बेबी बुद्ध भित्र्याउँदा हर्षबढाइँ

२५६३ वर्षअघि नवजात सिद्धार्थ गौतम लुम्बिनीदेखि राजप्रासाद तिलौराकोट आउँदाको झल्को देखाउन आइतबार मायादेवी प्रसूति उत्सव मनाइएको छ
मनोज पौडेल

कपिलवस्तु — विवाहको धेरै पछि रानी गर्भवती भइन् । सुत्केरी हुने दिन नजिक आउन लाग्दा उनलाई माइत जान मन लाग्यो । राजाले सहमति दिए । कपिलवस्तुदेखि देवदह राज्यसम्मको बाटोघाटो सफा गर्न लगाए । वैशाख पूणिर्माका दिन रानीलाई पालकीमा बसाएर पठाए । रानीसँगै नगरका सैन्य, कर्मचारी र सुुसारेको लावालस्कर थियो । कपिलवस्तु र देवदह सहर बीचमा लुम्बिनी शालोद्यान पथ्र्यो । 

मायादेवी प्रसूति उत्सवका अवसरमा शनिबार कपिलवस्तुमा राजा शुद्धोधन, महारानी मायादेवी र बाल बुद्धको झल्को दिनेगरी निकालिएको र्‍याली ।  तस्बिर : मनोज/कान्तिपुर

रानी त्यहाँ पुगेपछि मनोरम उद्यानको आनन्द लिन पालकीबाट ओर्लिन् । प्राकृतिक सौन्दर्यको सुखानुभूति गरिरहेका बेला उनले शारीरिक स्वभावमा परिवर्तन भएको अनुभूति गरिन् । नजिकैको सालको हाँगा समातेर उभिइन् । सँगै आएका सुसारेले सेवा गर्न थाले । तत्कालै रानीले पुत्र जन्माइन् । कपिलवस्तु र देवदहका जनताले लुम्बिनीमा भेला भएर हर्ष मनाए । रानी र राजकुमार सिद्धार्थलाई लिएर दरबारका कर्मचारी, सुुसारे सिन्दूरजात्रा गरी कपिलवस्तु फर्किए । राजाले पुत्रलाई देखेपछि हर्षको आँसु निकालेर बन्दना गरे ।

२५६३ वर्षअघि सिद्धार्थ गौतम लुम्बिनीदेखि राजप्रासाद तिलौराकोट आउँदाको उक्त झल्को देखाउन मायादेवी प्रसूति उत्सव मनाइएको छ । बुद्धपूणिर्माको भोलिपल्टको यो उत्सव मनाउन तिलौराकोटबाट एक टोली लुम्बिनी पुगेर नवजात शिशुलाई राजा शुद्धोधन र मायादेवीका सन्तानलाई तिलौराकोट दरबार लगे जसरी नै दरबार लगे । ५ नं. प्रदेश सरकारले लुम्बिनी भ्रमण वर्ष २०७६ को उपलक्ष्यमा उक्त उत्सव आयोजना गरेको हो । पर्यटकीय आकर्षण थप्दै राजकीय परम्परालाई जीवन्त बनाउन उत्सव गरिएको हो ।

तिलौराकोटबाट राजा शुद्धोधनको भेषमा सजिएका एक पुरुषसहितको एउटा टोली सुत्केरी मायादेवी र शिशुलाई लिन कपिलवस्तु नगरको प्रवेशद्वार मानिने जमुवार पुल पुगेको थियो । त्यहाँ लुम्बिनीबाट ल्याइएकी मायादेवीको भेषमा रहेकी महिला र नवजात शिशु (मूर्तिलाई बनाएर) को राजाले भव्य स्वागत गरे ।

राजा शुद्धोधन, महारानी मायादेवी र शिशुलाई सजाइएको द्वारपालसहितको आकर्षक बग्गीमा बजार परिक्रमा गर्दै दरबार पुर्‍याइएको थियो । तौलिहवा, लुम्बिनी, रामग्राम र देवदहबाट आएका व्यक्तिहरूले जयजयकार गर्दै बग्गी पछिपछि हिँडेका थिए । अघि अघि कडा सुरक्षा व्यवस्था गरिएको थियो । पछि रहेको पञ्चेबाजा र सशस्त्र प्रहरीको बाजाले शोभायमान बनाएको थियो । ठाउँठाउँमा मंगल धुन बजाइएको थियो । प्रचण्ड गर्मीमा पनि नगरवासीले ४ किमि लामो पैदल यात्रा गर्दै नवजात शिशुलाई दरबार पुर्‍याएका थिए ।

राजकुमार बालक दरबार पुग्दा चारै ढोका खोलिए । जयजयकारको वातावरण उल्लासमय बन्यो । पुष्प वषर्ा र अबिर जात्रा भयो । सबैले खुसियाली मनाए । बग्गीबाट उत्रनासाथ रातो कार्पेटमा हिँड्दै नवजात शिशुलाई लिएर राजा र रानी दरबारभित्र पसे । जनता र सुरक्षाकर्मीले हर्षबढाइँ गरे ।

बिहान १२ बजे लुम्बिनीबाट हिँडेको शोभायात्रा १ बजे तौलिहवा बजार प्रवेश गरेको थियो । राजकुमारलाई ल्याउन बजारका मुख्य चोक सरसफाइ गरी चिरिच्याट्ट बनाइएको थियो । पूर्वको नगरपालिकाको प्रवेशद्वार जमुवार पुल प्रवेश गर्नासाथ नगरवासीले शिशुको दर्शन गर्न तँछाडमछाड गरेका थिए । बाटो दायाँबायाँ जम्मा भएका श्रद्धालुले पुष्पगुच्छा र अबिरले बेबी बुद्धको स्वागत गरेका थिए ।

महारानीसहित शिशु दरबार आउँदा बाटोमा फूलमाला र अबिर जात्रा गरेर खुसियाली मनाए जस्तै यो यात्रालाई सर्वसाधारण, श्रद्धालु र उपासक उपासिकाले भव्य स्वागत गरेका थिए । लुम्बिनीबाट तौलिहवा आउँदा बाटोमा पर्ने लवनी, पकडी, बर्रोहिया र दोहनीमा ठूलो भीड थियो । यात्रामा ठूलो संख्यामा उपासक-उपासिका, भिक्षु-भिक्षुणी र बौद्ध विद्वान् सहभागी थिए ।

दरबारमा नयाँ सदस्य थपिएपछि जति खुसियाली भएको थियो, कपिलवस्तु नगरपालिका मेयर किरण सिंहले भने त्योभन्दा बढी खुसी आफू मायादेवी र बेबी बुद्धमूर्ति लिन लुम्बिनी पुग्दा भए । राजा शुद्धोधनले ५७ वर्षको उमेरमा राजकुमार सिद्धार्थलाई जन्माएका थिए । ठाउँ ठाउँमा सुसारे र दरबारका कर्मचारीले स्वागत गरेको स्मरण गराउन यात्राका क्रममा ठाउँ ठाउँमा तुल, ब्यानर, पर्चा, पम्प्लेट टाँसेर सिँगारिएको थियो ।

प्रकाशित : जेष्ठ ६, २०७६ ०८:४९
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

उखुको भुक्तानी माग्दै किसान अनशनमा

ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — उखुको भुक्तानी माग गर्दै जिल्लाका किसानले रिले अनशन सुरु गरेका छन् । भुक्तानी नपाएर भोकै बस्नुपरेको भन्दै किसानहरूले आइतबारदेखि रिले अनशन थालेका हुन् ।

धनकौलस्थित अन्नपूर्ण चिनी उद्योग र बगदहस्थित महालक्ष्मी सुगर मिलमा उखु बेचेको लामो समय बित्दा पनि भुक्तानी नदिएको भन्दै किसानहरूले मलंगवाको सहिद चोकमा रिले अनशन थालेका हुन् ।

उनीहरूले सरकारले तोकेको मूल्य पाउनुपर्ने, तौलमा २० प्रतिशतसम्म काटिएको रकम पाउनुपर्ने माग गरेका छन् । उद्योगीले आज-भोलि भन्दै भुक्तानी रोकेको किसानको गुनासो छ । पटकपटक ताकेता गर्दा पनि भुक्तानी नपाएपछि आन्दोलन गर्न बाध्य भएको किसानहरू बताउँछन् ।

उखु किसानसँगै बलरा नगरपालिका प्रमुख अभयकुमार सिंह र राजपा नेपालका सहमहामन्त्री राकेश मिश्र पनि रिले अनशनमा सहभागी भएका छन् । मिश्रले यस क्षेत्रका किसान भुक्तानी नपाएर भोकै बस्न बाध्य भएकाले आन्दोलनमा आफू पनि सहभागी बनेको बताए । 'पैसा नपाएर किसानको बिजोग छ, दुई छाकको गर्जो टार्न पनि समस्या भएको छ,' उनले भने, 'यस क्षेत्रका नेतृत्वकर्ता भएको हिसाबले किसानको समस्या टुलुटुलु हेरेर बस्न सकिनँ, किसानले भुक्तानी नपाएसम्म आन्दोलनमा मेरो सहयोग रहन्छ ।'

मिश्रकै नेतृत्वमा किसानले वैशाख ३१ गते जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा ज्ञापनपत्र बुझाउँदै ७२ घण्टाभित्र भुक्तानी उपलब्ध गराउन माग गरेका थिए । तर, भुक्तानीका लागि पहलै नभएपछि रिले अनशन सुरु गरिएको उखु किसान संघर्ष समिति क्षेत्र ४ का अध्यक्ष रामसोगारथ रायले बताए । जिल्लास्थित अन्नपूर्ण र महालक्ष्मी चिनी उद्योग यस वर्षको उखु क्रसिङ सकेर बन्द भइसकेका छन् ।

यसै वर्षदेखि सञ्चालनमा आएको महालक्ष्मीले यो वर्षको र अन्नपूर्णले ३ वर्षदेखिको भुक्तानी नदिएको किसानहरू बताउँछन् । 'उद्योगमा बिक्री गरेको उखुको भुक्तानी नपाउँदा घर-व्यवहार चलाउनै मुस्किल परेको छ,' हरकठवाका किसान जगरूप हजारी भन्छन्, 'उखु बेचेको पैसा नपाउँदा ऋणमाथि ऋण थुपि्रएको छ ।'

उखु किसानको भुक्तानी दिलाउन प्रयास भइरहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी द्रोण पोखरेल बताउँछन् । उनले उद्योगी सम्पर्कमा आउन नचाहे पनि कर्मचारी स्तरमा भने यसबारे संवाद भइरहेको बताए । 'चिनी उद्योगी सम्पर्कमा छैनन्, उद्योगीको प्रतिनिधि सम्पर्कमा आएका छन्,' उनले भने, 'सोमबार छलफल गरी भुक्तानी दिलाउने प्रयासमा छु ।'

चिनी बिक्री नभएकाले किसानलाई भुक्तानी दिन समस्या भइरहेको उद्योगीहरूले बताउँदै आएका छन् । उखुको मूल्यका लागि बर्सेनि आन्दोलन गर्नुपर्ने, निर्धारित मूल्य पनि उद्योगले समयमै नदिने जस्ता कारणले सर्लाहीका किसान मारमा पर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ६, २०७६ ०८:४७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT