताए।

अख्तियारमा उजुरी
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग इटहरीका उपसचिव ज्ञानेन्द्र ढकालले लाइसेन्स वितरणमा अनियमितता हुने गरेको विषयमा उजुरी आएको बताए। 'लाइसेन्स वितरणमा अनियमितता भएको विषयमा उजुरी आएको छ' उनले भने, 'यसबारे हामी अनुसन्धान गरिरहेका छौं।'

लाइसेन्स वितरणमा अनियमितता भएकोबारे गुनासो व्यापक भएपछि प्रदेश सरकारले पनि चासो देखाएको थियो। केहीअघि प्रदेश १ ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै मुख्यमन्त्री शेरधन राईले 'पैसा खाएर लाइसेन्स बाँड्ने काम तत्काल रोकिनुपर्ने' बताएका थिए।

करोडौं गैरकानुनी आर्जन
गैरकानुनी सम्पत्ति आर्जन गरेको अभियोगमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले यातायात व्यवस्था कार्यालय कोसीका लेखापाल सुरेश अधिकारीविरुद्ध गत साता विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ।

अख्तियारले अधिकारीमाथि ५ करोड १० लाख रुपैयाँ गैरकानुनी रूपमा आर्जन गरेको अभियोग लगाएको छ।

करिब ७ वर्ष यातायात कार्यालय इटहरीमा कार्यरत रहँदा उनले ८८ लाख रुपैयाँ वैध आर्जन गरेको र अरू आर्जनको स्रोत नभेटिएको अख्तियारको दाबी छ। उनले आफ्नो आर्जनबाट जग्गा खरिद, घर निर्माण, सवारीसाधन खरिद, विभिन्न बैंकमा रकम राख्नेलगायत काम गरेको अख्तियारको छानबिनबाट खुलेको थियो।

अख्तियारले अधिकारीमाथि ६१ करोड रुपैयाँ अनियमितता गरेको भनी २०७४ असार ४ गते भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको थियो। मुद्दाको अनुसन्धान सुरु भएपछि फरार रहेका उनी चार महिनापछि कात्तिक २० गते राजधानीमा पक्राउ परेका थिए।

उनले विभिन्न शीर्षकमा जम्मा हुनुपर्ने राजस्व रकम कम्प्युटरमा गलत डाटा इन्ट्री गरेर हिनामिना गरेको अख्तियारको दाबी थियो। २०७०/७२ को अवधिमा राजस्व दाखिला नगरेको आरोपमा अधिकारीमाथि ६१ करोड रुपैयाँको भ्रष्टाचार मुद्दा दायर भएको हो।

त्यतिबेला अख्तियारले तीनजना उपसचिव, दुई अधिकृत र तीन लेखापाल गरी ८ जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको थियो। अधिकारीले बयानका क्रममा आफू एक्लैले अनियमितता नगरेको बताएका थिए।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ १४:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT