सगरमाथाको उचाइ नाप्ने नेपाली टोली चुचुरोमा

पहिलोपटक नेपालले नै नाप्दै छ सगरमाथाको उचाइ
कुम्भराज राई

ओखलढुंगा — सगरमाथाको उचाइ नाप्नका लागि खटाइएको नापी विभागको टोली बुधबार बिहान ३ बजेर १५ मिनेटमा सगरमाथा शिखरमा पुगेका छन् । विभागका उपसचिव खिमलाल गौतमको नेतृत्वमा टोली शिखरतर्फ गएका थिए । टोलीका सदस्य रविन कार्की सहित क्लाइम्बिङ गाइड छिरिङजाङबु शेर्पा लगायतले शिखरमा पुगेर जिएनएनएस जिपिएस सेट गर्ने काम सम्पन्न गरेको विभागको टोलीलाई आरोहण व्यवस्थापनको जिम्मा लिएको पिक प्रमोशन प्रालिका निर्देशक आङबाबु शेर्पाले बताए ।

शिखरतर्फ जानुअघि सगरमाथा मापनका लागि खटिएको नापी विभागको टोली सगरमाथा आधारशिविरमा ।तस्बिर : कुम्भराज राई

उनीहरु फर्केर साउथकोल आइसकेका छन् । बिहीबारसम्ममा आधारशिविर आइपुग्ने पिक प्रमोशनले जनाएको छ । शिखरतर्फ जानुअघि टिम लिडर गौतमले कम्तिमा आधाघण्टा शिखरमै काम गर्नुपर्ने भएकोले राति नै शिखरमा पुग्नुपर्ने चुनौती रहेको बताएका थिए । शिखरमा जिपिएस सेट गरेसँगै अन्य विभिन्न स्थानमा राखिएको नियन्त्रण विन्दुहरुसँगको सम्बन्ध (कनेक्सन) कायम गरिएको छ ।

टोलीकै दुई सदस्यहरु सुरजसिंह भण्डारी र युवराज धिताल भने आधारशिविरमा बसेर सहयोग गरिरहेका छन् । शिखरमा पुग्ने बित्तिकै उचाइ पत्ता नलाग्ने नापी विभागले जनाएको छ । अब जिपिएसमा सेट भएका तथ्यांकहरुको आधारमा संसारका दर्जनौं वैज्ञानिकहरुले यसलाई गणितीय र ज्यामितीय हिसाबले अध्ययन गरि उचाइ टुंगो लगाएर पुष्टि गर्नेछन् । त्यसका लागि कम्तिमा अझै६ महिना लाग्नेछ ।

नेपाल सरकारले पहिलोपटक सगरमाथाको उचाइ नाप्ने चर्चा चलेको एकवर्ष नाघिसकेको छ । नापी विभाग अन्तर्गत सगरमाथाको उचाइ नाप्नका लागि प्रमुख काम मध्येमा शिखरमा पुग्नुपर्ने चुनौती थियो । यसअघि सन् १८५६ मा व्रिटिस सर्वेयर जर्ज एभरेष्टले सर्वे गरी विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा रहेको प्रमाणित गरेका थिए । त्यसअघि भारतीय सर्वेयर राधानाध सिख्धरले १९५२ मै सगरमाथा सर्वोच्च शिखर भएको दाबी गरेका थिए ।

चीनले समेत यसअघि पटकपटक सगरमाथाको उचाइ नाप्ने काम गरेको छ । सन् २००५ मा चीनले गरेको सर्वेक्षणमा सगरमाथाको उचाई समुन्द्री सतहदेखि ८ हजार ८ सय ४४ मिटर मात्र रहेको भनिएको थियो ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७६ ०७:३६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

फेरि कामीरिताको कीर्तिमान

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — सोलुखुम्बु थामेका ४९ वर्षीय कामीरिता शेर्पाले २४ औं पटक सगरमाथाको चुचुरामा पाइला टेक्दै नयाँ विश्व कीर्तिमान बनाएका छन् । उनले एकै सातामा दुईपटक सगरमाथा आरोहण गर्दै उक्त रेकर्ड बनाएका हुन् । 


सगरमाथा आधार शिविरमा रहेका सम्पर्क अधिकृत ज्ञानेन्द्र श्रेष्ठका अनुसार, प्रख्यात आरोही कामीरिता मंगलबार बिहान ६ बजेर ३८ मिनेटमा चुचुरोमा पुगेका थिए । अघिल्लो बुधबार आफ्नै २२ औं पटकको रेकर्ड ब्रेक गर्दै उनी २३ औं पटक ८ हजार ८ सय ४८ मिटर उचाइको चुचुरोमा पाइला टेकेका थिए । ६ दिनपछि कामीरिता फेरि उक्त रेकर्ड बे्रक गर्दै मंगलबार बिहान २४ औं पटक चुचुरोमा पुगेका हुन् ।

उनको आरोहण व्यवस्थापन गर्ने काठमाडौंस्थित एक्सपिडिसन कम्पनी सेभेन समिट टे«क्सका अध्यक्ष मिग्मा शेर्पाका अनुसार आइतबारमात्रै उनी ५२ सय मिटर उचाइमा रहेको सगरमाथा आधार शिविरबाट हिँडेका थिए । ‘सोमबार दिउँसो कामीरिता ८ हजार मिटर उचाइमा रहेको चौथो (अन्तिम) शिविरमा पुगेका थिए,’ मिग्माले कान्तिपुरसँग भने, ‘सोमबार साढे ७ बजे ११ जना भारतीय प्रहरी आरोहीका साथ हिँडेका कामीरिता करिब ११ घण्टापछि चुचुरोमा पुग्न सफल भएका थिए ।’ अध्यक्ष शेर्पाका अनुसार उनीसहित १३ शेर्पा र ११ भारतीय प्रहरीले पनि सगरमाथा आरोहण गरेका छन् ।

‘सोमबार र मंगलबार मौसमले साथ दियो,’ मिग्माले भने, ‘सबै आरोही चौथो शिविर र त्यसभन्दा तल फर्किसकेका छन् । कामीरिता दोस्रो शिविरमा आइपुगेका छन् ।’ शेर्पाका अनुसार, यसै टोलीमा रहेका एक भारतीय प्रहरी २ घण्टा चुचुरोमा हराएका थिए तर उनलाई शेर्पाहरूले मंगलबार सकुशल उद्धार गरी चौथो शिविरमा ल्याइपुर्‍याएका छन् ।

अक्सिजनको सहायतामा आरोहण गरिरहेका कामीरिताले चाहेमा फेरि यसै सिजनमा अर्कोपटक सगरमाथा आरोहण गराउने योजना रहेको सेभेन समिटका अध्यक्ष शेर्पाले बताए । ‘कामीरिता बुधबार आधार शिविरमा आइपुग्छन् । त्यहाँ उनीसँग सल्लाह गरेर फेरि २५ औं पटक तथा ह्याट्रिक गराउने योजना बनाएका छौं,’ उनले भने ।

कामीरिताले एकै सिजनमा दुईपटक सगरमाथा आरोहण गरेको यो चौथो पटक हो । यसअघि सन् २००९, २०१० र २०१३ मा एकै सिजनमा दुईपटक दक्षिणी मोहडाबाट सगरमाथा आरोहण गरेका थिए । यो हिमालमा सबभन्दा पहिले ६६ वर्षअघि पहिलो आरोहण भएको थियो ।

त्यतिबेलै पहिला आरोहीहरू एडमण्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले बनाएको बाटो हुँदै कामीरिता यो ग्रहकै सबभन्दा अग्लो चुचुरोमा सर्वाधिक पुग्ने एक्ला आरोही बनेका छन् । सगरमाथा धेरै आरोहण गर्नेमा सोलुखुम्बुकै आप्पा शेर्पा, फुर्वातासी शेर्पा र ङिमा नुरु शेर्पा छन् । उनीहरूले २१ पटक चुचुरामा पाइला राखिसकेका छन् । २४ वर्षको उमेर छँदा ०५१ मा पहिलोपटक सगरमाथा आरोहण गरेका कामीरिताले २५ पटक आरोहण गरेरमात्रै विश्राम लिने सार्वजनिक गरेका छन् ।

एकपटक तिब्बततर्फको उत्तरी मोहडाबाट चुचुरामा पुगेका कामीरिताले २३ पटक नेपालतर्फको दक्षिणी मोहडाबाट सगरमाथा चुचुरामा पाइला राखेका हुन् । उनले ८ हजारभन्दा अग्ला सगरमाथाबाहेक आठपटक चोयु, एकपटक ल्होत्से, दुईपटक मनास्लु र एकपटक पाकिस्तानको केटु गरी ३६ पटक आरोहण गरिसकेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७६ ०७:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT