'काउन्सिल विधेयक प्रेस र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको नियन्त्रण'

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — संविधानको प्रस्तावनाविपरीत आएको मिडिया काउन्सिलसम्बन्धी विधेयकले  प्रेस र विचार अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि नियन्त्रण गर्ने भन्दै सरोकारवालाहरुले आपत्ति जनाएका छन् । नेपाल पत्रकार महासंघ लगायतले आन्दोलन गरिरहेका बेला उनीहरुले त्यसको समर्थन गर्दै सरकारलाई आफ्नो अडानबाट पछि हट्न सुझाव दिएका छन् ।

यो विधेयक ल्याउनुको पछाडि सरकार सञ्चालन गर्ने पार्टीको राजनीतिक दर्शनको समेत झल्को आएको उनीहरुको धारणा छ । 'मिडिया नियन्त्रणमुखी हुनुपर्छ भन्ने देखेको र त्यही दर्शनबाट गाइडेड भएजस्तो देखिन्छ' सेन्टर फर मिडिया रिसर्चले मंगलबार गरेको प्रेस कानुनहरुसम्बन्धी अन्तरक्रियामा प्रेस काउन्सिलका पूर्वअध्यक्ष राजेन्द्र दाहालले भने । उनले अहिले संसद्‌मा भएको प्राविधिक कारण विधेयक पारित भए पनि विरोध र संघर्ष नसकिने चेतावनी दिए । 'द्वन्द्वको सुरुआत भएको छ । संसद्‌बाट विधेयक त पारित होला तर संघर्ष सकिँदैन । पारित भएको विधेयक कार्यान्वयन गर्ने चुनौती भइरहन्छ' उनले भने ।
पत्रकारिताका प्राध्यापक पी खरेलले संविधानको प्रस्तावनामै प्रेस स्वतन्त्रता भनेर लेखेपछि त्यस प्रतिकूलको कानुन बनाउन नपाइने जिकिर गरे । प्रधानमन्त्रीले नै मिडियालाई गाली गरिरहेको अवस्थामा सञ्चारमन्त्रीबाट आएको विधेयकले धेरै आशंका गर्नुपर्ने ठाउँ राखिदिएको उनको धारणा थियो । उनले अहिले उत्पन्न भएको समस्या भित्रैबाट छलफल गरेरका समाधान गर्नुपर्ने अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया मिसन बोलाउने लगायतका कुरा गलत भएको बताए । महासंघका प्रतिनिधिहरुले सरकारले पछि नहटे नेपालमा प्रेस स्वतन्त्रता हनन हुन लाग्यो भनेर अन्तर्राष्ट्रिय मिडिया मिसन बोलाउने चेतावनी दिएका थिए ।
पत्रकार महासंघका अध्यक्ष गोविन्द आचार्यले भने नेपाल संयुक्त राष्ट्रसंघको सदस्य राष्ट्र भएकाले राष्ट्रसंघमा गरेको प्रतिबद्धताअनुसार कुनै पनि काम नभए उसले स्वतन्त्र ढंगले अनुगमन गर्न सक्ने बताए । उनले मिसन आउनु गलत नहुने भन्दै अहिलेका प्रावधानहरु सच्चिनुपर्ने बताए । संविधान जारी भएपछि विज्ञहरुले तयार गरेको सञ्चार नीतिको मर्मविपरीत विधेयक ल्याएको भन्दै आचार्यले आपत्ति जनाए । 'काउन्सिललाई अहिले मन्त्रालयको शाखा जस्तो बनाउने प्रयास भएको छ' उनले भने, 'कार्यपालिका, न्यायपालिका आफै जस्तो हुने खालको विधेयक छ यो खारेज हुनुपर्छ ।' उनले यो विधेयक पारित भए राजनीतिक दलहरुकै आन्तरिक विचारहरुको सम्प्रेषणमा समेत संकुचन आउने बताए ।

सञ्चार कानुनविद् काशीराज दाहालले विधेयकका केही प्रावधानहरु सच्याउनुपर्ने बताए । काउन्सिललाई प्रभावकारी बनाउन आवश्यक रहेको तर त्यसको नाममा लोकतान्त्रिक मुल्यमान्यता र संविधानलाई भने ख्याल गर्नुपर्ने उनको धारणा थियो ।

पत्रकारिताका अर्का प्राध्यापक चिरञ्जीवी खनालले यो विधेयकबाट मिडियाबाहेक अन्य पनि सशंकित हुनुपर्ने अवस्था आएको उल्लेख गरे । पत्रकार रघु मैनालीले मिडियालाई उत्तरदायी बनाउने नाममा स्वतन्त्रतालाई कुण्ठित पार्न नपाइने बताए । पत्रकार विनोद ढुंगेलले भने काउन्सिलको स्वतन्त्र भूमिकाका लागि मिडियाहरु आफैंले लगानी गरेर स्वनियमन हुने खालको काउन्सिल गठनको दिशामा जानुपर्ने उल्लेख गरे ।
प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्यालले मिडियालाई उत्तरदायी बनाउन काउन्सिल गठन गर्न लागेकाले यसलाई धेरै आशंकाको रुपमा हेर्न नहुने बताए । सरकार, संसद्‌, सञ्चारमन्त्री सबैले यसमा रहेका विषयहरुमा ध्यानाकर्षण भएकाले विधेयकका प्रावधानहरुमा पुनर्विचार हुनसक्ने बताए । कार्यक्रममा सेन्टरले केन्द्र र छ वटा प्रदेशहरुमा हाल बन्न लागेका सञ्चारसम्बन्धी विधेयकहरुको विश्लेषणसहितको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको थियो । प्रतिवेदनमा प्रदेश विधेयकहरुमा रहेका कमजोरी औंल्याउँदै त्यसमा समेट्नुपर्ने सुझावहरु छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ २०:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पाँचथर हत्याकाण्ड : घाइते बालिकाको अवस्था सामान्य

अर्जुन राजवंशी

दमक — पाँचथरको मिक्लाजुङ गाउँपालिकामा ९ जनाको हत्या हुँदा भागेर बाच्न सफल १२ वर्षीया बालिका सीता खजुमको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको छ । उनको झापाको दमकस्थित लाइफ लाइन अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।

पाँचथर मिक्लाजुङ गाउँपालिकामा अज्ञात व्यक्तिको हतियार प्रहारबाट ९ जनाको हत्या हुँदा भागेर बाँच्न सफल बालिका सीता खजुम झापाको दमकस्थित लाइफ लाइन अस्पतालमा उपचारार्थ । तस्बिर : अर्जुन/कान्तिपुर

सोमबार राति मिक्लाजुङ ३ आरुबोटेमा अज्ञात व्यक्तिले धारिलो हतियार प्रहार गरी दुई परिवारका ९ जनाको हत्या गरेका थिए । घटनास्थलबाट भागेर बाँच्न सफल खजुमको दायाँ हातमा चोट लागेको छ । बालिकाको हातको कुइनोमा चार टाँचा लगाइएको छ । कडा सुरक्षाबीच बालिकाको उपचार भइरहेको छ ।

मंगलबार दिउँसो बालिकाको स्वास्थ्य अवस्थाबारे प्रदेश १ का प्रहरी प्रमुख प्रहरी नायब महानिरीक्षक केदार रिजालले अस्पतालमै आएर जानकारी लिएका छन् । अनुहार छोपेर आएका व्यक्तिले आफन्तलाई धारिलो हतियार प्रहार गरेको देखेपछि भाग्ने क्रममा बालिकाको हातमा चोट लागेको डीआईजी रिजालले बताए ।
बालिकाको अवस्थाबारे जानकारी लिएपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै डीआईजी रिजालले हत्याकाण्डको अनुसन्धानमा कुनै कसर बाँकी नराखेको बताए । उनले तीन वटै घटनास्थलमा कुनै त्रुटि नहुने गरी अनुसन्धान अघि बढाएको बताए ।

सोमबार राति स्थानीय धनराज शेर्मा र उनका ससुरा बमबहादुर फियाकको परिवारका ९ जनाको अज्ञात व्यक्तिले हत्या गरेको प्रहरीले जनाएको छ । मंगलबार नै उक्त घटनामा संलग्न रहेको भनी आशंका गरिएका मानबहादुर माखिम झुण्डिएको अवस्थामा मृत फेला परेका थिए ।

डीआईजी रिजालले माखिम मृत भेटिएको स्थल र उक्त घटनाबारे पनि विशेष महत्त्वका साथ अनुसन्धान गर्ने काम गरिरहेको बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ १९:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT