दिवंगतहरूको स्तम्भले भरिँदै थुक्लापास

कुम्भराज राई

सोलुखुम्बु — सगरमाथामा ज्यान गुमाउने नेपाली र विदेशीको स्मृतिमा बनाइएका स्तम्भहरूले थुक्लापास भरिँदै गएको छ । बाबुछिरी शेर्पादेखि दर्जनौँ साहसिक आरोहीको मृत्युमा स्मृति स्तम्भ बनाइएका छन् । यस्ता स्तम्भ बनाउनेमा अधिकांश आरोहीका आफन्त र शुभचिन्तक छन् ।

सगरमाथा आरोहणका क्रममा ज्यान गुमाएका आरोही तथा शेर्पाको सम्झनामा थुक्लापासमा निर्मित मृत्युका स्तम्भ ।तस्बिर : कुम्भराज/कान्तिपुर

केहीले पक्की संरचनासहित स्तम्भ राखेका छन् । यसरी पक्की स्तम्भ राख्दा वैधानिकता र पर्यावरणीय दुवै हिसाबले राम्रो नहुने पर्यटन व्यवसायीको भनाइ छ । ‘स्मृतिमा स्तम्भ बनाउनुहुन्न भन्ने हैन ।’ खुम्बुका स्थानीय जाङबु शेर्पाले भने, ‘तर पक्की नभएर ढुंगाको मात्र बनाए पनि हुन्छ ।’

कम्तीमा सयभन्दा बढी साना ठूला स्तम्भहरू थुक्लामा निर्माण गरिएका छन् । ‘गो टु स्लिप फरेभर इन द एभरेस्ट’ (सधैँका लागि तिम्रो बास सगरमाथामा होस्), उनको आत्मा सधैँ जीवित रहनेछ, तिम्रो आत्मालाई सधैँ शान्ति मिलोस्’ जस्ता वाक्य स्तम्भमा लेखिएका छन् । स्तम्भमा राखिएका तस्बिर र शब्दहरूले प्रायः जोकोहीलाई भावुक बनाउने गर्छ ।

सगरमाथामा मृत्यु हुनेको संख्या बढ्नु राम्रो नभएको अधिकांश शेर्पा आरोहीको भनाइ छ । सगरमाथा आरोहणका लागि सरकारले नियम बनाएर व्यवस्थित गर्नुपर्ने उनीहरूको तर्क छ । ‘यसरी जो पनि सगरमाथा आरोहणका लागि पैसा खर्च गरेर आउने हो भने आगामी वर्षमा भीड झनै बढ्छ ।’

नेपाल माउन्टेन एकेडेमीका क्लाइम्बिङ गाइड छिरिङजाङबु शेर्पा भन्छन्, ‘सरकारले व्यवस्थित गर्न नियम बनाउनैपर्छ ।’ यकिन तथ्यांक नभए पनि सगरमाथामा हालसम्म तीन सयभन्दा बढीले ज्यान गुमाइसकेका छन् । सयभन्दा बढीको शव अझै सगरमाथामै रहेको अनुमान छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २०, २०७६ ०८:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सुमन र सानुमाया च्याम्पियन

कुम्भराज राई

ओखलढुंगा — यसपालिको एभरेस्ट म्याराथनको उपाधि सुमन कुलुङले जितेका छन् । बुधबार सगरमाथा आधारशिविरदेखि नाम्चेसम्मको ४२.१९५ किलोमिटर दुरी उनले ३ घण्टा ४७ मिनेट १६ सेकेन्डमा पार गरे । सुमन २०१७ को पनि उपाधि विजेता हुन् । 

एभरेस्ट म्याराथनका विजेता सुमन कुलुङ (बीच) । तस्बिर : कान्तिपुर

कपिलदेव बुढाले ३ घण्टा ५६ मिनेट १० सेकेन्डबाट उपविजेता भए । रामकुमार राजभण्डारीले ३ घण्टा ५८ मिनेटमा दुरी पार गर्दै तेस्रोस्थान हात पारे । उपाधि विजेता सुमन सोलुखुम्बुको गुदेलका हुन् । ५ वर्षअघिदेखि उनले पर्यटकको भारी बोक्दाबोक्दै म्याराथन दौडिन थालेका थिए ।

महिलातर्फ सानुमाया बुढा प्रथम भइन् । उनले ५ घण्टा ३ मिनेट ४ सेकेन्डमा दौड पूरा गरिन् । रोजिना भण्डारी दोस्रो भइन् । उनले ५ घण्टा २४ मिनेट १२ सेकेन्ड लगाइन् । हुमी बुढामगरले ५ घण्टा २९ मिनेट १५ सेकेन्डबाट तेस्रो स्थान हात पारिन् । म्याराथनमा विभिन्न देशका गरी १ सय ८७ खेलाडी प्रतिस्पर्धामा थिए ।

दिङबोचेदेखि नाम्चेसम्मको २१ किलोमिटर हाफ म्याराथनको उपाधि भने बेलायतका अलेक्जेन्डर विलियम जल्यान्डले जितेका छन् । उनले ३ घण्टा ८ मिनेटमा दूरी पार गरे । ब्राजिलका कार्लोस फ्रेडरिको उपविजेता भए । उनले ३ घण्टा ४२ मिनेट ५० सेकेन्डमा दुरी पार गरे । भारतका जेरोमी लियोडले ३ घण्टा ४४ मिनेट ५५ सेकेन्डबाट तेस्रो भए । हाफ म्याराथनमा विभिन्न देशका १२ ले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए ।

६० किलोमिटरको अल्ट्रा म्याराथन उपाधि किरण कुलुङले जितेका छन् । उनले ७ घण्टा १४ मिनेट १० सेकेन्डमा दूरी पार गरे । अर्जुन कुलुङ राई उपविजेता भए । उनले ७ घण्टा १४ मिनेट १५ सेकेन्डमा दूरी पार गरे । आर्मीका पूर्ण तामाङ तेस्रो भए ।

अन्तर्राष्ट्रिय खुला विधातर्फ भारतीय सेनाका सोनाम फुन्चोकले उपाधि हात पारे । लिथुवानियाका धावक रिमास जाभिसस दोस्रो भए । भारतीय सेनाका क्याप्टेन अमित चौहान तेस्रो भए ।

हिमालय एक्सपिडिसनले सन् २००३ देखि एभरेस्ट म्याराथन गर्दै आएको छ । यो संसारकै सबैभन्दा उचाइमा आयोजना हुने अल्ट्रा रेसको रूपमा चर्चित छ । प्रत्येक वर्ष सगरमाथा दिवस (मे २९) को अवसर पारेर प्रतियोगिता हुने गरेको छ ।

म्याराथन र अल्ट्रा विधाका उत्कृष्ट तीन विजेता खेलाडीले क्रमशः १ लाख, ७५ हजार र ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाएका छन् । खुला र हाफ म्याराथनका उत्कृष्ट तीनले क्रमशः ५०, ३५ र २५ हजार रुपैयाँबाट पुरस्कृत गरिएको आयोजक एक्सपिडिसनका प्रबन्धक शिखर पाण्डेले जनाएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १६, २०७६ ०८:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्