पाँचथर हत्याकाण्ड : 'एक जना मात्र’ संलग्न

‘घटनास्थलमा भेटिएका प्रमाण र बालिकाले दिएको बयानका आधारमा एक जनाबाहेक अरुको संलग्नता रहेको शंका गर्ने अवस्था छैन ।’
माधव घिमिरे, लीलाबल्लभ घिमिरे

विराटनगर — पाँचथरको मिक्लाजुङ–३ आरुबोटेमा चार दिनअघि ९ जनाको ज्यान जाने गरी भएको हत्याकाण्डको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट एक जना मात्र संलग्न रहेको निष्कर्षमा प्रहरी पुगेको छ । प्रहरीले घटनाको प्रारम्भिक अनुसन्धान सकेको छ । अनुसन्धानका क्रममा प्रहरीले घटनास्थलको अध्ययन, स्थानीय बासिन्दासँग सोधपुछ, प्राप्त प्रमाण संकलन गरेको छ । 

पाँचथरको आरुबोटेमा बिहीबार बमबहादुर फियाक परिवारको अन्त्येष्टिमा उपस्थित गाउँले र आफन्त । तस्बिर : कान्तिपुर

प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी विश्वराज पोखरेलका अनुसार घटनास्थलमा भेटिएका वस्तु संकलन गरी प्रयोगशाला परीक्षणका लागि काठमाडौं मगाइएको छ । ‘घटना बीभत्स र ठूलो भए पनि हत्यामा संलग्न पहिचान भइसकेको छ,’ पोखरेलले बिहीबार साँझ फोनमा भने, ‘घटनास्थलमा भेटिएका प्रमाण र बालिकाले दिएको बयानका आधारमा एक जनाबाहेक अरूको संलग्नता रहेको शंका गर्ने अवस्था छैन ।’

सोमबार राति बमबहादुर फियाकसहित उनको परिवारका चार जनाको हत्या भएको थियो । बमबहादुरका ज्वाइँ धनराज सेर्मासहित परिवारमा पाँचजनाको हत्या भएको थियो । सबैलाई धारिलो हतियारले टाउको र शरीरमा क्षतविक्षत हुने गरी काटिएको थियो ।
हालसम्मको अनुसन्धानमा देखिएअनुसार घटनाको एक मात्र प्रत्यक्षदर्शी १२ वर्षीया सीता खजुम हुन् ।

उनी घटनाका बेला भाग्दै छिमेकी घरमा शरण लिएर बाँच्न सफल भएकी थिइन् । भाग्ने क्रममा लडेर घाइते भएकी उनको झापा, दमकस्थित अस्पतालमा प्रहरीको सुरक्षामा उपचार गरिएको छ । उनले प्रहरीमा दिएको बयानअनुसार कपडाले अनुहार छोपेर नचिनिने गरी आएको एक जना व्यक्तिले धारिलो हतियारले पालैपालो परिवारका सबैलाई प्रहार गरेका थिए ।

हत्यामा संलग्न आशंका गरिएका व्यक्ति बमबहादुर फियाकका कान्छा ज्वाइँ मानबहादुर माखिम हुन् । उनी घटनास्थलभन्दा करिब डेढ घण्टा पैदल दूरीमा पर्ने मिक्लाजुङ–७ लिम्बा गाउँमा झुन्डिएको अवस्थामा मृत फेला परेका थिए ।

केही स्थानीय बासिन्दाले मानबहादुर ‘डिप्रेसन’ बाट ग्रसित रहेको बताएका छन् । उनले औषधि सेवन गर्ने गरेको भनिए पनि कुन औषधि भन्ने खुलेको छैन । मिक्लाजुङका एक जनप्रतिनिधिका अनुसार उनी केही समययता अनौठो व्यवहार गर्ने, निराशजस्तो देखिने गरेका थिए ।

पाँचथरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुरारी वस्तीले धरानबाट आएको एसएपीसहितको टोलीले प्रारम्भिक अनुसन्धान गरेर फर्केको बताए । ‘मसहितको टोली एक रात घटना भएको गाउँमा बसेर फर्केका हौं,’ वस्तीले भने, ‘अहिलेसम्मको अनुसन्धानमा बाहिर चर्चामा आएका व्यक्ति (मानबहादुर) नै संलग्न भएको अनुमान छ ।’ घटनास्थलमा भेटिएका कतिपय वस्तुको ल्याब परीक्षण गर्नुपर्ने उल्लेख गर्दै वस्तीले तीन दिनभित्र सबै रिपोर्ट बाहिर आउने जानकारी दिए ।

पाँचथरको प्रदेशसभा ‘ख’ का सांसद एवं प्रदेश १ का आर्थिक मामिला तथा योजनामन्क्री इन्द्रबहादुर आङ्बोले अनुसन्धानमा सबै शत्ति लगाइएको बताए । उनले स्थानीय जनता, जनप्रतिनिधि सबैसँग समन्वय गरी अनुसन्धान अघि बढिरहेको जनाए ।

के गर्दै छ सीआईबी ?
काठमाडौं– एसपी उमा चतुर्वेदी नेतृत्वको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोको टोलीले घटनास्थलमा प्राविधिक सबुत संकलन गरिरहेको छ । स्रोतका अनुसार ब्युरो टोलीले शंकास्पद भनिएका मानबहादुर माखिमको मानसिक अवस्थाको इतिहास, घटनाअघिका दिनहरूमा उनका गतिविधि र उनको संगत केलाउने प्रयास गरिरहेको छ । ब्युरोले उनले प्रयोग गर्ने मोबाइलको कल डिटेल निकालेर अनुसन्धान थालिसकेको छ भने घटनास्थलमा भेटिएको धारिलो हतियार र त्यसको फिंगर प्रिन्ट निकाल्ने प्रक्रिया सुरु भएको छ ।

एसपी चतुर्वेदीले प्राविधिक पक्षबाट घटनाको पुष्टि गरेपछि मात्रै थप तथ्य बाहिर ल्याउन सकिने बताए । ब्युरोले पनि घटनामा मानबहादुरको संलग्नता हुन सक्ने बलिया आधारहरू फेला पारेको छ । ब्युरोले मानबहादुरको विगत, उनको पछिल्लो मानसिक अवस्था र पत्नीसँगको उतारचढावपूर्ण सम्बन्धलाई केन्द्रमा राखेर अध्ययन गरिरहेको छ । हत्याका घटनामा मानबहादुरलाई अरू कसैले उकास्ने भूमिका खेलेको थियो कि भन्नेमा पनि अनुसन्धान गरिरहेको छ ।

ब्युरोका एक अधिकारीका अनुसार मानबहादुरले केही महिनायता मानसिक रोगसम्बन्धी औषधि सेवन गरिरहेको बताए । उनले प्रत्येक दुई–दुई महिनामा विराटनगरबाट औषधि ल्याएर खाने गर्थे ।

मलेसियामा तीन वर्ष रोजगारी गरेर फर्केपछि मानबहादुरले २०६८ मा विवाह गरेका थिए । विवाहपछि दुई वर्ष मानबहादुर घरमै बसेका थिए । ब्युरोका एक अधिकारीका अनुसार मानबहादुरकी श्रीमती मनकुमारीले जुम्ल्याहा छोरी जन्माएकी थिइन् तर एकको अस्पतालमै र अर्कोको केही दिनपछि घरमा मृत्यु भएको थियो । त्यसपछि मानबहादुर कतार गएर दुई वर्ष बसेका थिए । कतार बसाइका बेला श्रीमती मनकुमारीसँग सम्बन्ध बिग्रेको थियो ।

प्रहरी बयानका क्रममा केही छिमेकीले मानबहादुरले शंका गर्ने त्रम बढेपछि उनीहरूको सम्बन्ध चिसिएको बताएका छन् । ‘उनीहरूबीच अविश्वास र आरोपप्रत्यारोप बढेको देखिन्छ,’ अनुसन्धानमा संलग्न ब्युरोका एक अधिकारीले भने, ‘पछिल्लो समय मनकुमारीले जिल्ला अदालतमा सम्बन्धविच्छेदको मुद्दा दर्ता गरेकी थिइन् ।’

कतारबाट फर्केपछि माइत गएकी श्रीमती फर्काउन नसकेपछि र अदालतमा मुद्दा नै दर्ता भएपछि मानबहादुर विक्षिप्त बनेका थिए।
केही साथीसँग मानबहादुरले सम्बन्धविच्छेदपछि सम्पत्ति पनि जाने बताएको अनुसन्धानमा पाइएको छ । ‘सोझो र एकोहोरो मान्छे भएकाले प्रतिशोध साध्न घटना गराएको हुन सक्छ,’ ब्युरोका एक अधिकारीले भने ।

छोरीलाई घर जिम्मा
पाँचथर– सोमबार राति हत्या गरिएका ९ जनाकै बिहीबार अन्त्येष्टि गरिएको छ ।आरुबोटको चिहानडाँडामा बमबहादुर, बिर्छाहाङमा, मनकुमारी फियाक र आशिका खजुमलाई एउटै चितामा राखेर अन्त्येष्टि गरिएको थियो । धनराज, जस्मिता, युहाना, मुना र इक्सा सेर्माको मिक्लाजुङ–२, सराङडाँडामा अन्त्येष्टि गरिएको हो।

मिक्लाजुङ गाउँपालिका अध्यक्ष अमर माखिमका अनुसार बमबहादुरको घर उनका जेठी छोरी दिलमाया र साइली छोरी बुद्धिमायालाई प्रहरीले जिम्मा दिएको छ । घटनापछि प्रहरीले घर घेराबारा गरेको थियो । धनराजको घर भने आफन्त सराङडाँडामा रहेकाले प्रशासनकै सुरक्षामा रहने भएको छ । वैशाख ३० गते धनराजको घरमा नुनको बट्टामा सिसाका कण भेटिएको विषय अनुसन्धानमा गम्भीरता नअपनाइएको स्थानीयले बताए । ‘नुन काण्डमा गम्भीर अनुसन्धान भइदिएको भए सोमबारको घटना हुने थिएन कि,’ स्थानीय भानु फियाकले भने ।

धनराजकी श्रीमती जस्मिता ढाका बुनाइसम्बन्धी तालिम दिइरहेकी थिइन् । उनले तालिमका सहभागीलाई खाजा खुवाउने क्रममा नुनमा सिसा मिसिएको पाइएको थियो । नुनमा सिसा मिसाएको आशंकामा धनराजले कान्छा साडुभाइ मानबहादुर माखिमविरुद्ध वडा कार्यालयमा उजुरीसमेत गरेको स्थानीयको भनाइ छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १०, २०७६ ०७:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जोडिँदै विराटनगर र इटहरी

माधव घिमिरे, लीलाबल्लभ घिमिरे

विराटनगर — सुनसरी इटहरीका देवलाल पासवान ऊबेला पैदलै विराटनगर आउजाउ गर्थे । ‘तीन घण्टामा विराटनगर पुगिन्थ्यो, बाटामा जंगलैजंगल थियो,’ पासवान भन्छन् ।

साँघुरो सडकको दुहबी बजार । ६ लेनको सडक बनाउँदा बजारका अधिकांश घर भत्काउनुपर्ने बाध्यता छ । तस्बिर : वेदराज पौडेल

७५ वर्षीय पासवानलाई अहिले यही बाटो मोटरमा हिँड्दा अचम्म लाग्छ । ‘अहिले त त्यही ठाउँ हो र जस्तो लाग्छ, जतासुकै बजारै बजार भए,’ पासवान भन्छन् ।

मोरङ र सुनसरी दुई फरक जिल्लाका केन्द्र विराटनगर महानगर र इटहरी उपमहानगर राजमार्ग मात्र होइन अब साना–ठूला बजार, बस्ती र औद्योगिक करिडोरले पनि जोडिएका छन् । दुई सहरका बीचको करिब २२ किलोमिटर क्षेत्रमा कमैमात्र खाली स्थान भेट्न सकिन्छ । यसबीच रहेका दर्जनभन्दा बढी चोकहरू व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकासित भइसकेका छन् । मिनेट–मिनेटमा पाइने अनेक किसिमका सवारीसाधनमा कोसी राजमार्ग भएर विराटनगर र इटहरी आउजाउ गर्न अचेल आधा घण्टा पनि लाग्दैन ।

‘अहिलेको सुविधा देख्दा ऊबेला कत्तिको दु:ख थियो भन्ने कुरा कथाजस्तो मात्रै हुन्छ,’ पासवान भन्छन्, ‘त्यसबेला जंगलका बीचमा चिउरा बेच्न बस्थें, चितुवाले आफैंलाई खाइदेला भन्ने डर हुन्थ्यो ।’ व्यस्त सडकछेउ केरा बेच्न बसेकी ७८ वर्षीया पूर्णिमा चौधरीले भनिन्, ‘उहिलेका कुरा गर्ने हो भने कसले पत्याउला र एक दुईवटा साना टहराबाहेक यो बीचमा केही थिएन, अहिले त न जंगल, न जंगली जनावरको डर ।’

२०१८ सालको प्रशासनिक विभाजन हुनुअघि देशभर ३५ जिल्ला हुँदा सुनसरी र झापा पनि मोरङमै थिए । त्यसबेलाको प्रशासनिक विभाजनले ठूलो क्षेत्रफल ओगटेको जिल्लालाई मोरङ, सुनसरी र झापामा विभाजित गरेको थियो ।

साना–ठूला व्यापारिक केन्द्र
पछिल्लो समय विराटनगर कञ्चनबारीबाट उत्तरतर्फ आयल निगम, दूध फार्म, राजवंशी चोक, टंकीसिनवारी, गंगा चोक, बाँसबारी, निमुवा हुँदै दुहबीतर्फ जोडिने क्रममा छ । यस्तै इटहरी पनि चौबाटोबाट दक्षिणतर्फ खनार, सोनापुर हुँदै दुहबीवारिसम्म जोडिँदै छ । कुनै समय उद्योगले जोडेको इटहरी–विराटनगरको साइनोलाई अब बजार र बस्तीले जोडिरहेका छन् ।

मोरङको टंकीसिनवारी चोक उत्तर कोसी राजमार्ग आसपास खनारसम्मको करिब १५ किलोमिटर क्षेत्रभित्र मात्र करिब ३ सय उद्योग थिए । पहिले उद्योगै उद्योग देखिने यो क्षेत्रमा अहिले बजारै बसिसकेको छ । अर्थशास्त्री अर्जुन बराल विराटनगर–इटहरी जोडिइसकेको बताउँछन् । ‘सबै कुराले जोडिसक्यो,’ उनी भन्छन्, ‘केही वर्षभित्र बजारकै रूपमा जोडिनेछ ।’

यी दुई ठूला सहरका बीचमा एउटा नगरपालिका र एउटा गाउँपालिका पर्छन् । तीसहित चार तह मिलेर बृहत् विराटनगरका लागि ठोस योजना बनाउनुपर्ने बरालको भनाइ छ । ‘अहिलेसम्म जे भएको छ त्यो आफैं भएको हो, अब चारवटै तहलाई राखेर प्रदेश सरकारले खास योजना बनाउनुपर्छ,’ बरालले भने, ‘त्यसो भयो भने करिब २५ किमिको ठूलो सहर भविष्यमा बन्ने सम्भावना छ ।’

धमाधम ६ लेन सडक
व्यापारिक मार्ग विस्तार आयोजनाअन्तर्गत रानी–विराटनगर–इटहरी–धरान ६ लेन सडक निर्माण भइरहेको छ । परियोजनाअन्तर्गत रानीदेखि धरानसम्म ४९ किलोमिटर सडक निर्माणाधीन छ । २०६९/७० बाट सुरु भएको योजना ७ वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य छ । १० अर्ब ९८ करोड लागत लाग्ने अनुमान गरिएको यो सडक निर्माण पूरा भएसँगै इटहरी–विराटनगर यात्रा करिब १५ मिनेटको मात्र हुनेछ ।

पूर्वपश्चिम राजमार्ग बन्नुअघि इटहरीको अस्तित्व सामान्य बस्तीका रूपमा थियो । राणाकालमा सतन चौधरीले गैसार भन्ने ठाउँमा जंगल फाँडेर बसोबास सुरु गरेको इतिहास छ । अहिलेको इटहरी चोकभन्दा एक किलोमिटर दक्षिणमा रहेको गैसारबाट उत्तरमा ढेडु टोलसम्म फैलिएको बस्ती अचेल घना सहरी क्षेत्रका रूपमा विकसित भइसकेको छ ।

राजमार्ग बन्नुअघि पूर्वबाट विकट पहाडी बाटाहरू हुँदै काठमाडौंलगायत स्थान जानुपर्ने बाध्यता थियो । विकल्पका रूपमा भारतको बाटो हुँदै रक्सौलसम्म गाडीमा गएर वीरगन्ज नाकाबाट छिरेपछि देशका पश्चिमी गन्तव्य पुगिन्थ्यो ।

सहरीकरण तीव्र
पछिल्लो समय इटहरी पूर्वपश्चिम राजमार्ग र कोसी राजमार्गको केन्द्र बन्यो । त्यहाँबाट चारै दिशाको गन्तव्य पुग्न अचेल निकै सहज छ । पहिले गाउँपालिका रहेको इटहरी २०५३ मा नगरपालिका घोषित भएको थियो । तीव्र सहरीकरण र जनघनत्व बढ्दै जाँदा २०७१ मा इटहरी उपमहानगर बनेको हो । यो नगरको जनसंख्या डेढ लाख हाराहारीमा पुगेको छ ।

इटहरी सँगसँगै पश्चिमतर्फ पकली, उत्तरमा हाँसपोसा र दक्षिणको खनारमा समेत सहरीकरण बढिरहेको छ । यसले गर्दा विराटनगर र इटहरी अनि धरान र इटहरीबीच धेरै ठूलो खाली भाग बाँकी नहुने अवस्था छ ।

प्रदेश १ को अस्थायी राजधानी तोकिएको विराटनगर महानगर पनि फैलिने क्रममा छ । २२ किलोमिटर पूर्वमा रहेको रंगेलीबाट वि.सं. १९७१ मा मोरङको सदरमुकाम विराटनगर सारिएसँगै यहाँको जनघनत्व बढ्न थालेको हो । २००८ मा नगरपालिका घोषित विराटनगर ११ वर्षअघि उपमहानगरपालिका बनेको थियो ।

यो सहर दुई वर्षअघि महानगरपालिका बनिसकेको छ । भवन तथा सहरी विकास डिभिजन कार्यालय विराटनगरका डिभिजन प्रमुख इन्जिनियर श्यामकिशोर सिंहका अनुसार सार्क क्षेत्रमै सहरीकरणको गति नेपालको बढी छ । ‘नेपालभित्र पनि सातवटा प्रदेशमध्ये १ नम्बरमा तीव्र गतिमा सहरीकरण भइरहेको छ,’ उनले भने । यसको मुख्य कारण बसाइँ सराइ भएको उनको भनाइ छ ।

पूर्वाधार र सुविधा भएका क्षेत्रमा बसाइँ सर्ने क्रम बढेसँगै आर्थिक गतिविधि पनि यस्तै केन्द्रहरूमा बढी हुने गरेको छ । गुरुयोजना बनाएर बस्ती विकास, बाटो सञ्जाल, विद्यालय, डम्पिङ साइटजस्ता कुरामा ध्यान दिए बृहत् रूपमा सहरीकरण व्यवस्थित हुन सक्ने सिंहले बताए ।

‘ग्रेटर विराटनगर’ मा जोड
विराटनगर महानगरपालिकालाई ‘ग्रेटर विराटनगर’ को अवधारणामा विकास गरिनुपर्ने माग पनि पटकपटक उठ्दै आएको छ । प्रदेश सरकारले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रमा ग्रेटर विराटनगरलाई समेटेको छ । यसको गुरुयोजना तयार पार्नका लागि रकम समेत विनियोजन गरिएको छ । ‘ग्रेटर विराटनगरले प्रदेशका इटहरी मात्र हैन विराटचोक, इनरुवा हँुदै ठूलो क्षेत्र ओगट्छ,’ मुख्यमन्त्री शेरधन राईले भने, ‘सडकले अब चाँडै जोड्दै छ, अन्य कुराबाट जोड्न प्रदेश सरकार लागिपरेको छ ।’

इटहरीदेखि दक्षिणको राजमार्ग वरपरको भूभागलाई महानगरपालिकामा समावेश गरिनुपर्ने विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधिले सरोकारवालासमक्ष आग्रह गर्दै आएका छन् । अर्थशास्त्री भेषप्रसाद धमला बृहत् विराटनगरको परिकल्पनाअनुसार पूर्वाधारको विकास गर्दै जानुपर्ने बताउँछन् ।

एक विश्वविद्यालय, दुई मेडिकल कलेज र आधा दर्जनभन्दा बढी ठूला अस्पताल भएको विराटनगर शिक्षा र चिकित्साका लागि केन्द्र बनिरहेको छ । उसैगरी प्रशस्तै शैक्षिक संस्था र उपचार केन्द्रहरू सञ्चालनमा रहेको इटहरी पनि विकासमा तीव्र रूपमा अघि बढिरहेको छ ।

बृहत् विराटनगरको अवधारणाअनुसार अघि बढ्न पूर्वाधारहरू आवश्यक हुने भन्दै उद्योग वाणिज्य महासंघ प्रदेश १ का उपाध्यक्ष राजेन्द्र राउत महानगरपालिका क्षेत्रभित्र अन्तर्राष्ट्रियस्तरको विमानस्थल, सभाकक्ष, व्यवस्थित रंगशाला र औद्योगिक प्रदर्शनीस्थल निर्माण हुनुपर्ने बताउँछन् ।

मोरङ क्षेत्र नम्बर ६ बाट प्रतिनिधिसभा निर्वाचित संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितले इटहरीसहितका क्षेत्र मिलाएर ग्रेटर विराटनगर बनाउन निर्वाचनकै बेलादेखि लबिइङ गर्दै आएका छन् । ‘बृहत्तर विराटनगर बनाएर यस क्षेत्रको समग्र विकास गर्न सकिन्छ,’ उनी भन्छन्, ‘यसो गरे सबै क्षेत्रको विकास एकसाथ गर्न सकिन्छ ।’

प्रकाशित : भाद्र १७, २०७५ ०८:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्